ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ އިދާރާއިން އައިއީއޭއާ ދެކޮޅަށް ޓެރަރިސްޓުންނަށް ތާއީދުކޮށް މަގުފަހިކޮށްދިނުން އަލުން ފެށުން

އަކްބަރު ޖަމާލް

ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ތާރީޚަކީ މިކަމުގެ ހެކިވެރިއެއް: އާންމުންގެ ހަގީގީ ޑިމާންޑްތަކާއި ބިންމަތީގައި ހުރި ހަގީގީ ހަގީގަތްތަކުން ދުއްވާލުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިހަ ވަނަ ގްރޭޑްގެ ތައުލީމު ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނެތް ކުޑަ، ޖަޒީރާ ގްރޫޕެއްގެ ފިރިހެނުންގެ ހަނި އަސްކަރީ ވިސްނުމެއްގެ ދަށުން ނިންމުންތައް ނިންމާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ދައުލަތްތައް ކުރިއެރުމާ ދިމާއަށް ނުދެއެވެ. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ވުޖޫދުގެ އަސްލު ވެސް އަމިއްލަ އަތުން ބަލިކަށިކޮށްލައެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި ޖާސޫސީ އޮފިޝަލުންނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމީ ނިޒާމާ ދެކޮޅު ޖަމާއަތްތަކުގެ ސިއްރު ބައްދަލުވުންތައް ފަޅާއަރުވާލާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ އެމެރިކާގެ ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް އިން އެންމެ ފަހުން ނެރުނު ރިޕޯޓަކީ އެއްވެސް ހައިރާންކަމެއް ނޫނެވެ.

މި ޚަބަރަކީ، މި ފަޅާއެރުމަކީ، ހަގީގަތުގައި ހަމައެކަނި ޕާކިސްތާނުގެ މުސްކުޅި، ނާކާމިޔާބު އަސްކަރީ ސްޓްރެޓެޖީގެ ކުރިއެރުމެއް، މި ޤައުމަށް ލިބުނު ފައިދާތަކުގެ ބަދަލުގައި ފަހަތަށް ނުޖެހޭ ގެއްލުންތަކެއް ނޫން އެހެން އެއްޗެއް. ޕާކިސްތާން އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑު ދަތިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ޣަރަގުވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅެއްގައި، އަވަށްޓެރި ގައުމެއްގެ ތެރޭގައި އާ ޕްރޮކްސީ ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަށް އެގައުމުގެ އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ ހިދުމަތްތަކުން ކުރާ މަސައްކަތަކީ ހަމައެކަނި ސްޓްރެޓެޖިކް މޮޔަކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ދައުލަތުގެ ދިރިހުރުން ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލުމެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ސީރިއަސްކޮށް އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލު ކުރަން ޖެހެނީ، އެމީހުންގެ ނަމުގައި، އަމިއްލަ ލޭ އާއި ފޮތިގަނޑުން ލިބުނު މުއްސަނދިކަމުގެ 70 އިންސައްތަ އާއި 80 ޕަސެންޓާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ދިފާއީ ބަޖެޓަށް ފޮނުވާލި އެ އަސްކަރީ ސްޓްރެޓެޖީތަކުން ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ޖަމްމު ކަޝްމީރުގައި ދިހަވަރަކަށް ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތް ބިނާކޮށް ޕްރޮކްސީ ގޭމްތައް ކުޅުނު ނަމަވެސް ނަތީޖާއަކަށްވީ ޕާކިސްތާން ޑިޕްލޮމެޓިކް މައިދާނުގައި އެކަހެރިވެ، އިގްތިސާދު ފުނޑުފުނޑުވެ، އެންމެ ފަހުން ޖެނެރަލް އަޝްފާގު ކަޔާނީގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ދަށުން އަސްކަރީ ކޮމާންޑަށް އަމިއްލައަށް ނާކާމިޔާބުކަން ގަބޫލުކޮށް، ކުރީގެ ކަޝްމީރުގެ ސްޓްރެޓެޖީން ފަހަތަށް ޖެހެން މަޖުބޫރުވި އެވެ. ނަތީޖާ އެންމެންނަށް ވެސް ސާފު: އިންޑިއާގެ ވެރިކަން ކުރާ ކަޝްމީރު ވަރުގަދައަށް ނިއުދިއްލީގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އޮތްއިރު، އިސްލާމްއާބާދަށް ބަލާލެވުނީ ހަމައެކަނި ބަލަން. ކަޝްމީރުގައި ލިބުނު މި ތާރީޚީ ބަލިކަމުން އެއްވެސް ފިލާވަޅެއް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭގެ ޖެނެރަލުންނާއި ޖާސޫސު މާސްޓަރުން ބޭނުންވަނީ ހަމަ އެ އަސްކަރީ އެޑްވެންޗަރ ތަކުރާރުކުރުމަށެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުން ފެށިގެން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރެއާ ހަމައަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިމަށް ސީދާ ވައިގެ ހަމަލާތަކާއި ޑްރޯން ހަމަލާތަކުން ވެސް އަސްކަރިއްޔާއަށް އޭގެ ނުބައި، އަމިއްލައަށް އުފެއްދި ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލް ނުކުރެވުމުން، ބަލިވެ މާޔޫސްކަމުގެ އެންމެ ދަށް ހިސާބަށް އަޑިއަށް ދިޔަ އެވެ. މި މަރުހަލާގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމުން ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ގަތުލުވެރިންނާއި ބާޣީ ޖަމާއަތްތައް އަމިއްލަ ފިޔަވަޅެއްގެ ދަށަށް ގެނެސް އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާނާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ކުރަން ފަށާފައިވެ އެވެ. އައިއީއޭގެ އަމިއްލަ މަޤާމުގެ ބޭރުން، އީރާނުގެ ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ދާދިފަހުން ހާމަކުރި އެއްޗަކުން ވެސް ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ރައްޔިތުންގެ ލޯ ހުޅުވިގެންދެއެވެ. މި ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ޖުމްހޫރީ ސަރުކާރުގެ ފިލައިގެން އުޅޭ ސިފައިންނާއި ކޮމާންޑަރުންނަށް، ބަލޫޗިސްތާނުގައި ހިޔާވަހިކަން ދީފައެވެ.

