އަކްބަރު ޖަމާލް
ހުދައިބިއްޔާގެ މުއާހަދާއަކީ މި މައްސަލައިގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތާރީޚީ އަދި ޤާނޫނީ ދަލީލެވެ. މުޙައްމަދު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެދުވަސްވަރު އެއްބަސްވުމަކަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވިއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ޝަރުޠުތައް މޫނުމަތިން ފެނުނީ “ނާކާމިޔާބީއާއި ފަހަތަށް ޖެހުމެއް” ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި މުޢާހަދާގެ ދުވަސްވަރު ޚުދު އިސްލާމްދީނުގެ ފިކުރީ އަދި އަދަބީ ކުރިއެރުމަށް ހުޅުވިގެން ދިޔައީ ހަނގުރާމައިގެ އަހަރުތަކުގައި ހުޅުވިގެން ނުދިޔައެވެ. ހުދައިބިއްޔާ މުއާހަދާއާއި މައްކާ ފަތަޙަކުރުމާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކީ އެންމެ ދެ އަހަރު ނަމަވެސް، ސުލްޙަވެރިކަމުގެ މި ކުރު މުއްދަތުގައި، އޭގެ ކުރީ އަށާރަ (18) އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކުރިއަށް ދިޔަ މަސައްކަތްތަކަށްވުރެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އިސްލާމްދީން ގަބޫލުކުރިއެވެ.
ފިޤުހުގެ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ޤައުމުގެ ފުޅާ މަސްލަހަތާއި، އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމާއި، ދުޝްމަނުންގެ އަނިޔާވެރިކަން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ނޮން އިންޓަރވެންޝަން އެގްރީމަންޓެއް ހެދުމުގެ މިނިވަން ހައްޤާއި ޤާނޫނީ ބާރުވެސް އިސްލާމީ ދައުލަތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މި އެއްބަސްވުމަކީ “ޖިހާދު” ނަފީކުރާ އެއްބަސްވުމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި ޖިހާދުގެ ދަތުރު އަމާޒުކޮށްދެނީ އަލުން ބިނާކުރުމާއި، ތަމްސީލުކުރަންޖެހޭ ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ހިދުމަތްކުރާ އިންސާފުވެރި ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަށެވެ. އެހެނީ ހަމަޖެހޭ، ސުލްހަވެރި، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަރޯސާވާ އިސްލާމީ ދައުލަތެއް އޮތުމަކީ، ހަގީގަތުގައި އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ ބޮޑު “މަޑު ބާރު” އެވެ.
އިސްލާމީ އަމީރާތާއި ދޯހާ އެއްބަސްވުމުގެ މިހާރުގެ ހާލަތަށް މި ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ހަގީގަތް ސާފުވެގެންދެއެވެ: 2021 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުން ފެށިގެން ސުލްހަވެރިކަމުގެ މުއްދަތުގައި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހާސިލް ނުކުރެވުނު ނަތީޖާތަކާއި ކާމިޔާބީތައް ލިބިފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާންކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ، ހަނގުރާމައަކީ، ރައްޓެއްސަކަށް ނުވަތަ ދުޝްމަނަކަށް ބެލުމެއްނެތި، ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި، މުޖުތަމަޢުގެ އެންމެ މޮޅު އަދި އެންމެ އުޖާލާ ސިކުނޑިތައް ފިހެލާ އަލިފާނެކެވެ. ސުލްހަވެރިކަމުގެ ވަގުތުތަކުގައި ދައުލަތުގެ އިދާރީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކޮށް، އިގްތިސާދީ ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލައި، އިލްމީ އަދި ގާނޫނީ އިލްމީ ދާއިރާގައި ބައިވެރިވެ، އެމީހުންގެ ގައުމު ހަރުދަނާކުރެވޭނެ ވަރަށް ހުނަރުވެރި ފަރުދުން ހަނގުރާމައިގައި ގެއްލިގެންދެއެވެ.
ފިކުރީ، ތަހުޒީބީ، ސަގާފީ، އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ނަޒަރިއްޔާތުގައި ވެސް ތިބާއާ ތަފާތު ދުޝްމަނުންނަށް ބަލާއިރު، ހަނގުރާމައިގައި އެމީހުންގެ އަސާސީ މަޤްޞަދަކީ ތިބާގެ ވިދާ އަދި ޤާބިލު ސިކުނޑިތައް ނައްތާލުމެވެ. އިރާގުގެ މިސާލު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި އެބައޮތެވެ. އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ޕާކިސްތާނުގެ ބައެއް ފިކުރީ މީހުންނާއި ވިސްނުންތޫނު ސިކުނޑިން އަވަހާރަކޮށްލައި، އެމެރިކާއާ ހަވާލުކޮށް، ނުވަތަ އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރި ޖަލުތަކުގައި ޖަލަށްލައި، އެތަނުގައި ބައެއް މީހުން މަރުވާ ނުވަތަ ދާއިމީ ނަފްސާނީ ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވެ އެވެ.
