އަޒީޒް އައްޒާމް
މިޒަމާނުގެ ވެރިކަން ގިނަ ތަނބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެންމެ މުހިންމު ދެ ތަނބު، ހަގީގަތުގައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމަށް ކިޔާލެވޭނެ ދެ ތަނަކީ ސަލާމަތާއި ދައުލަތް ބިނާކުރުމެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް ދެވަނަ ފަހަރަށް ވެރިކަމަށް އައީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނިޒާމުގެ ދަށުން އަފްޣާނިސްތާން އޭގެ މުށުތެރެއަށް ތެޅިފޮޅެމުން، ފުނޑުފުނޑުވުމުގެ މަގުމަތީގައި އޮތް ވަގުތެކެވެ. އޭގައި ސަލާމަތާއި ދައުލަތް ބިނާކުރުމުގެ އެއްވެސް ކަމެއް ނުވެ، މިދެގަރުނުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރު ބިނާކުރުމުގެ ނަމުގައި، ނުވަތަ ނިޒާމާއި ސަލާމަތުގެ ނަމުގައި ހިފާފައިވާ މީހުންނާއި އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވާ މުއައްސަސާތަކުން އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ހޭދަކުރި ނަމަވެސް މެއެވެ.
އެ ދައުލަތް ބިނާކުރުމުގެ ކަމަށް ބުނާ އެންމެ ލަދުވެތި މިސާލަކީ، މުޅި ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ކަރާމާތް ފުންޏެއްގެ ތެރެއިން ދަމައިގަތް މަންޒަރަކީ އެއްފަހަރާ ދެ ރައީސަކު ވެރިކަމުގެ ހުވާ ކުރުމެވެ. އެމީހުން ޑިމޮކްރަސީގެ އަމިއްލަ ހުޅަނގުގެ، ޒަމާނީ އުސޫލުތައް ކަމަށް ބުނާ އުސޫލުތައް ވެސް ފައިދަށުގައި ފިރުމާލައި، އަމިއްލައަށް އިންތިޚާބުތައް ހިންގައި، އަމިއްލަ ކޮމިޝަންތައް ހިންގައި، އަމިއްލައަށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅައި، އަމިއްލައަށް ކާމިޔާބު ހޯދި މީހުން އިއުލާންކޮށް، ދެން އެނބުރި އަމިއްލަ ނަތީޖާއާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތް ކުރި އެވެ. އިތުރު ބަޔާނެއް ބޭނުން ނުވާނެއެވެ؛ މި ޤައުމުގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކުވެސް “ނިޒާމު” އަދި “ސަރުކާރު” މި ދެ ލަފުޒުގެ މަތިން ތިބީ ފޫހިވެފައެވެ.
ދެވަނަ އުސޫލަކީ ސަލާމަތަކީ ހަމަ އެހާމެ އެންމެންނަށް ސާފު އުސޫލެވެ. ލައްކަ ލައްކަ ސިފައިންނާއި، އަދި އިތުރު ލައްކައެއްހާ ބޭރުގެ ހިސާރުވެރިން ފަހަތުގައި ތިބިއިރު، ކޮންމެ ބާވަތެއްގެ ޓެކްނޮލޮޖީއެއްގެ ތާއީދާއެކު، ސިޓީތަކުގެ ތެރޭގައި އަދިވެސް ސަރުކާރާ ދެކޮޅު ހަޅޭކުގެ އަޑުތައް އިވެމުން ދިޔައެވެ. ޔުނީފޯމްގައި ހުރި ފުލުހަކު ނުވަތަ ސިފައިންގެ މީހަކު ދުވާލު، ފެންނަ ފެނުމުގައި އޭނާގެ ވާޖިބު އަދާކޮށް، ރޭގަނޑު ވަގަކަށް، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި، ބެންޑިޓަކަށް، މީހުންގެ ޝަރަފު ފޭރިގަންނަ މީހަކަށް ވެގެންތިބެ، ލަދުވެތިކަމެއް ނެތި އެކަމުގެ ކުށް އައިއީއޭގެ ބޮލުގައި އަޅުވައެވެ. އެކަމަކު އައިއީއޭގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ހުރި ދާއިރާތަކުގައި ވީ އޭގެ އިދިކޮޅަށެވެ: މީހުން އުޅުނީ އުފަލާއި އަމާންކަމުގެ އިހުސާސެއް، ސްކޫލްތައް ހުޅުވާފައި، ސިއްހީ ހިދުމަތް ކުރިއަށް، މީހުންގެ މައްސަލަތަކާއި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރީ އިންސާފުވެރިކަމާއި ކުރު ތަރުތީބުންނެވެ.
