އުބައިދުالله
އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ވަނީ މުސްލިމުންގެ ފަރުދީ އަދި ޖަމާޢަތުގެ ދިރިއުޅުން އިންތިޒާމުކުރުމަށް ފުރިހަމަ ނިޒާމެއް ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ވެރިމީހާއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގެ ސުވާލާއި، އެ ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ ޙައްދުތަކަކީ، އިސްލާމީ ސިޔާސީ ފިޤުހުގައި އެންމެ ނާޒުކު އަދި އެންމެ މުހިންމު މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސުވާލެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމީ ނިޒާމާ ދެކޮޅަށް ވަކި ޖަމާއަތްތަކެއް، އެކި ނަންނަމުގައި އަދި ދީނީ ޝިއާރުތަކުގެ ނިވާކޮށްގެން ބަޣާވާތް ކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ނަބީ ސުންނަތުގެ އަލީގައި މި މައްސަލަ ސީދާ، ފުން، އަދި ފުރިހަމައަށް ބެލުމުގެ ވަރަށް ބޮޑު ބޭނުންތެރިކަމެއް އެބައޮތެވެ.
ސުވާލަކީ މިއީ: މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ الله ގެ މަގުގައި ޖިހާދުގެ ގޮތުގައި ބަލަނީތޯ ނުވަތަ މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވައި، މުޖުތަމައުގެ އަމާންކަމާއި ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާވާ ފިތުނައެއްތޯއެވެ؟
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގެ އިތުރުން، ބާރުވެރިންނަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގެ އަސާސީ އުޞޫލުވެސް ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ.
«أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ»
“الله އަށް ކިޔަމަންތެރިވެ، ރަސޫލާއަށާއި، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ވެރިންނަށް ކިޔަމަންތެރިވާށެވެ.”
މި ކިޔަމަންތެރިކަމަކީ، ހަމަގައިމުވެސް، މުޠުލަޤު ނުވަތަ ޝަރުޠުތަކެއް ނެތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އަހުލުއްސުންނަތުގެ ބޮޑެތި ޢިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ވެރިއަކު ސާފު ފާޅުކަން ބޮޑު ކުފުރަކަށް (ކުފްރު ބަވާ) ވެއްޓިފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، އަދި އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސީ އުސޫލުތައް ނައްތާލާފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރު އުފުލައި، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.
މި ނުކުތާގައި ޞައްޙަ ނަބީ ޙަދީޘްތަކުގައި ހަރުކަށި އަދި ސަމާލުކަމުގެ އިންޒާރެއް ގެންގުޅެއެވެ. މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ހަދީސް ކުރައްވައިފައިވެއެވެ.
«مَنْ خَرَجَ مِنَ السُّلْطَانِ شِبْرًا مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً»
“އަތްތިލައެއްގެ މިންވަރުން ވެސް އޭނާގެ ވެރިމީހާއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުން ދުރުހެލިވާ މީހާ މަރުވަނީ ޖާހިލިއްޔާގެ މަރުގެ ގޮތުގައެވެ.”
އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ހަދީސް ކުރައްވައިފައިވެއެވެ.
«مَنْ خَرَجَ مِنَ الطَّاعَةِ وَفَارَقَ الْجَمَاعَةَ فَمَاتَ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً»
“ކިޔަމަންތެރިކަމުން ވަކިވެ، ޖަމާޢަތުން ވަކިވެ، މަރުވެއްޖެނަމަ، އޭނާ މަރުވެފައިވަނީ ޖާހިލިއްޔާގެ މަރެއްގައެވެ.” (ޞަޙީޙް މުސްލިމް)
އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމާއި ބަޣާވާތާއި ހަތިޔާރު އެޅި ގަތުލުއާންމުން ދުރުހެލިވުމަށް މި ވަރުގަދަ ބާރުއެޅުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ވެރިއަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމަކީ، ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި، ވެރިމީހާ އަމިއްލައަށް ކުރާ އަނިޔާއަށްވުރެ ބޮޑު ފަސާދައެއް އުފެދޭ ކަމެކެވެ. އިމާމް ނަވާވީ (ރ.ހް) ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ވެރިއަކު އަނިޔާވެރިވާ ތަނެއްގައި ވެސް ހަތިޔާރާއެކު ބަޣާވާތް ކުރުމަކީ ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި އެއަށްވުރެ ބޮޑު ފަސާދައެއް ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި މުސްލިމުންގެ ލޭ ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ގަތުލުއާންމަށްވުރެ އިސްކަންދޭ ކަމެކެވެ.
