ޚާލިދު އާބިދު
އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އަޅާ ކޮންމެ އާ ފިޔަވަޅަކީ ނިމުމަކަށް އަންނަނީ ކުރިއެރުމުގެ އަމިއްލަ އުންމީދުތަކަށް ބުރޫއަރާ ފިޔަވަޅެކެވެ. މިފަހަރު މާޒީގެ ނާކާމިޔާބު ސިޔާސަތުތައް ކުރިއަށް ގެންދަމުން، އޭގެ ވެރިންގެ ފަރާތުން އިތުރު އާ ސިޔާސަތެއް ލިބިފައިވާއިރު، މި ސިޔާސަތުގެ ފޮރުވިފައިވާ ފަރާތްތަކާއި ފެންނަ ފަރާތްތައް ވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ނަސްލުތަކާ ދެކޮޅަށްގެ އިތުރުން އެ ސަރަހައްދާއި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ނަސްލުތަކަށް ސާފުކޮށް ގެއްލުން ލިބޭ ކަމަކީ ވިޔަފާރީގެ މަގުތައް ބަންދުވުމާއި ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަމާއި އަސާސީ ތަކެތި ހޯދުމަށް ދަތިވުމެވެ. މިއީ މީހުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިރިއުޅުމުގައި ބަރޯސާވާ ކަންކަމެވެ. އަދި މި ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެ ކަމަކީ، ހަމަ އެ ވިޔަފާރީގެ މަގުތައް ބަންދުވުމުން، އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ޕްރެޝަރުތައް ކުރިމަތިވުމެވެ.
މިއަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ހާލަތު މިގޮތަށް ކުރިއަށްދާނަމަ، އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކާއި މި ސަރަޙައްދުގެ އެހެން ހިސާބުތަކާ ދިމާއަށް ހިޖުރަވެރިންގެ ރާޅުތައް ވަރަށް އަވަހަށް ހިނގަން ފަށާނެ ކަމީ މާ ދުރު ކަމެއް ނޫނެވެ. ޕަޚްތުންޚްވާ ދޫކޮށް އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކާއި އެހެން ސަރަހައްދީ ޤައުމުތަކަށް ހިޖުރަވެރިން ފުރައިފިނަމަ، އެއްފަރާތުން މި ހިޖުރަވެރިންނަށް ގުނާ ނުލެވޭ ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެ، އަނެއްފަރާތުން ހޯސްޓް ޤައުމުތަކަށް މަޖުބޫރުވަނީ މިހާރުގެ ދަތި ޙާލަތުގައި ކޮންމެ ޤައުމަކަށްވެސް ބޮޑު ބުރައެއް.
ދެން އޮތީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގައި ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ގަވަރުނަރުގެ ވެރިކަމުގެ ފޮރުވިފައިވާ ފަރާތް. މޫނުމަތިން ބަލާއިރު އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ބޭނުންވަނީ އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނާއި އަވަށްޓެރިންނާއި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއި ދުނިޔޭގެ ލޮލަށް ދޮސް އުކާލައި، މި އަމަލު ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރާ ކަމަށް ބުނެ، އަމިއްލަ ބޯޑަރުގެ ތެރޭގައި އޮތް އަމާންކަން ނެތްކަން ފޮރުވުމަށް ބަހަނާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތުގައި ބޭނުންވަނީ މި ބޮޑު ސަރަހައްދާއި އޭގެ ރައްޔިތުން ރައްކާތެރިކަން ނެތްކަމާއި ބޭނުންތެރިކަމުގެ ތެރޭގައި އިތުރަށް ފުންކޮށް ތާށިވެ، އައިއެސްގެ މެމްބަރުންނަށް ތަމްރީނު ދިނުމާއި ހިޔާވަހިކަމާއި ސަޕްލައި ދިނުމުގެ ބޮޑު އަމާޒު ރައްކާތެރިކަމާއެކު ހާސިލްކުރުމަށެވެ.
ޕަޚްތުންޚްވާ ޕްރޮވިންސަކީ އަފްޣާނިސްތާނާ ދިގު ބޯޑަރެއް ހިއްސާކުރާ ޕްރޮވިންސެއް ކަމަށާއި، އެ ޕްރޮވިންސްގެ ރައްޔިތުން، މުޅި ތާރީޚުގައި، ޕާކިސްތާނުގެ ކުލީ ސިފައިންގެ ވެރިކަމުގެ އޮނިގަނޑާ ދުވަހަކުވެސް ގުޅިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އެ ވެރިކަމުން ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ފައިދަށަށް ފިރުމާލާފައިވާއިރު، މިއަދު އެމީހުންގެ ހުރިހާ އިސްލާމީ އަދި އިންސާނީ ހައްގުތަކެއް ފާޅުގައި ފިރުމާލަނީ. ނަމަވެސް ހަމަ މި ޤައުމުގެ ސިންދު، ކަރާޗީ އަދި ޕަންޖާބުގައި، ސުލްޙައާއި، އިޤްތިޞާދާއި، ތަޢުލީމާއި، އަލުން ބިނާކުރުމާއި، އެހެނިހެން ކަންކަމުގައި ޕަޚްތުންޚްވާގެ ޙާލަތު މުޅިން ތަފާތެވެ.
އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ ޓެރަރިސްޓް އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާތީ، އަދިވެސް މިކަން ކުރިއަށްދާތީ، އުނދަގޫ އުފައްދާ މާސްޓަރުން އެ ވެރިކަމާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ ޕްލޭންތަކާއި ސިޔާސަތުތަކުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ މަގުސަދުތަކަކީ ޕަޚްތުންޚްވާގައި ގަވަރުނަރުގެ ވެރިކަން ގާއިމްކޮށް، އައިއެސްގެ މެމްބަރުން ތަމްރީނުކޮށް، ހިޔާވަހިކޮށްދީ، ސަޕްލައިކުރުމަށް ބޭނުންކޮށް، ޓެރަރިސްޓުންނަށް އަވަށްޓެރި އަދި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކަށް ފޮނުވުމެވެ މަޤްޞަދުތަކެވެ.
އެންމެ މަތީގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ނަސްލުތަކުގެ ޒިންމާއަކީ އަމިއްލައަށް ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމެވެ. އެމީހުންގެ ޢިލްމުވެރިންނާއި ޝަރީޢަތުގެ ވެރިންގެ އެހީގައި ކުލީ އަސްކަރީ ވެރިކަމާއި އޭގެ ދައުރުތަކުން މިނިވަންވާން ޖެހެއެވެ. ހަމައެފަދައިން، މިފަދަ ޓެރަރިސްޓް ހާލަތްތަކާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، އުނދަގޫ އުފައްދާ ސުޕަޕަވަރުތަކުގެ ސިގްނަލްތަކާއި ސިޔާސަތުތަކާއި ޕްލޭންތަކަށް އަމަލުކުރާ ޕާކިސްތާނުގެ ޓެރަރިސްޓް ވެރިކަން އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައާއި ކުރިއެރުމަށް ހުރަހަކަށް ނުހެދުމަކީ އަވަށްޓެރި އަދި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