އަދި ސިޓީތަކުން މީހުން އައިސް މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް އައިއީއޭގެ ކޯޓުތަކަށް ގެނެސް، މައްސަލަތައް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމާލުމުގެ މިސާލުތައް ވެސް ވަރަށް ގިނަ އެވެ. ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަމިއްލަ އަމަލުތަކުގެ އަގު ދައްކައި، ވެއްޓުނުއިރު، އެންމެ އަޑުގަދަ އެއް ދައުވާއަކީ ދައުލަތާއި ސަލާމަތީ ކަންކަން ނެތިގެން ދިޔަ ވާހަކައެވެ. އައިއީއޭގެ ކާމިޔާބީއާއެކު ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އުފެދުނީ މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ސަލާމަތާއި ދައުލަތް ބިނާކުރުން ގާއިމްކުރެވޭނެ ގޮތަކާ މެދު ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދައުލަތް ބިނާކުރުމާއި ސަލާމަތީ ކަމަށް ބުނާ ކަންކަން މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ އަތުން ހިނގާތަން ފެނިފައި ތިބި މީހުންނާއި، ތަޖުރިބާކާރުން ހޯދި މީހުން، މިހާރު މި މުޅި ކަންތައް ނިމޭނެ ގޮތަކާ މެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހުނެވެ. އެކަމަކު އެންމެންނަކީ މި ހަގީގަތުގެ ހެކިވެރިންނެވެ: އައިއީއޭގެ ކާމިޔާބީގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ވެސް މި މަސައްކަތަށް ހުއްޓިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެނީ އައިއީއޭގެ ބާރުތަކާއި އޮފިޝަލުން، ހަމަ މި ދެ އުސޫލަށް ފުރިހަމަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން، ރޭވުމަކާއި އަޒުމާއެކު، ޒިންމާ ނަގަން ތައްޔާރަށް ތިބިއިރު، އެންމެ ހަފްތާއެއްގެ ތެރޭގައި އިދާރީ ކަންކަމާއި ތަރުތީބު އާންމު ހާލަތަކަށް އައިސް، ވެރިކަން ބަދަލުވުމާއި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ހިތި ހަނދާންތަކާއި ތަޖުރިބާ ގެންގުޅުނު ގިނަ ބަޔަކަށް ހުވަފެނެއް ފަދަ ހާލަތެކެވެ.
ސަލާމަތީގެ ސުވާލުގައި މިވަގުތު މާބޮޑު އެއްޗެއް ބުނަން ބާކީއެއް ނެތެވެ.ސަބަބަކީ އެއްޗެއް މިހާ ސާދާކޮށް، މީހުންގެ ލޮލަށް މިހެން ފެންނައިރު، އެކަމެއް ތަހުލީލު ކުރަން ނުޖެހޭތީ އެވެ. އެކަމަކު އެ ނިޒާމާއި އެ ނިޒާމު ބިނާކުރުމަށް ގެންގުޅޭ މަގުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ބުނަން ޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ސަބަބަކީ މިހާރުގެ ނިޒާމާއި ތަރުތީބު ބިނާކުރުމަކީ ކުރިން ނުފެންނަ ނިޒާމަކަށް ވާތީ އެވެ. މިނިސްޓްރީތަކާއި މުއައްސަސާތައް ޖިސްމާނީ ގޮތުން އަލުން ބިނާކުރުމާއި ބަދަލުކުރުމާއެކު، އޮނިގަނޑުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާއި ނިޒާމުތައް ރަނގަޅުވުމާއެކު، ރައްޔިތުންނަށް ފަސޭހަކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުން އުފެއްދި، އަދި އެންމެ މުހިންމު ކަމައެއްގެ ގޮތުގައި ބަދަލެއްނެތި ޖަވާބުދާރީވުން ވަނީ ގެނެވިފައެވެ.
މިއަދު ރައްޔިތުންނާއި ނިޒާމާ ދެމެދު އޮތް ދުރުމިން ނެތި ސުމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މިނިސްޓަރަކު، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަކު، އެހެން އޮފިޝަލަކު، އާދައިގެ މީހަކު ފަދައިން ހަރަކާތްތެރިވެ، އެއްވުންތަކަށް އައިސް ގޮސް، އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހިނގާ ހަދަނީ އާދައިގެ ރައްޔިތަކުވެސް ދަތުރުކުރާ ގޮތަށެވެ. އެއީ ހަގީގީ ވެރިކަމާއި ނިޒާމުގެ ޝަރުއީކަމާއި އިތުބާރު އުފަންވާ ގޮތެވެ.
އެކަމަކު ރައްޔިތުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެހިސާބުން ނުނިމެއެވެ. އިސްލާހުކުރުމާއި ރަނގަޅު ކުރުމަށް ލީޑަރުންނަށް ހުށަހެޅުންތަކާއި ފާޑުކިޔުމާއި އެދުމުގެ ދޮރު ހުޅުވާލާފައިވާ ފަދައިން، ނިޒާމާއި ސަލާމަތާއި މިހާތަނަށް ހޯދިފައިވާ ކާމިޔާބީތައް ހިމާޔަތްކޮށް ތާއީދުކުރުމުގައި އަމިއްލަ ގައުމީ ދައުރު އަދާކުރުމަކީ ކޮންމެ ޖަވާބުދާރީވާ ކޮންމެ ރައްޔިތެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ. ސަބަބަކީ މިނަމަކީ ކޮންމެ ދައުލަތެއްވެސް ވަރުގަދަވެ ސަލާމަތް ވުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ.