އިބްނު ތައިމިއްޔާ (ރ.ހް) ވެސް ހަމަ މި އުސޫލުގައި ބާރުއަޅުއްވަނީ، އޭގެ އިސްލާހަށްވުރެ ފަސާދަ ބޮޑު ކޮންމެ އަމަލަކީ ޝަރީޢަތުގެ ދަށުން މަނާ ކަމެއް ކަމުގައި، ސަބަބަކީ ގިނަ ޙާލަތްތަކުގައި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާތައް ވެރިމީހާގެ އަނިޔާއަށްވުރެ ގޯސް އަދި ގެއްލުން ބޮޑުވާތީއެވެ.
ހަމަގައިމުވެސް މިއިން އެއްވެސް ކަމެއްގެ މާނައަކީ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ކުރިމަތީގައި ހިމޭނުން ހުރުމެއް ނޫނެވެ. ހެޔޮކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަން މަނާކުރުމަކީ މުސްލިމުންގެ ދެމިއޮތް ވާޖިބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމަށާއި، އިސްލާހުކުރުމާއި އިސްލާހުކުރުމާ ދިމާއަށް ވެރިމީހާއަށް ގޮވާލުމަކީ ޙަލާލު، ޝަރުޢީ، އަދި ސުލްޙަވެރި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަހުލު ސުންނަތުގެ އިލްމުވެރިން މި ނުކުތާއަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ހަތިޔާރާއެކު ބަޣާވާތަކީ މައްސަލަތަކަށް ހައްލެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއަށްވުރެ ބޮޑު ފިތުނައަކަށް ދޮރު ހުޅުވާލާ، މައުސޫމް ލޭ އޮހޮރުވައި، ގައުމުގެ ހަމަޖެހުން ނައްތާލާ ފިތުނައެއް ކަމަށެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އަލްޙުޖުރާތު ސޫރަތުގެ 9 ވަނަ އާޔަތުގައި ވެއެވެ.
«وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا»
“އަދި މުއުމިނުންގެ ތެރެއިން ދެބައެއް ހަނގުރާމަ ކުރަނަމަ، ދެން އެ ބައިމީހުންގެ މެދުގައި ހަމަޖެހުން ހަދާށެވެ.”
އަފްޣާނިސްތާނުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ އިސްލާމީ ނިޒާމަކީ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު ޤުރުބާނީތަކުގެ ތެރެއިން އުފެދިފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. މިފަދަ ނިޒާމަކާ ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރު އެޅި ބަޣާވާތަކީ ހަތިޔާރާއެކު ބަޣާވާތް (ބަގީ) ކުރުމާއި، ޝަރުޢީ ވެރިޔާއަށް ކިޔަމަންތެރިކަމުން ބޭރަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ސާފު މިސާލެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ.
ބާޣީންނަށް އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގެ ކުރިން ހަގީގަތާއި ސުލްހައާއި ސުލްހައާ ދިމާއަށް ގޮވާލަން ޖެހެއެވެ. މަގާމުތައް ދޫކޮށްލަން ދެކޮޅު ހަދާނަމަ އިސްލާމީ ސަރުކާރުން އެމީހުންގެ ފިތުނައާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާން ޖެހެއެވެ. އެކަމަކު ތައުބާވުމާއި، އެނބުރި އައުމާއި، އިސްލާހުވުމުގެ ދޮރު އަބަދުވެސް އެމީހުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައި އޮންނަން ޖެހެއެވެ.
މިސަބަބަށްޓަކައި ޝަރުޢީ ވެރިއަކާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކުރުމަކީ ޖިހާދެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފިތުނަ، މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވައި، މުޖުތަމައުގެ އަމާންކަމާއި ހަމަޖެހުން ނައްތާލައި، ބޭރުގެ ދުޝްމަނުންގެ ތެރެއަށް ވަދެގަތުމަށް ހުޅުވިފައިވާ ބާވަތެވެ. މާޒީން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ތާރީޚީ ތަޖުރިބާއިން ސާފުކޮށް އެނގޭ ގޮތުގައި މުސްލިމުންގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމާއި، ޝަރީޢަތުގެ ވެރިއަކަށް ކިޔަމަންތެރިވުމަކީ، އިސްލާމްދީނުގެ އިމުގެ ތެރެއިން ޢަމަލުކުރާހާ ހިނދަކު، ޤައުމެއްގެ ދިރިހުރުމާއި، ކަރާމާތާއި، ހަމަޖެހުމުގެ މުހިންމު ބިންގަލުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ.
