ދިގު ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ހަނގުރާމައަށްފަހު ގުޅުންތަކުގައި އާ ބާބެއް

އުމަރު ރަޝީދު

ފިކުރާއި، އަގުތައް ދިފާއުކުރުމާއި، ޤައުމީ މަސްލަހަތުތަކާއި، ތަރައްޤީއާއި، އިއްތިޙާދުތަކާއި، ވެރިކަން ހޯދުމާއި، ސަރަޙައްދު ފުޅާކުރުމަކީ، ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި، ރަޙްމަތްތެރިން ދުޝްމަނުންނަށް އަދި ދުޝްމަނުން ރަޙްމަތްތެރިންނަށް ބަދަލުކުރި ކަންކަމެވެ.  މިއަދު ދުނިޔެ ގާތްގަނޑަކަށް 200 ގައުމަކަށް ބަހާލެވިފައިވާއިރު، ކޮންމެ ގައުމަކުންވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ އަމިއްލަ ނަފްސު ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި، އަގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށާއި، އެހެން މީހުންގެ ޢަޤީދާތަކާއި، ސަޤާފަތާއި، މުއްސަނދިކަމާއި، ބިމަށް ގެއްލުން ނުދިނުމަށެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނަކީ އެ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޤައުމެއް، އަދި އެގޮތުގައި މުސްކުޅި ޤައުމެއް، ހަމަ މި ސަބަބުތަކާހުރެ ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ދިގު ތާރީޚެއް އޮތް ޤައުމެކެވެ.  އަޙްމަދު ޝާޙް ބާބާ ރަޙްމަތް ﷲ މިޒަމާނުގެ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިންގާ އެޅުއްވިފަހުން، ރައްޔިތުން އެމީހުންގެ ދީނާއި މިނިވަންކަމުގެ ދިފާޢުގައި އެމީހުންގެ ޒަމާނުގެ ސަރުކާރުތަކާ އެކު ކޮންމެ ކަހަލަ ދަތިތަކެއް ތަޙައްމަލުކޮށްފައިވެއެވެ.  އެމީހުން ހިތި ހަނގުރާމަތައް ކޮށްފައި، އެމީހުންގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ކުރިއިރު ހަމަ އެ ޤައުމުތަކާ ވެސް ރަނގަޅު ގުޅުމެއް ބާއްވައިފިއެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚަކީ ދިގު އަދި މަސައްކަތާއި ފަޚުރުވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ތާރީޚެއް ކަމުން މަދު ސަފުހާއެއްގައި ކަވަރު ކުރަން މާ ގިނައެވެ.  އެހެންކަމުން ހަމައެކަނި މިދިޔަ މަދު ދިހަ އަހަރާއި އަފްޣާނިސްތާނުން ރަޝިޔާއާ މެދު އޮތް ގުޅުމާއި ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަށް ފޯކަސް ކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ.  ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން ފުނޑުފުނޑުވުމަށްފަހު ވެސް ބާކީ އޮތް ރަޝިޔާ، މުޙައްމަދު ޒާހިރު ޝާހުގެ ވެރިކަމުގައި އެއް ޒަމާނެއްގައި އެ ނަމުގައި ފުޅާ ސަރަޙައްދެއްގައި ވެރިކަން ކުރިއެވެ.  ހަމައެއާއެކު ކޮމިއުނިޒަމް ފެތުރުމާއި އެހެން ޤައުމުތައް އޭގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނާ މެދު ވެސް ހަމަ އެ ނިޔަތެއް އޮތް ނަމަވެސް އެގައުމުން އެގައުމަށް ގޯސްކޮށް ނިންމި އެވެ.  އަފްޣާން ކޮމިއުނިސްޓުންގެ އަތްމަތި ދަތި ތަމްރީނު ދިނުމަށް ފަހު، ސަރުދާރު މުހައްމަދު ދާއޫދު ޚާންގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލައި، އަމިއްލަ ޕްރޮކްސީން ވެރިކަން ހޯދުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދިނެވެ.  އެކަން ވަދެގެން އައިއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރިން ޖިހާދަކީ ދީނީ ވާޖިބެއްގެ ގޮތުގައި އިޢުލާންކޮށް، މުޅި އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ތާއީދާއެކު، ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން އެހާ ފުރިހަމައަށް ބަލިކޮށް، އިތުރު ސަތާރަ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއްވެސް އެ ޔޫނިއަންއާ ވަކިވިއެވެ.

ސޯވިއެޓް އިސްތިޢުމާރުގެ ދުވަސްވަރު، އެ ބާރާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ގުޅުމަކީ ފުރިހަމަ ޢަދާވާތްތެރި ގުޅުމެއް ކަމަށާއި، ރައްޔިތުން ހަނގުރާމަކުރީ ފުރިހަމަ ހިތްވަރާއެކުގައެވެ.  ހުރިހާ ގުޅުމެއް ވަނީ ކެނޑިފައެވެ.  ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން ފުނޑުފުނޑުވެ، ބާކީ އޮތީ ހަމައެކަނި ރަޝިޔާ އެވެ.  ރަޝިޔާއާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ އާ ބާބެއް ފެށުނެވެ.  އިސްލާމްދީނުގެ އަލީގައި އެ ދުވަސްވަރުގެ މުޖާހިދުންގެ ސަރުކާރުން މުޅި ދުނިޔެއާ އެކު ރަނގަޅު އަދި ދެފަރާތަށް އިޙްތިރާމް ކުރާ ގުޅުންތަކެއް ހޯދި ނަމަވެސް ބޭރުގެ ރޭވުންތަކުގެ ސަބަބުން އަފްޣާނިސްތާން ދިހަ އަހަރު ދުވަހުގެ އެތެރޭގެ ހަނގުރާމަތަކަށް ވައްޓާލިއެވެ.

