ޣިޔާސުއްދީން ޣޯރީ
އަފްޣާނިސްތާނަކީ އެގައުމުގެ ރަން ތާރީޚުގެ ޞަފްޙާތަކުގައި ރެކޯޑްކުރެވިފައިވާ ނަމެއް ކަމަށްވާ “އެމްޕަޔަރސްގެ ގަބުރުސްތާނުގެ” ފަޚުރުވެރި ލަޤަބު ލިބިފައިވާ ހަމައެކަނި ބިމެވެ. އެއީ، މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް، ދަތިތަކާއި، ޖަލުތަކާއި، އަނިޔާތަކާއި، އެތައް ސަތޭކަ އަނިޔާވެރިކަމެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް، ދުވަހަކުވެސް ނިކަމެތިކަން ނުވަތަ އަޅުވެތިކަން ޤަބޫލުނުކުރާ ޤައުމެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ މީހުންގެ މާނަކުރާ އެއް ސިފައަކީ އަޅުވެތިކަމާއި އަޅުވެތިކަމަށް އެމީހުން ކުރާ ފުން ނަފްރަތެވެ. މިނިވަންކަމާއި އީމާންތެރިކަން ދޫކޮށްލަން ދުވަހަކުވެސް ތައްޔާރެއް ނޫނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނަކީ އަބަދުވެސް ހިތްވަރުގަދަ ފިރިހެނުންނާއި ހިތްވަރުގަދަ އަންހެނުންނާއި މުޖާހިދުންގެ ސަލާމަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތެވެ.
މި ބިމުގެ ތާރީޚު ގުޅިފައިވަނީ ޖިހާދާއި، ހިސާރުކުރުމާ ދެކޮޅަށް ދެކޮޅުހެދުމާއި، ދާޚިލީ ހަނގުރާމަތަކާއި، ސިޔާސީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާއެވެ. މި ހުރިހާ އުފުލާއި ފޭބުމުގެ ތެރޭގައި ތާލިބާނުންގެ އިސްލާމީ ހަރަކާތް އުފެދުމާއި، 1400 ވަނަ އަހަރުގެ އަސަދު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ހިނގި ކަންތައްތަކަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގެ މުހިންމު ބާބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. އެއީ އަމާންކަން ނެތުމާއި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން ފެށިގެން، ދެ ދިހަ އަހަރުގެ ހަނގުރާމައާއި މަސައްކަތަށް ފަހު، އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އަނބުރާ ވެރިކަމަށް އައި ހިސާބަށް ދިޔަ ބާބެކެވެ.
އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ކުރި ޖިހާދާއި ގުރުބާނީތަކަށް ފަހު އެންމެ ފަހުން ސޯވިއެޓް ހިސާރު ބަލިވެއްޖެ އެވެ. އެ ޖިހާދުގެ މޭވާ އަންނަނީ މިނިވަންކަމާއި ސަލާމަތާއި އެއްބައިވަންތަކަމާއި އިސްލާމީ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމުގެ ސިފައިގައި ކަމަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ގައުމުން އުންމީދުކުރި އެވެ. އިސްލާމީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އުންމީދެއް ކަމަށާއި، އެކަމަށްޓަކައި ޖިހާދުގެ އަހަރުތަކުގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ފުރާނަ ޤުރުބާންކޮށްފައިވާ އެދުމެއް ކަމަށެވެ.
ކޮމިއުނިސްޓް ސަރުކާރު ވެއްޓުމަށްފަހު އަފްޣާނިސްތާން ވަނީ އުނދަގޫ އަދި ހަލަބޮލި ދުވަސްވަރަކަށް ވަދެފައެވެ. އެކި ޖަމާޢަތްތަކާއި ޕާޓީތަކުގެ މެދުގައި ސިޔާސީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ވަރުގަދަވެ، ވެރިކަމަށް ވާދަވެރިކަން ބޮޑުވެ، ޤައުމު ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. ކާބުލްގެ އިތުރުން އެގައުމުގެ އެތައް ސަރަޙައްދެއްގައި ވަނީ ލޭއޮހޮރުވާލާ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ފަނާކުރަނިވި އަދި ނުތަނަވަސްކަން ފެނިފައެވެ. ގިނަ ދާއިރާތަކުން މީހުންނަށް ކުރިމަތިވީ އަމާންކަން ނެތުމާއި، ހަނގުރާމަވެރިކަމާއި، ލޯކަލް ވެރިކަމާއި، ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތަކުގެ އަނިޔާތަކާއި، ކޮރަޕްޝަނާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ނަސްލީ އަދި ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމެވެ.
އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ޖިހާދަށްފަހު ރައްޔިތުން އުއްމީދުކުރި އެއްބައިވަންތަކަމާއި ހަމަޖެހުމުގެ ހުވަފެން ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ތެރޭގައި ފަނޑުވާން ފެށިއެވެ. މި ޙާލަތްތަކުގައި، الله ތަޢާލާގެ ރަޙްމަތާއި ރަޙްމަތުން، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދެކުނުގައި ދީނީ މަދްރަސާތަކާއި މުޖާހިދީންގެ ސަފުތަކުން އިސްލާމީ ހަރަކާތެއް އުފެދި، އަނިޔާވެރި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމު ސަލާމަތް ކުރެވުނެވެ.
ދާޚިލީ ހަނގުރާމަތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުމާއި، އަމާންކަން ގާއިމްކުރުމާއި، ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމާއި، އިސްލާމީ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަށް އެ ހަރަކާތުން ވައުދުވެފައިވާ ކަމަށް އިއުލާންކުރި އެވެ. ހަގީގަތުގައި ނުބައިކަމާއި ފިތުނަ ފަތުރާ ޖަމާއަތްތަކުގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި ކޮރަޕްޝަނަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށް މިފަދަ ހަރަކާތެއް އުފެދުމަކީ ސީރިއަސް ޟަރޫރަތަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
އެ ހަރަކާތް ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ފުޅާވެ، އެއް ސަރަހައްދަކަށް ފަހު އަނެއް ސަރަހައްދެއް އޭގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ގެނެސް، ކާބުލް ވެސް އައިއީއޭ މުޖާހިދުންގެ އަތްދަށަށް ވެއްޓުނެވެ.
އައިއީއޭ އުފެދުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ބޮޑުބައެއް އައީ އެއް ވެރިކަމާއި ލީޑަޝިޕެއްގެ ދަށަށެވެ. އެދުވަސްވަރުގެ ބޮޑު އެއް ކާމިޔާބަކީ ދާޚިލީ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް އައުމާއި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި އަމާންކަން ނެތުމެވެ. ޤައުމުގެ މަގުތަކާއި މުވާޞަލާތީ މަގުތައް ރައްކާތެރިވެ، އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް އަނިޔާވެރިކޮށް އަނިޔާކުރާ ލޯކަލް ކޮމާންޑަރުންގެ ބާރު ހަނިވެ، ޤައުމުގެ ބޮޑެތި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ތަރުތީބާއި އަމާންކަން ޤާއިމުވެގެން ދިޔައެވެ.
އައިއީއޭ އިން މަސައްކަތް ކުރީ ނަސްލީ އަދި ސިޔާސީ ބައިބައިވުންތަކަށް ނިމުމެއް ގެނެސް، އަފްޣާން ގައުމު އެއް ނިޒާމެއްގެ ދަށުން އެއްކޮށްލުމަށެވެ. މިކަމަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމު ޝުކުރުވެރިކަމުގެ ދަރަނިވެރިވެފައިވާއިރު، އެކަން ދުވަހަކުވެސް ހަނދާނެއް ނުނެތޭނެއެވެ. ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، އަމާންކަން ކަށަވަރު ކުރުމާއި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ޙުކުމްތައް ތަންފީޒު ކުރުމަކީ މި ނިޒާމުގެ އަސާސީ މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ.
ހަމައެއާއެކު އައިއީއޭއަށް އެތެރޭގެ އިދިކޮޅުތަކާއި ބޭރުގެ ޕްރެޝަރު ކުރިމަތިވިއިރު، އަފްޣާނިސްތާން އޮތީ ސަރަހައްދީ އަދި ބައިނަލްއަގްވާމީ ތަރައްގީތަކުގެ މަރުކަޒުގަ އެވެ.
2001 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހުގެ ހާދިސާތައް ދުނިޔޭގެ ކާފަރު ބާރުތަކުން އިސްލާމީ ނިޒާމާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމުގެ މިނިވަންކަން ނައްތާލުމަށް ބަހަނާއަކަށް ވެގެން ގޮސް، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚަށް އާ ބާބެއް ހުޅުވިގެން ދިޔައެވެ. އެ ހާދިސާތަކަށް ފަހު އެމެރިކާއާއި އެމެރިކާގެ އެކުވެރި ގައުމުތަކުން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ފަށާފައެވެ.
ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އައިއީއޭގެ ސަރުކާރު ވެއްޓުނެވެ. މުލާ މުޙައްމަދު ޢުމަރު މުޖާހިދު ރަޙިމަހުﷲ ގެ އިރުޝާދާއި އިރުޝާދަށް ތަބާވެ އައިއީއޭގެ މުޖާހިދުން ދުވަސްކޮޅަކަށް މަންޒަރުން ވަކިވެ ވެރިކަމުގެ މަރުކަޒުތަކާ ދުރަށް ޖެހިލިއެވެ.
މިއީ ތާލިބާނުންގެ ހަރަކާތުގެ ނިމުން ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ހީކޮށްފައި އޮވެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ނިމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަނގުރާމައިގެ އާ މަރުހަލާއެއްގެ ފެށުމެވެ.
ބޭރުގެ ހިސާރުކުރާ ބާރުތައް އައުމާއި ކޮރަޕްޓް އަދި ހަލާކުވަމުން އަންނަ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމެއް ގާއިމްވުމާއެކު އަފްޣާނިސްތާން ވަނީ އާ މަރުހަލާއަކަށް ވަދެފައެވެ. ބޭރުގެ ވަޒަންވެރިން ބޮޑު އަސްކަރީ ޙާޟިރީއެއް ދަމަހައްޓާފައިވާއިރު، އެމީހުންގެ ޕަޕެޓް ސަރުކާރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ އެމީހުންގެ ސިޔާސީ، މާލީ އަދި އަސްކަރީ އެހީތެރިކަމާއެކުގައެވެ.
އައިއީއޭގެ މުޖާހިދުން ވަނީ އެމީހުންގެ ވަޒަނާއި އިސްލާމީ މުޤައްދަސްތަކުގެ ދިފާޢުގައި ހިފާފައިވާ މީހުންނާއި އެމީހުންގެ ކުއްޔަށް ހިފާ ބާރުތަކާ ހަނގުރާމަ ކުރަން ފަށާފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަފްޣާނިސްތާނުގައި މިޒަމާނުގެ ތާރީޚުގައި ވެސް އެންމެ ދިގު އެއް ހަނގުރާމަ ތަޖުރިބާ ކުރެވުނުއިރު، އެއީ ވިހި އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތެކެވެ.
އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކާއި، ވައިގެ ހަމަލާތަކާއި، ބޮން ގޮއްވުމާއި، ބޭރުގެ ބާރުތަކާއި އެ ބާރުތަކަށް ތާއީދުކުރާ މީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހައްޔަރުކުރުމާއި ހަތިޔާރު އެޅި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އިންސާނީ އަދި މާލީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ. މި ދުވަސްވަރު އައިއީއޭ މުޖާހިދުން މަޑުމަޑުން އަލުން އިންތިޒާމުވެ ސަފުތައް ހަރުދަނާކޮށް، ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ފުޅާކުރަމުން ދިޔައެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ދިގު އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ޝަހީދުވެ ނުވަތަ ޒަޚަމްވެ، ގުނާ ނުލެވޭ ވަރުގެ އާއިލާތަކެއް އެމީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންނާ މެދު ހިތާމަ ކުރަމުން ދިޔައެވެ. މި މުޅި އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މުޖާހިދުން ވަނީ އަޅުވެތިކަމާއި އަޅުވެތިކަން ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަކަށް ހަދައިދިން ބޭރުގެ ހިސާރުކުރުމާއި އެގައުމުގެ އަފްޣާން ކުއްޔަށް ހިފާ ބާރުތަކާ ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ.
ބޭރުގެ ބާރުތަކުގެ އަސްކަރީ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ގޮތުން މާބޮޑަށް މޮޅުވި ނަމަވެސް، ޖިހާދާއި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. ބޭރުގެ ބާރުތައް އަނބުރާ ދިއުމަކީ އެންމެ ފަހުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސިޔާސީ ބޮޑު އެއް މައްސަލައަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ހަނގުރާމައަށްފަހު އެންމެ ފަހުން އެމެރިކާ އިސްވެ އޮވެ ބޭރުގެ ހިފާފައިވާ ބާރުތަކުގެ ޙާޟިރީ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް މަޝްވަރާތަކުގެ ޕްރޮސެސްއެއް ފެށިއެވެ. ދޯހާ އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ބޭރުގެ ބާރުތައް ވަކިވުމުގެ ޝަރުތުތައް އުފެދި، އެ ބާރުތައް ވަކިވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ އިކުއެޝަންތަކަށް ވަރަށް ހަލުވި ބަދަލުތަކެއް އައެވެ.
