އަޖުމަލް ޖަލާލް
ހަނގުރާމައާއި، ހިސާރުކުރުމާއި، އަމާންކަން ނެތްކަމުގެ ހަރުކަށި ތޫފާންތަކާ ދެކޮޅަށް ޤަރުނަކަށްފަހު ޤަރުނަކަށް ހަނގުރާމަކުރި މި ބިން މިހާރުވަނީ ތާރީޚުގައި ކުރިން ނުފެންނަ ބަދަލެއްގެ ނިޝާނެއް ކަމަށް ކިޔާލެވޭ މަރުހަލާއަކަށް ގޮސްފައެވެ. ފަހަރެއްގައި މި ޤައުމުގެ ތާރީޚީ ހަނދާނުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބޮމާއި ރައިފަލްގެ އަޑުތައް ހިމޭންވެގެން ދިއުމެއް ނޫން، މި ފުޅާ ޤައުމުގެ ކޮންމެ ކަންކޮޅެއްގައި އާދައިގެ، ސުލްޙަވެރި ދިރިއުޅުން އާންމު ގޮތެއްގައި ހިނގަން ފަށައިފިއެވެ. މި ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމަކީ ކޮންމެވެސް ފުން، ވަގުތީ ކާމިޔާބީއެއް ނޫން، އެއީ ގައުމުގެ ސިޔާސީ، އިޖުތިމާއީ، އަދި ސަގާފީ އޮނިގަނޑުތަކަށް އައި ފުން، ބިންގާ އަޅާ ބަދަލެއްގެ ނަތީޖާ، އިސްލާމީ ނިޒާމުގެ އަމިއްލަ ހިޔަނި ދަށަށް ގެނައި ބަދަލެކެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހަމަޖެހުން ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، މީހެއްގެ ސިކުނޑި އޮޓޮމެޓިކުން މި ބިމުގެ އުނދަގޫ މާޒީއާ ގުޅިލައެވެ. ފާއިތުވި ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި އުފަންވި ޖީލަށް ހަނދާން ހުންނަނީ ގޮވުމެއް، ހަނގުރާމައެއް، ނުވަތަ މީހަކު މަރާލުމުގެ ޚަބަރެއް ނުލިބި ފާއިތުވި ވަރަށް މަދު ދުވަސްތަކެކެވެ. އެކަމަކު މިއަދު މީހުންނަށް ކުރިމަތިވަނީ މުޅިން ތަފާތު ހަގީގަތެކެވެ. މަގުތައް ފުރިފައިވަނީ ވިޔަފާރިއަށް ދާ އާދައިގެ މީހުންނާއި، މާރުކޭޓްތައް ރޭގަނޑު ދަންވަރު ހުޅުވާފައި ހުރެ ބާރު ވިޔަފާރިއެއް ކުރަމުން، ސްކޫލަށް ދާ ކުދިންގެ ސިކުނޑީގައި ކުޅިވަރާއި ފިލާވަޅު ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް ނެތް، އެހެން ކަންބޮޑުވުމެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނެތް، އަދި އާއިލާތައް ރޭގަނޑު، އަނދިރީގައި، ފަސޭހަ ހިތަކުން، އެއްވެސް ކަހަލަ ނުރައްކަލަކުން މިނިވަންވެގެން ހިނގާފައި ވެއެވެ.