އެ އެތެރޭގެ ހަނގުރާމަތައް ނިމުމަކަށް އައުމުގެ ކުރިން ހުޅަނގުގެ ހިސާރު އަތުވެއްޖެއެވެ.  ރަޝިޔާއިން ފުރަތަމަ އެއްބާރުލުން ދިނީ މުޖާހިދުންނާ ދެކޮޅު ފަރާތްތަކަށާއި އެމެރިކާއަށް ނަމަވެސް މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އަފްޣާނިސްތާނާ މެދު ރަޝިޔާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ބަދަލުވި އެވެ.  އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ތާއީދުކުރުން ހުއްޓާލައި، ދުޝްމަނުންނަށް ހިޔާވަހިކަން ދިނުން ހުއްޓާލައި، ކޮންމެ ކަހަލަ އުނދަގުލެއް ކުރިމަތިކުރުން ހުއްޓާލިއެވެ.  އޭގެ ނިޔަތް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަރަށް ރަނގަޅުވިއެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ރަޝިޔާއިން ދޭ ތާއީދު ނިމުމަކަށް ގެނައުމެއް ނޫން، އެމީހުން ބަލިވުމަށް މަސައްކަތް ފެށިއެވެ.  އެއީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް އެހީތެރިވެދީ، އިގްތިސާދީ، ތައުލީމީ، އަދި ސިޔާސީ ގުޅުންތަކުގައި އާ ބާބެއް ހުޅުވިގެން ދިޔަ ކަމެކެވެ.  ދުޝްމަނުންގެ ޤައުމަކުން ދުޝްމަނުން ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ.

ދެން އައީ ކާމިޔާބީއެވެ.  އިސްލާމީ އަމީރާތު ވެރިކަމުގައި އޮތުމާއެކު، ރަޝިޔާއިން އަނެއްކާވެސް އެގައުމުގެ ހެޔޮ ނިޔަތް ދެއްކިއެވެ.  އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ގުޅުން ކަނޑާލައި، ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ކުރިއެރުމަށް ތާއީދުކޮށް، އިގްތިސާދީ އެއްބާރުލުން ދިނުމާއި، އައިއީއޭއާ މެދު އެކުވެރިކަމާއި އިހުތިރާމްގެ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުނެވެ.  މިދިޔަ ހަފްތާގައި އިތުރަށް ކުރިއަށް ގޮސް ދިފާއީ އަދި ފަންނީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވާއިރު، ކައިރި މުސްތަގުބަލެއްގައި އައިއީއޭއާއެކު އިތުރު އަސްކަރީ އެއްބާރުލުންތަކެއް ލިބިދާނެ އެވެ.

މި އެއްބާރުލުމަކީ އެއްވެސް ކޮމްޕްރޮމައިޒް ނުވަތަ އަގުތައް ގެއްލުމުގެ އަގެއްގައި އައިސްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.  އެއީ ހިއްސާކުރެވޭ މަސްލަހަތުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އައިސްފައިވާ ކަމެއް ކަމަށާއި، އިސްލާމްދީން މި ބާވަތުގެ އެއްބަސްވުމަކާއި އެންގޭޖްމަންޓެއް ހުއްދަކުރާ ކަމަށެވެ.  މިއަދު ރަޝިޔާއާއެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ގުޅުން ބިނާވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ބިމާއި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނާއި، އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސްލަހަތާއި، އަޅުގަނޑުމެންގެ އަގުތަކަށް ފުރިހަމައަށް އިޙްތިރާމްކޮށްގެން، ދެފަރާތުގެ އިޙްތިރާމްގެ މައްޗަށެވެ.  ޝަރީޢަތުގެ އަލީގައި އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ ހަމައެކަނި ރަޝިޔާއާއެކު ނޫން މުޅި ދުނިޔެއާއެކު ގުޅުންތަކާއި އެއްބަސްވުންތަކަށް ތައްޔާރަށެވެ.

އަހަރެމެންގެ ދުޝްމަންކަން އަބަދުވެސް ބިނާވެފައި އޮތީ ޝަރީޢަތުގެ މައްޗަށެވެ.  މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީން ރައްކާތެރިވެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އަގުތައް ރައްކާތެރިވެ، އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނެތުމުން، އިސްލާމްދީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުއްދަކުރާ ކޮންމެ މީހަކާ ގުޅުން ބަހައްޓަމެވެ.  އެކަމަކު، الله ނަހީކުރައްވާ، ހިސާރުކުރުމުގެ ވަގުތު އަނެއްކާވެސް އަތުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ޝަރީޢަތުން އެކަމަށް ޑިމާންޑްކޮށްފިނަމަ، ދެން ކުރިއަށްދާނީ ހަމަ ބަދުރު ހަނގުރާމައިން ފެށުނު ޖިހާދެވެ.