ރަފީގު
އިއްޔެ ތުރުކީގެ ވައިގެ ސިފައިން އަނެއްކާވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ބަލޫޗިސްތާނުގައި ވައިގެ މަގުން އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ހިންގައި އައިއެސްގެ އިސް ކޮމާންޑަރެއް ކަމަށްވާ އުގުރު ބަހާދިރު ދިރިހުއްޓާ އަތުލައިގަތެވެ. މި ބޮޑު ހާދިސާގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ކޮން މަގުސަދުތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ ޕާކިސްތާނުގެ ފަސްގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކާއި އެ ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކަށް ގެއްލުން ލިބެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މި މައްސަލައިގައި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުން ނަގަންޖެހޭނީ ކޮން މަގާމެއް ހެއްޔެވެ؟
ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އިން ވަނީ އެގައުމުގެ ތަހުގީގުތަކާއި ޖާސޫސީ މަސައްކަތްތަކުގެ ހޯދުންތައް އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ އިތުރުން ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުއާ ސީދާ ގޮތުންނާއި ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ. މި ރިޕޯޓްތަކުގައި ބުނާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ ބިން އަފްޣާނިސްތާނާއި މި ސަރަހައްދުގެ އެހެން ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ކުރަމުންދާ ކަމަށާއި ޕާކިސްތާނަށް ވެރިކަންކުރާ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ބޮޑު ފަނާކުރަނިވި ޖަމާއަތެއް ކަމަށްވާ އައިއެސްއަށް ތާއީދުކޮށް ތަމްރީނުދީ އަމިއްލަ މަގުސަދުތައް ހާސިލް ކުރުމަށް ބޭނުން ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.
އަދި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއި އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު މެދުވެރިވާ ފަރާތްތަކާ ވެސް އައިއީއޭ އިން ވަނީ ސާފު، ސީދާ އަދި މުހިންމު ހެކިތައް ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްކޮޅަކަށް ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުން އެ މައްސަލަ ސީރިއަސްކޮށް ނުނަގަ އެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ތަމްރީނުދީ ތާއީދުކުރި ޖަމާއަތް އައިއެސް ބޭނުންކޮށްގެން އެ ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކަށް ހަމަލާދީ އެތަނުގައި ނައްތާލުމާއި ސެބޮޓޭޖް ކުރުމުގެ ރޭވުންތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔައިރު، ތުރުކީގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ނުބައި މަގުސަދުތައް ހާމަކޮށްފަ އެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ފޮރުވިފައިވާ ނިޔަތްތަކާއި ފޮރުވިފައިވާ ސެބޮޓޭޖް އަމަލުތައް ފަޅާއަރުވާލީ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކާއި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކާ އެކު ޓެރަރިޒަމާއި ސެބޮޓޭޖްއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ވައުދުވެފައިވާކަން އަޑުގަދަކޮށް އިއުލާން ކުރުމުންނެވެ.
މިއީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. މި ވެރިކަމާއި އޭގެ ނެޓްވޯކްތަކުގެ ނުބައި ނިޔަތާއި ފަސާދަވެރި ހަރަކާތްތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ސަރަހައްދީ ގައުމުތައް ހިމޭންވެ، އަޅަންޖެހޭ އަވަސް ފިޔަވަޅުތައް ނޭޅިއްޖެނަމަ، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ދެގުނަ މުއާމަލާތްތަކާއި ކެތްތެރިކަން ދެން ފޮރުވިގެން ނުދާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމީހުން ވެގެންދާނީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކަށް އަމާންކަން ނެތުމާއި ހަލާކުގެ ހުޅުވިފައިވާ މަސްދަރަކަށެވެ.
ޝައުގުވެރިވާ ކަމަކީ އައިއެސްއަށް ފައިސާ ހޯދައިދީ، ތަމްރީނުކޮށް، ހިމާޔަތްކޮށް، ދިފާއުކޮށް، އައިއެސްގެ މަގުސަދުތައް ހާސިލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެމުންދާތީ އެވެ. އައިއެސް މި ސަރަހައްދަށް ނުސީދާ ގޮތެއްގައި އަދި ސިއްރުން ވަދެގެން ދިޔަނަމަ، ކުޑަމިނުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުށުގެ އިނގިލި އެހާ ވަރުގަދައަށް އިޝާރާތް ކުރަން ޖެހޭ ސަބަބު މަދުވެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އައިއެސްގެ މެމްބަރުންގެ އިއުތިރާފުތަކުން ސާފުވާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އިސް ލީޑަރުންނާއި ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން އެ ޖަމާއަތަށް ފައިސާ ދީ ތަމްރީނު ކުރަމުންދެ އެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނާލާނަމަ، ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުން ވެސް ތުރުކީއާއެކު ޑިފެންސް އެގްރީމަންޓެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވާއިރު، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދެގައުމު ގުޅިގެން ކޮންމެ ނުރައްކަލަކާ ނުވަތަ ނުރައްކަލަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެ، އެކަކު އަނެކަކު ދިފާއުކުރަން ޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުގެ އަމިއްލަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މި އެއްބަސްވުމާ މެދު ސީރިއަސް ސުވާލުތަކެއް އުފެދި، އޭގެ މަގުސަދާ މެދު ޝައުގުވެރި ބައެއް ޝައްކުތައް އުފެދިފައިވެ އެވެ.