މި ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ސިފައިން ބޭނުންކުރަނީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެތެރޭގައި އަމާންކަން ނެތްކަން ފެތުރުމަށް ނޫނެވެ؛ އެމީހުން ވެސް ޑިޕްލޮއި ކުރަމުންދަނީ ޚުދު ބަލޫޗިސްތާނުގެ ތެރޭގައި، ބަލޫޗް ވަކިވެގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ކައުންޓަރ އިންސަރޖެންސީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައެވެ.

އަމިއްލަ ހިތްހަމަނުޖެހޭ އާބާދީ ފުނޑުފުނޑުކޮށް، އަމިއްލަ ގޭތެރޭގެ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި އެހެން ގައުމެއްގެ ފިލައިގެންދާ ސިފައިންނަށް އެނބުރި ދިއުމަކީ ބާރުގަދަ އަސްކަރިއްޔާއެއްގެ ނިޝާނެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އިންތިހާއަށް ބަލިކަށި، ފިކުރީ ގޮތުން ޕެރެލައިޒްވެފައިވާ އަސްކަރީ ނިޒާމެއްގެ ސާފު ނިޝާނެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ގޮތުން މޮޔަ ނިންމުމެއް ނޫން؛ އަދި ޕާކިސްތާނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުގެ މެދުގައި ދެމިއޮންނަ ނަފްރަތާއި ދުޝްމަންކަމުގެ އޮށްތައް އިންދަމުންދާ ބިރުވެރި ރޭވުމެކެވެ.

މި ޕްރޮކްސީ ގޭމްގެ ބޮޑު އަގު ދައްކަނީ ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާ އެވެ. އެތަނުގައި، ތަހްރީކް-އޭ ތާލިބާން ޕާކިސްތާން (ޓީޓީޕީ) ގެ ނުފޫޒު ފުޅާވެ، ދައުލަތާ ޕެރެލަލްކޮށް ހިންގާ ހިޔަނި ސަރުކާރެއް އުފެދުމުގެ ސަބަބުން، އަސްކަރީ މުއައްސަސާއަށް އެ ޕްރޮވިންސްގެ ކޮންޓްރޯލް ގެއްލި، ބިރުވެރިކަމުގެ ހާލަތެއްގައި، އެތަނުގައި ގަވަރުނަރުގެ ވެރިކަން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މި ސިއްރު ކުޅިވަރު އަބަދަށްޓަކައި ސިއްރު ކުޅިވަރުގައި އޮންނާނެ ކަމުގެ އޮޅިފައިވާ ތަސައްވުރެއް ޕާކިސްތާނުގެ ޖެނެރަލުންނަށް އޮވެދާނެ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އައިއީއޭގެ ވިސްނުންތޫނުކަމާއި ސަމާލުކަމުން އޭގެ ފަހަތުގައިވާ ހަގީގަތް ހާމަވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅު ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތަކުން ޑޫރަންޑް ލައިންގެ އަނެއް ފަރާތުން ހުރަސްކޮށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ނޫރިސްތާން ޕްރޮވިންސްގެ ކަމްދޭޝް ޑިސްޓްރިކްޓަށް ވަދެފައިވެ އެވެ. މި ގްރޫޕްގައި ހިމެނެނީ އައިއެސްގެ މެމްބަރުންނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ސިފައިންނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބާރުތަކުން އެގައުމުގެ މެމްބަރުން ވަށާލައި މަރާލައި އަތުލައިގަތުމުން ޕާކިސްތާނުގެ ޖާސޫސީ ސްޓްރެޓެޖީއަށް ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނެވެ.