މި ތަސްވީރުން ހަނދާންކޮށްދެނީ އަޅުގަނޑުމެން ތާރީޚުގެ ފޮތްތަކުގައި ކިޔާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވާހަކަ ނަމަވެސް ދިރިހުރި ހަނދާނުގައި މިކަހަލަ އަފްޣާނިސްތާނެއް ޙަޤީޤަތުގައި ދުވަހަކުވެސް މީހުންނަށް ތަޖުރިބާކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މި ދެމިއޮންނަ ހަމަޖެހުމުގެ ފަހަތުގައިވާ އެންމެ މުހިއްމު ސިއްރަކީ މުޅި ރާއްޖޭގައި ގާނޫނާއި ގަވާއިދުގެ ވެރިކަން އަލުން އާލާކުރުމެވެ. އިސްލާމީ ނިޒާމުން، އިންތިޒާމުކޮށް ކޯޑިނޭޓް ކުރެވިފައިވާ އޮނިގަނޑުތައް ބިނާކޮށްގެން، ހަލަބޮލިކަން ތަރުތީބަށް ބަދަލުކޮށް، ބައިބައިވުން އެއްބައިވަންތަކަމާއި ކޯޑިނޭޝަނަށް ބަދަލުކޮށްދީފައިވެއެވެ. މި ނިޒާމުގެ ދަށުން ހުރިހާ ސަލާމަތީ ބާރުތަކެއް އެއް ކޮމާންޑާއި އެއް ޝެއަރޑް ސްޓްރެޓެޖީއެއްގެ ދަށުން ހިންގާއިރު، ވާޖިބުތައް އެއްކޮށް ޖެހި، އަމިއްލައަށް އަމަލުކުރާ ނުވަތަ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ތަދައްޚުލުވުމުގެ އިތުރު އަލާމާތެއް ނުފެނެއެވެ.
ކޮމާންޑްގެ މި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ ދިފާޢީ ޤާބިލުކަމާއި، ނުރައްކާތައް ހުއްޓުވުމުގެ ޤާބިލުކަން މީގެ ކުރިން ނުފެންނަ މިންވަރަކަށް ވަނީ ގެނެސްދީފައެވެ. ކުރިމަތިވެދާނެ އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް އަވަހަށް ދެނެގަނެ ނިއުޓްރަލައިޒް ކުރެވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރުގެ ދުޝްމަނުން ވަނީ ރާއްޖޭގެ ސަލާމަތަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ގޮތުން ބާރު ހުސްކަން ނުވަތަ ބަލިކަށިކަންތައްތައް ބޭނުން ނުކުރެވޭ ހިސާބަށް ގޮސްފައެވެ.
މިއަދުގެ ސަލާމަތަކީ، ހަމައެއާއެކު، ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަ ބައިވެރިވުމާއި އެއްބާރުލުމާ ވަރަށް ފުންކޮށް ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި އިސްލާމީ ނިޒާމުން ވަނީ ދައުލަތާއި ޤައުމާ ދެމެދު ކެނޑިފައިވާ އިތުބާރު އަލުން ބިނާކުރުމަށް ކާމިޔާބުވެފައެވެ. މީހުންނަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ޕޭސިވް ބެލުންތެރިންނެއް ނޫން، ސަލާމަތީ ބާރުތަކާ އެކު ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ކައިރީގައި ތިބީ ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ހީވާގި ބައިވެރިންގެ ގޮތުގަ އެވެ. ވަގުތުން މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމާއި، ސަލާމަތީ މުއައްސަސާތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމާއި، އާންމު ނިޒާމަށް ގެއްލުންދޭ އަމަލުތަކުން ދުރުހެލިވުމަކީ ޤައުމާއި ނިޒާމާ ދެމެދު ވަރުގަދަ، ދެފަރާތުގެ ގުޅުމެއް އޮތްކަމުގެ ސާފު ނިޝާންތަކެކެވެ. މި އެއްބާރުލުމާއެކު އިޖުތިމާޢީ ރައުސުލްމާލުގެ ބޮޑު ސްޓޮކެއް ބިނާވެފައިވަނީ، ބޭރުގެ އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ނުވަތަ އެތެރޭގެ ރޭވުމެއް ނިއުޓްރަލައިޒް ވެގެންދާނީ، ރައްޔިތުންގެ ހިއްސާވާ އަޒުމާއި އިޚްތިޔާރުގެ ތެރެއިން، މުސީބާތަކަށް ބަދަލުވާ ވަރަށް ދުރަށް ފެތުރިގެން ދިއުމުގެ ކުރިންނެވެ.
