އަބްދުލް ވަހީދު
ޚަވާރިޖުންނަކީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ؟
އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީކޮޅު މުސްލިމް އުއްމަތުގެ އެއްބައިވަންތަކަމަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވި ފުރަތަމަ ބަޔަކީ ޚަވާރިޖުންނެވެ. މުސްލިމުން ކާފިރު ކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ތެރެއިން، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ތެރެއިން، އަދި އަދުލުވެރި އިމާމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމުގެ ތެރެއިން، އިސްލާމީ އުއްމަތް ލޭއޮހޮރުވާލާ މުސީބާތަކަށް ވައްޓާލިއެވެ.
މައިގަނޑު މަޝްވަރާއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން މި މަގުފުރެދިފައިވާ މަޒުހަބަށް ކުރު ތަޢާރަފެއް ދިނުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމުން މި ލިޔުމުގެ މައުޟޫޢު ސާފުވެގެންދެއެވެ. މިފަދަ ޖާހިލު ޖަމާޢަތްތަކުގެ ވާހަކަ ޒުވާނުންނާއި އާދައިގެ މުސްލިމުންނަށް އެނގެން ޖެހޭތީ، މި ޖަމާޢަތް ދެނެގަނެގެން، އެ ޖަމާޢަތުގެ މަޅީގައި ޖެހި މަގުފުރެދިގެން ނުދިއުމަށެވެ. މި ޖަމާޢަތަކީ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން އުފެދިފައިވާ ޖަމާޢަތެއް ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތުގެ ނައްޞުތަކުގެ ސާފު ބަސްފުޅުތަކަށް ބަލާއިރު، ޒަމާން ނިމެންދެން، އޭގެ އެންމެ ފަހު މެންބަރު ޚުދު ދައްޖަލް އާއި އެކު ތެދުވާ ހިސާބަށް މި ޖަމާޢަތް ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
އައްލާމާ އިބްނު ތައިމިއްޔާ (ރ.ހް) އޭނާގެ ފޮތުގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ “މުސްލިމް އުންމަތުގެ ތެރެއިން ޚަވާރިޖުންގެ މައްސަލަ ފެތުރިގެން ދިޔައިރު، މަތިވެރި ޞަޙާބީން (ރ.އ) އެމީހުންނާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަން ފެށުމުން، އެމީހުންނާ ބެހޭގޮތުން الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ އަރިހުން ފައިބައިވަޑައިގެންނެވި ޙަދީޘްތައް ރިވާކޮށް، އެމީހުންގެ ރައުޔުތައް ދޮގުކުރާ ޤުރުއާނުގެ ޙުއްޖަތްތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވައި، އެމީހުންގެ ޢަޤީދާތަކުގެ ބިދުޢަވެރި ސިފަ މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ސާފުވެގެންދެއެވެ.” މިސަބަބަށްޓަކައި ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް މި ތަކްފީރީ، ހަރުކަށި ޖަމާއަތާ ބެހޭ ގޮތުން ޢިލްމު ހޯދަން ޖެހެއެވެ.
އިމާމް ނަވާވީ (ރ.ހް) ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ.
وسُمُوا خوارج لخروجهم عن الجماعة، وقيل لخروجهم عن طريق الجماعة
“އެމީހުންނަށް ޚަވާރިޖުއޭ ކިޔުނީ މުސްލިމުންގެ ޖަމާޢަތުން ނުކުމެގެން ދިޔައީމަ، ނުވަތަ މުސްލިމުންގެ މަގާއި މަގުން ދުރަށް ދިޔައީމަ.”
އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އުނި ވިސްނުމާއި ދީނުގައި އޮޅިގެން ހިފެހެއްޓުމުގެ ސަބަބުން ޚަވާރިޖުން ވަނީ ވަކި ޢަޤީދާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތާރީޚުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ތެދުވެ ވަކިވެފައެވެ. އަދި އިސްލާމްދީނުގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އެތައް ޙަދީޘްތަކެއްގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ވަކި ޢަލާމާތްތަކާއި ސިފަތަކެއްވެސް ގެންގުޅެއެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި، މި ޙަދީޘްތައް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ބަޔާންކޮށް ސާފުކުރުން، މި މަގުފުރެދިފައިވާ މަޒުހަބު ދެނެގަތުމުގައި އެހީތެރިވެދެވޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.
ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ޖަމާޢަތުގެ ފުރަތަމަ މީހާ ތެދުވެވަޑައިގަތީ މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގައި ހިނގާފައިވާ އެންމެ ރީތި އިންސާނާ އަދި އިންސާފާއި ހިދާޔަތުގެ މަގަށް މަގުދައްކާ ޙަޟްރަތު މުޙައްމަދު (ޞޢވ) އާ ދެކޮޅަށެވެ. މިއީ ޛުލް ޚުވައިސިރާ، މި ނުބައި އަޚްލާޤީ ޚަރީޖީ، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އާއި މެދު އިޙްތިރާމް ކުޑަ ގޮތަކަށް ކަންތައް ކުރެއްވި ވަގުތެވެ.
الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އަވަހާރަވުމަށްފަހު، ޙައްޤު ހިދާޔަތުގައި ތިބި ބައެއް ޚަލީފާންނާއި މުހާޖިރީނާއި އަންޞާރު އަދިވެސް ދިރިތިއްބެވި ދުވަސްވަރެއްގައި، އަޙްލުއްސުންނަތު ވަލްޖަމާޢަތުން ވަކިވި ފުރަތަމަ ބިދުޢަވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މި ބައިބައިވުމުގެ ސަބަބުން މުސްލިމް އުންމަތުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމަށް ގެއްލުން ލިބުނެވެ.
އެބައިމީހުންގެ ފުރަތަމަ ރަސްމީ ޖަލްސާ ކުރިއަށް ދިޔައީ ހަޒްރަތު ޢުޘްމާން (ރ.އ) ޝަހީދުވެ، ޖަމާލާއި ސިއްފާނުގެ ހަނގުރާމަތަކުގައި ބައިވެރިވުމާއި، މުނާފިޤު ޔަހޫދީ ޢަބްދުالله ބިން ޞަބާ އިސްކޮށް ހުންނަވައިގެން އުޅުނު ސަބާޢިއްޔާ މަޒުހަބަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުންނެވެ. އެމީހުން އުފެދުނީ މުސްލިމުން ސުލްހައަށް ހުށަހެޅި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެއްވެ އުޅުނު ވަގުތުގައެވެ؛ އެއަށްފަހު ހާރޫރާ ސަރަހައްދަށް އެއްވިއެވެ.
ޚަވާރިޖުންގެ ގަތުލުއާންމުތައް އަބަދުވެސް އުފެދެނީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި ކޯޅުންތަކުގެ ވަގުތުތަކުގައި ކަމަށާއި، އެމީހުން އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ މުސްލިމުންގެ އެއްބައިވަންތަކަން ނައްތާލުމަށެވެ. މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް މި ޖަމާޢަތަކީ އިސްލާމްދީން ނައްތާލުމާއި މުސްލިމުންގެ އެއްބައިވަންތަ ސަފުތައް މުގުރާލުމުގެ މައްޗަށް އަމާޒު ހިފާފައިވާ ޖަމާޢަތެކެވެ. އެމީހުން މަސައްކަތް ކުރަނީ އުއްމަތުގެ އެންމެ ރީތި ފަރާތްތަކާއި މުޙައްމަދުގެ ޝަރީޢަތުގެ ދިފާޢީ މީހުން ނައްތާލުމަށް، ލޯބިވާ އިސްލާމްދީން ބަލިކަށިވެ، އިސްލާމްދީނުގެ ދުޝްމަނުން އެމީހުންގެ ނުބައި ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ވާސިލްވާ ގޮތަށެވެ.
އެހެން ނަމަވެސް ޚަވާރިޖު ދެނެގަތުމުގައި ބިނާވެފައި އޮންނަންވާނީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަކި ސިފަތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއްވެސް ފަރުދެއް ނުވަތަ ޖަމާއަތަކަށް ހަމައެކަނި ފިކުރީ ނުވަތަ ސިޔާސީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއްގެ ސަބަބުން، ހެކިތަކާއި އެކަށީގެންވާ ތަހުގީގެއް ނެތި ޚަވާރިޖުގެ ނަން ދީގެން ނުވާނެއެވެ.
އެހެންކަމުން ޚަވާރިޖުގެ މި ތާރީޚީ ވިސްނުމަކީ އެބައިމީހުންނާ ބެހޭގޮތުން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތައް ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމުގެ ބިންގަލެއްގެ ގޮތުގައި ވެގެންދެއެވެ. މި ލިޔުމުގެ ކުރިއަށް އޮތް ބައިތަކުގައި އެއިން ކޮންމެ ބޮޑު ނިޝާނެއް ވަކިވަކިން ބަލާލާނަމެވެ.
– ދީނުގައި ހައްދުފަހަނައަޅައި ދިއުން
– މާބޮޑަށް އަޅުކަން ކުރުމާއި ޖޯޑުކޮށް އުނި ވިސްނުމެއް
– މުސްލިމުން ކާފިރު ކަމުގައި ކަނޑައެޅުން
– ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ފަށުވި ވިސްނުމެއް
– ހަރުކަށިކަން
– މެދުމިނުން އެއްކިބާވުން