1400 ވަނަ އަހަރު އައިއީއޭ މުޖާހިދުންގެ ކުރިއެރުންތައް އަވަސްވެގެން ދިޔައެވެ. އަތޮޅަކަށް ފަހު އަތޮޅެއް ފަތަހަ ކުރިއިރު، ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސަރުކާރުގެ އޮނިގަނޑާއި ޑިމޮކްރަސީ މީގެ ކުރިން ނުފެންނަ ބާރުމިނެއްގައި ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ.
އެންމެ ފަހުން 1400 ވަނަ އަހަރުގެ އަސަދު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު ކާބުލް މި ބިމުގެ ދަރިންނާއި މުޖާހިދުންގެ އަތްދަށަށް ވެއްޓި، ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިންގެ ތާއީދު އޮތް ޕަޕެޓް ސަރުކާރު ވެސް ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ.
ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ މައްޗަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީން ފެށިގެން 1400 ވަނަ އަހަރުގެ އަސަދު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވާހަކައަކީ ހަނގުރާމަތަކާއި ހިސާރުކުރުމާއި އެތެރޭގެ ބައިބައިވުންތަކާއި ސިޔާސީ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން ދިރިއުޅުނު އެތައް ޖީލެއްގެ ވާހަކައެކެވެ. މި ހުރިހާ އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައިވެސް، އެގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާސީ އިސްތިގުލާލާއި، އިސްލާމީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ކުރި ޑިމާންޑާއެކު، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުޖުތަމަޢުގައި ބޮޑެތި ޑިމާންޑްތަކާއި ބަހުސް ކުރެވޭ މައުޟޫޢުތަކުގެ ތެރޭގައި ދެމިއޮތެވެ.
އައިއީއޭ މުޖާހިދުންގެ އުފެދުމާއި ގަތުލުއާންމަކީ ދާޚިލީ ހަނގުރާމައާއި އަމާންކަން ނެތުމުގެ ތެރެއިން އުފެދުނު ހަރަކާތެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބޮޑު ބައެއްގައި ދުވަސްކޮޅަކު ވެރިކަންކޮށް، އެމެރިކާގެ އަރައިގަތުމަށްފަހު ވެރިކަމުން ދުރުކޮށް، ބޭރުގެ ބާރުތަކާއި އެމީހުން ތާއީދުކުރި ސަރުކާރާ ވިހި އަހަރު ހަނގުރާމަކޮށް، އެންމެ ފަހުން އަނެއްކާވެސް ކާބުލްއަށް އެނބުރި ދިޔައީ 1400 ވަނަ އަހަރުގެ އަސަދު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.
އަލްޙަމްދުލިއްލާ، މިއަދު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އޮތީ އިސްލާމީ، މިނިވަން އަދި މިނިވަން ނިޒާމެއް، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމުގެ ދިގުދެމިގެންދާ އަދި ދިގުދެމިގެންދާ އުންމީދުތަކުގެ ތެރޭގައި ދެމިއޮތް ހަމަ އެ އުންމީދު.
އެކަމަކު އަދިވެސް އިސްލާމްދީނާއި އިސްލާމީ ނިޒާމު ނައްތާލުމަށް ވިސްނަމުންދާ ދުޝްމަނުން މި މުޤައްދަސް ބިމަށް އައިސް އެންމެ ފަހުން ބޭޒާރުވެ، ނިކަމެތިވެ، ބަލިވި އަރައިގަންނަ މީހުންނާއި ހިފެހެއްޓި މީހުންގެ ކިބައިން ފިލާވަޅެއް ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ. މި މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ޤައުމު ދުވަހަކުވެސް ކާފިރުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ނުވަތަ އެމީހުންގެ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ދަށަށް އައުން ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެއެވެ.














