މި ހަމަޖެހުމުގެ އަނެއް ސާފު ނިޝާނަކީ އިޤްތިޞާދަށާއި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ އަސަރެވެ. އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އިންވެސްޓްމަންޓާއި ކުރިއެރުމަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެއްގެ ގޮތުގައި އިންސެކިއުރިޓީ ކޮޅަށް ހުއްޓެވެ. އެކަމަކު މިއަދު ނުރައްކާތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، މަގުތައް ރައްކާތެރި ވިޔަފާރީގެ މަގުތަކަށް ބަދަލުވެ، އިންވެސްޓަރުން ކުރިއަށްވުރެ މާ ޝައުގުވެރިކަމާއެކު އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ އާއި ޕްރޮޑަކްޝަން މަޝްރޫއުތަކާ ދިމާއަށް ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. މި ބަދަލުގެ ނަތީޖާއަކީ މާކެޓްތައް ނިސްބަތުން ފުރިހަމަވެ، ވަޒީފާނެތް މީހުންގެ އަދަދު ދަށްވުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ އެކި ފަށަލަތަކުގެ ތެރެއިން، ރަނގަޅު އަދި އަރާމު ދިރިއުޅުމަކަށް އުއްމީދު ބޮޑުވުމެވެ. ސަލާމަތަކީ އިގްތިސާދަށް ދުއްވާ ބާރަކަށް ބަދަލުވެފައިވާއިރު، ހަމަޖެހުމާއި ކުރިއެރުމާ ދެމެދު އޮންނަ މި ގުޅުމުން ދޭހަވަނީ މިއަދުގެ ހަމަޖެހުމަކީ ހަމައެކަނި އެބްސްޓްރެކްޓް ކޮންސެޕްޓެއް ނޫން ކަމާއި، އެއީ މީހުންގެ ދުވަހުގެ ދިރިއުޅުމަށް ހަގީގީ، އިހުސާސް ކުރެވޭ އަސަރެއް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މާބޮޑަށް ބޮޑު ނުކޮށް، މިއަދު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރިން ނުފެންނަ ސަލާމަތަކީ، ބޭރުގެ އެއްވެސް ކަމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، އިސްލާމީ ނިޒާމުގެ ވަރުގަދަ އަޒުމާއި، ރައްޔިތުންގެ ފުރިހަމަ ތާއީދުގެ ނަތީޖާކަން ގަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ބޭރުގެ އެއްވެސް ބާރަކުން އަފްޣާނިސްތާނަށް މި ތަރުތީބާއި ހަމަޖެހުން ހަދިޔާ ނުކުރީ، އަމިއްލަ އީމާންތެރިކަމާއި، އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ލީޑަޝިޕްގެ ޙިކުމަތާއި ޙުކުމްގެ ސަބަބުން، އަމިއްލަ ނަސީބު އަމިއްލަ އަތަށް ނަގަން އުޅުނީ ހަމަ މި ޤައުމެވެ. މިއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މާޒީގެ ހާލަތާ މިއަދުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ތަފާތުކޮށްދޭ، އަދި މުސީބާތްތަކުގެ ތެރޭގައި އޮތް ގައުމެއްގައި ހަމަޖެހުމާއި ރައްކާތެރިކަން ގާއިމްކުރުމަށް އަމިއްލަ މަސައްކަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ހޯމްގްރޯން މޮޑެލްއެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ ކަމެކެވެ.
މިއަދު ހަމަޖެހޭ އަފްޣާނިސްތާނަކީ ހަމައެކަނި ޝިއާރުއެއް ނޫން، އެއީ ސާފު ހަގީގަތެކެވެ. ތާރީޚުގައި އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތް މި ސަލާމަތަކީ ހަމައެކަނި ވޭންދެނިވި ހަނދާންތަކުގެ ޞަފްޙާ ހެޔޮގޮތުގައި އަނބުރާލާފައިވާ ސަލާމަތެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ސަބަބުން އުޖާލާ މުސްތަޤްބަލެއް ބިނާކުރުމަށް އާ އުސްމިނެއް ހުޅުވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ބޮޑު ކާމިޔާބަކީ ޙިކުމަތާއި، ޤައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ހިއްސާކުރެވޭ ވިސްނުމުގެ ތެރެއިން ރައްކާތެރިކޮށް، އަދިވެސް ކުރިއަށް އޮތް ޖީލުތަކަށް އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ އަގުހުރި ތަރިކައެކެވެ.