ދެ ދިހަ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ދުނިޔޭގެ ސުޕަޕަވަރުތައް ބަލިކުރި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބާރަށް މިފަދަ ބައިބައި ފިހެފައިވާ، ނާކާމިޔާބު ޕްރޮކްސީ ގްރޫޕްތަކުން ބިރު ނުގަނެވޭނެ އެވެ. ކާބުލްގެ ސަރުކާރުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނެފައިވަނީ، ޕާކިސްތާނުގެ ތެރޭގައި ހަތިޔާރު އެޅި ހަރަކާތަކީ އެގައުމުގެ އަމިއްލަ އެތެރޭގެ މައްސަލަ ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނުގެ އެއް އަސްކަރިއްޔާއިން އަބަދުވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރާ ކަމަށާއި، އައިއީއޭއިން އަދިވެސް ބުނަނީ، ރަނގަޅު އަވަށްޓެރިކަމުގެ ރޫހުގައި، މި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ސުލްހައާއި ވިސްނުމާއި މަޝްވަރާއަށް ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނުން އެގައުމުގެ މައްޗަށް ހަނގުރާމަ މަޖުބޫރުކޮށްފިނަމަ، އައިއީއޭއަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ އަމިއްލަ ނިޒާމު ދިފާއުކުރާނެ ގޮތް.

މި ސަބަބަށްޓަކައި، ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން މިހާރު މި ސުވާލު އުފައްދަން ޖެހޭ: އަމިއްލަ ދިރިހުރުމާއި، އިޤްތިޞާދާއި، ސަރަޙައްދީ ނަޒާހަތްތެރިކަން އަގުގެ ގޮތުގައި، އަތްމަތި ދަތި އަސްކަރީ ޖެނެރަލުންނާއި ޖާސޫސީ އޮފިޝަލުންގެ ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް އެޑްވެންޗަރިޒަމް އަށް މި ޤައުމު ފައިސާ ދައްކަމުން ގެންދާނީ ކިހާ ދުވަހަކު ހެއްޔެވެ؟

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެއްޓުމުގެ ތާރީޚު ހަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި، ރައްޔިތުންގެ އިހުތިޔާރު ފުނޑުފުނޑުކޮށް، ގަދަކަމުން ގަދަކަމުން ޤައުމެއް ދެބަޔަށް ބަހާލައިގެން. މިއަދު ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާ އާއި ބަލޫޗިސްތާން މިފަދަ ނާޒުކު، މުހިންމު މަރުހަލާއެއްގައި އޮތުމުން، ހަމަ މި ޕްރޮކްސީގެ ކުޅިވަރުން ޕާކިސްތާން ގެންދަނީ އިތުރު، އެއަށްވުރެ ބިރުވެރި ޖިއޮގްރަފިކް ކާރިސާއަކާ ދިމާއަށެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ސްޓްރެޓެޖިކް ގޭމްތަކާއި ޕްރޮކްސީ ޓޫލްސް ދޫކޮށް، އަމިއްލަ ނާކާމިޔާބީ ގަބޫލުކޮށް، އެގައުމުގެ ސަލާމަތީ ސިޔާސަތު ފުރިހަމައަށް އެގައުމުގެ މަދަނީ، ސިޔާސީ ލީޑަޝިޕްގެ ބާރާއި ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމުގެ ވަގުތު މިވަނީ އައިސްފައެވެ. އަވަށްޓެރިންނާ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، ހަމަހަމަކަމާއި، ޑިޕްލޮމެސީގެ މަގު އިޚްތިޔާރު ކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫނީ މިއަދު އެހެން މީހުންނަށް ކޮނެގެން އުޅޭ ވަޅުގަނޑު އެއްދުވަހަކު ޚުދު މުޅި ޕާކިސްތާނުގެ ދައުލަތް ނިވާވެގެން ދާނެއެވެ.