އައިއެސް އަށް ތާއީދުކޮށް ތަމްރީނު ދިނުމާއި ތުރުކީގައި އައިއެސް އިން ދޭ ހަމަލާތަކުގެ ޒިންމާ ނަގަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެކުވެރިކަމުގެ ނިވާކޮށްގެން އަތްތިލައަށް ހަރުފައެއް ފޮރުވައިގެން އުޅުނު ކުރީގެ ކުޅިވަރު ތަކުރާރު ކުރުމަކީ އޭގެ މަޤްޞަދެއް ހެއްޔެވެ؟
މިއީ ހަމަ އެ ސްކީމްގެ ފަހަތުގައިވާ ވިސްނުމެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އައިއެސްގެ މަޝްރޫއު ނާކާމިޔާބުވެ، އަފްޣާނިސްތާނާއި ތަޖިކިސްތާނުގައި ވަނީ ފަޅާއަރުވާލާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ކުންފުނީގެ ރޭވުންތަކާއި ނުބައި ނިޔަތުގެ ތެރެއިން، އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށްޓަކައި، އަފްޣާނިސްތާނާއި އީރާނާއި ތުރުކީއާ ދެމެދު އިތުބާރު ނެތްކަން އުފައްދައި، މި ހުރިހާ ފަނާކުރަނިވި ހާދިސާތަކުގެ ޒިންމާ އަފްޣާނިސްތާނާއި އީރާނުގެ މައްޗަށް އުފުލަން ބޭނުންވިއެވެ. އެކަމަކު ބާޠިލުކަމާއި ނުބައި ނިޔަތްތަކުން އެމީހުންގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށް ދުވަހަކުވެސް الله (ޞޢވ) ފުރުޞަތު ނުދެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމީހުން ފަޅާއަރުވައި، އެމީހުންގެ ފަހަތުގައި ތިބި މީހުންގެ މައްޗަށް ބަދުނާމު ކުރައްވަނީ، އެމީހުންގެ ރޭވުންތައް ކުރިއަށް ގެންދަން މަސައްކަތް ކުރާ ހަމަ އެވަގުތުގައެވެ.
އަނެއްކާވެސް އަޅުގަނޑުމެން ދުނިޔެއާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކަށް ގޮވާލަނީ، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އެ ވެރިކަމުގެ ނުބައި ނިޔަތަށް އަމަލުކޮށް، ފަނާކުރަނިވި އަމަލުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަސްއެޅުމަށެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އެ ސަރަހައްދާއި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގައި އަމާންކަން ނެތުމާއި ފަނާކުރަނިވި ކަމުގެ ފުރުސަތު ދެން ނުދީ، އަފްޣާނިސްތާނަށް ނުވަތަ އަވަށްޓެރި އަދި ސަރަހައްދީ އެހެން ގައުމުތަކަށް ގެއްލުން ދިނުމަށް ޕާކިސްތާނުގެ ބިން ބޭނުން ނުކުރަން ޖެހެ އެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ފަސްގަނޑު ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކާއި އެ ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ކުރަމުންދާކަން މިހާރު ވަނީ އެންމެންނަށް ސާފުވެފަ އެވެ. މިއީ މި ސަރަޙައްދާއި ފުޅާ ދުނިޔެއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެކެވެ.
އައިއެސް އަކީ ދުނިޔެއަށް އާންމު ނުރައްކަލެކެވެ. މި ހިއްސާކުރެވޭ ނުރައްކަލާ ބެހޭ ގޮތުން އައިއީއޭގެ އިތުބާރު ހުރި ހޯދުންތަކާއި ލިޔެކިޔުންތައް ލިބިފައިވާ ރިޕޯޓްތައް ގަބޫލުކޮށް އަގުވަޒަން ކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަދި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކާއި ފުޅާ ދުނިޔެއާ މެދު ރަނގަޅު ނިޔަތެއް އޮތްކަން ދުނިޔެއާއި ސަރަޙައްދަށް ވިސްނި، އާންމު ނުރައްކާތަކާ ދެކޮޅަށް ސީރިއަސް އަދި އަވަސް ހަނގުރާމައަކީ ހިއްސާވާ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ ގޮތަށްވެސް އެ ޤައުމުގެ މަޤާމު ސާފުކުރަންޖެހެއެވެ.
