ޚައިބަރު ޖަލާލް
5. ލޯތްބާއި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގައި މެދުމިނެވެ
އިސްލާމްދީނުގައި މެދުމިނާއި ބެލެންސް އަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަލިއަޅުވާލާ އަނެއް ދާއިރާއަކީ ލޯތްބާއި ނަފްރަތެވެ. އިންސާނާގެ ޠަބީޢަތަކީ ބައެއް ފަހަރު މީހަކު ދެކެ ލޯބިވުމުގައި ހައްދުފަހަނައަޅާ ގޮސް، އަނެއްބައި ފަހަރު އެހެން މީހުންނާމެދު ކުރާ ނަފްރަތާއި ނުރުހުމުގެ ކޮންމެ ހައްދެއް ހުރަސްކުރާ ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމްދީނުގައި މުސްލިމުންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ދެ ހާލަތުގައި ވެސް އިންސާފުވެރިކަމާއި ބެލެންސްކޮށް ތިބުމަށެވެ.
މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
«أَحبِب حَبيبَكَ هَوْنًا مَا، عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا، وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا، عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا.» [ترمذي، باب ما جاء في الاقتصاد في الحب والبغض، حدیث: 1997]
“ތިބާ ލޯބިވާ މީހާދެކެ މަޑުމައިތިރިކޮށް ލޯބިވާ، ފަހަރެއްގައި ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އޭނާ ތިބާއަށް ނަފްރަތު ވެދާނެ. މަޑުމަޑުން ނަފްރަތުކުރާ މީހަކަށް ނަފްރަތު ކުރާށެވެ، ފަހަރެއްގައި އޭނާ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ތިބާގެ ލޯބިވެރިޔާއަކަށް ވެދާނެ.” (ތިރްމީދީ، ޙަދީޘް 1997)
މި ނަބީ ހިދާޔަތުން ހަނދާންކޮށްދެނީ ޖަޒުބާތުތަކުން ދުވަހަކުވެސް އިންސާފާއި ޞައްޙަ ޙުކުމަކުން އިންސާނާ ދުރަށް ގެންދެވޭނެ ކަމެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޯތްބާއި އިޙްތިރާމް ހައްޤުވާ މީހާ އެއްދުވަހަކު އެ ގުޅުން ބަދަލުވާ ގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނާއި ޚިޔާލުތަފާތުވާ މީހާ މާދަމާ ގާތް އަދި އިތުބާރު ކުރެވޭ އެކުވެރިއަކަށް ވެދާނެއެވެ.
އަދި މުސްލިމުން ދުޝްމަނުންގެ ގޮތުގައި ދެކޭ މީހުންނާ މެދު ވެސް އިންސާފު ދަމަހައްޓަން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވެއެވެ.
﴿وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى﴾ [المائدة: 8] އެވެ.
“އަދި ޤައުމެއްގެ ނަފްރަތުން ތިބާއަށް އިންސާފުވެރިވުމަށް ހުރަސްއެޅޭކަށް ނުދޭށެވެ. އިންސާފުވެރިވާށެވެ. އެއީ ޞާލިޙުކަމާ ގާތް ކަމެކެވެ.” (އަލްމަޢިދާ: 8)
މި އުސޫލުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މުސްލިމަކު ލޯބީގެ ގޮތުން އެހާ ދުރަށް ނުދާތީ މީހުންނަށް ގަދަރުކޮށް ބުދު ހަދަން ފަށާއިރު، ޢަދާވާތްތެރިކަމުން އަނިޔާވެރިކަމާއި، ދޮގު ތުހުމަތުތަކާއި، ފުރައްސާރަތަކާއި، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ވައްދަން ފުރުޞަތު ނުދެއެވެ. އިސްލާމްދީން ބޭނުންވަނީ އިންސާނީ ގުޅުންތައް ބިނާވެފައިވަނީ އިންސާފުވެރިކަމާއި ޙިކުމަތާއި މެދުމިނުގެ މައްޗަށް ކަމުން، މުޖުތަމަޢު ހަރުކަށި ފިކުރުތަކާއި، ލޯފަން ތަފާތުކުރުމާއި، ކޮންމެހެން ބޭނުން ނުވާ ކޯޅުންތަކުން ރައްކާތެރިވެފައި އޮތުމެވެ.
އެ ސަބަބަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައި ލޯތްބާއި ނަފްރަތު ދުއްވާލަނީ އަމިއްލަ އެދުންތަކުން ނުވަތަ ފާއިތުވަމުންދާ ޖަޒުބާތުތަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ހެޔޮ އަޚްލާޤާއި، الله ގެ ރުހިވޮޑިގަތުމަށް ތަބާވުމެވެ. މިއީ އިސްލާމްދީނުގެ ބެލެންސްޑް އެޕްރޯޗްގެ އެންމެ ސާފު އެއް މިސާލެވެ.
ހިތާމައަކީ އިސްލާމްދީން ތަމްސީލްކުރާ ކަމަށް ބުނެ ނަމަވެސް އިސްލާމްދީނުގެ އުނގަންނައިދިނުމާއި ހިދާޔަތް އެއްކޮށް ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔަ ނަފްރަތުގައި އެހާ ދުރަށް ގޮސްފައިވާ ޖަމާއަތްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެމީހުން އެންމެ އަނިޔާވެރި އަދި ނަފްރަތު އުފެދޭ ގޮތަށް ދުޝްމަނުންގެ ތެރެއިން ރައްކާތެރިކަން ލިބިފައިވާ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނާއި މީހުން މަރާލުމަށްފަހު އެމީހުން ކުރި ކަންތައްތަކާ މެދު ފަޚުރުވެރިވެއެވެ. މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ގެ އުނގަންނައިދިނުންތަކާ މުޅިން ފުށުއަރާ ޢަމަލުތަކެކެވެ. މި ޚިލާފުތަކުގެ ގުނާ ނުލެވޭ އެހެން މިސާލުތައް ވެސް ފެނިގެންދެއެވެ.