އެހެންކަމުން ސުލްހަވެރިކަމުން މި ބާރުގަދަ އަދި ވިސްނުންތޫނު ސިކުނޑިތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ހަލާކުގައި ޝާމިލުވުމުގެ ބަދަލުގައި، އިންސާނިއްޔަތު ބިނާކުރުމާއި، އިސްލާހުކުރުމާއި، ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދެއެވެ. ސުލްހައާއި، އިންސާފާއި، އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމެއް ރައްޔިތުންނަށް ފެނުމުން، އެފަދަ ނިޒާމަކަށް ދަމައިގަންނަނީ ޤުދުރަތީ ގޮތުންނެވެ. މިއީ މިއަދު ދުނިޔޭގެ ގިނަ ދީންވެރި މުސްލިމުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ނިޒާމަކީ “ރޯލް މޮޑެލް” އެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، އަމިއްލަ ގައުމުތަކުގައި ވެސް މިފަދަ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރުމަށް އެދޭ ސަބަބެވެ.
މީގެ އިތުރުން ޝަރީޢަތަށް ތަބާވާ، މަސްލަހަތު ނެތް އިޤްތިޞާދެއް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ތަންފީޒުކޮށްގެން، ދުނިޔޭގެ ކޮރަޕްޓް ނިޒާމުން ޕްރޮޕަގޭޓްކުރާ “މަޞްލަޙަތު ނެތި އިޤްތިޞާދު ނުހިނގާނެ” ކަމަށް ބުނާ ޚިޔާލު ވެސް އިސްލާމީ އަމީރާއިން ވަނީ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. ސުލްހަވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު އިސްލާމީ އަމީރާތުން ހުށަހަޅާ މި އަމަލީ އަދި ސުލްހަވެރި އުސޫލަކީ އެތައް ހާސް ދަރުސްތަކާއި ދަރުސްތަކަށްވުރެ މާ ފައިދާހުރި އުސޫލަކަށް ވެދާނެއެވެ. އިސްލާމީ އަމީރާދު ހަނގުރާމައިގައި އޮތްނަމަ، އަފްޣާނިސްތާނުގައި މަސްލަހަތު ބިނާވެފައިވާ ނިޒާމު ނައްތާލުމަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން ދެނެގަންނަންޖެހޭ ކަމަކީ، މަސްލަހަތު ނައްތާލުމާ ބެހޭގޮތުން މާތްރަސްކަލާނގެ ދެއްވި ބޮޑު އަމުރުފުޅު ޙަޤީޤަތަކަށް ވެގެންދާނީ، ސުލްޙަވެރިކަމުގެ ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރެއިންކަން. ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ އަޑުތަކަށް މިނިވަންކަން އަލުން ލިބިއްޖެއެވެ. މިސްކިތްތަކާއި ދީނީ މަދަރުސާތަކުގެ ނިޒާމު އާލާވެ، އިސްލާމްދީނަށް ތަބާވުމުގެ މާހައުލު އަނެއްކާވެސް ފެތުރެން ފަށައިފިއެވެ. މި ގޮތުން، އެމެރިކާއިން އަފްޣާނިސްތާން ހިފުމުގެ ދުވަސްވަރު، މިސްކިތްތަކުގައި އަޑުގަދަކުރުން މަނާކޮށްފައިވާކަން ވެސް ހަނދާން ނައްތާނުލާށެވެ؛ މިހާރު ހުރިހާ ނަމާދެއް ވެސް ލައުޑްސްޕީކަރ މެދުވެރިކޮށް ދައްކާއިރު، މުސްލިމުންނަށް ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރެވިފައިވާކަން އެނގޭތީ، އެމީހުންގެ މަސައްކަތް ދޫކޮށް މިސްކިތަށް ދިއުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
ހަމައެފަދައިން ސުލްހައިގެ ސަބަބުން ކޮމިޓީ ފޯ ދަ ޕްރޮމޯޝަން އޮފް ވިޗުއަލް އެންޑް ޕްރިވެންޝަން އޮފް ވައިސް ވެސް ހަރަކާތްތެރިވެގެން ދިޔައެވެ. “ހުދުދު” (އިސްލާމްދީނުގެ އަދަބުތައް) ތަންފީޒު ކުރެވުނު އިރު، އެއް ޙަދީޘެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އެންމެ އަދަބެއް ތަންފީޒު ކުރުމުން އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ވާރޭ ވެހޭ ވަރަށް ވުރެ ގިނަ ނިޢުމަތްތަކެއް ލިބިގެންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު މިއިން އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ. ހަގީގަތުގައި އެމެރިކާގެ ހަނގުރާމަ ވަރުގަދަވެ، އެމެރިކާއިން ވެސް ތާލިބާނުންނަށް ފާޑުކިޔައި، “ތާލިބާނުން އިސްލާމީ އަދަބުތައް ތަންފީޒު ކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟”
ހަމަގައިމުވެސް އިސްލާމީ އަދަބުތަކަކީ މުޅި އިސްލާމްދީނުގެ އަދަބުތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި ރަނގަޅު އަމާން މުޖުތަމަޢެއް ދެމެހެއްޓުމަށާއި އިޖުތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން އަލުން ހޯދުމަށް ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޝަރުޠެކެވެ. ޕޮއިންޓަކީ އިސްލާމްދީން ރަނގަޅަށް ދެނެގަންނަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް “ހުދުދު” ނުވަތަ އިސްލާމީ އަދަބުތަކަށް ޙައްދުނުޖެހި، އިސްލާމްދީނުގެ ހުރިހާ އުނގަންނައިދިނުމާއި، ޢަޤީދާތަކާއި، ޙުކުމްތަކާއި، ޙިކުމަތްތައް ދިރާސާކުރުން. މީގެ އިތުރުން، ހަމަ މި ސުލްހައިގެ ސަބަބުން، ޑިޕްލޮމެޓިކް ޗެނަލްތަކުގެ ތެރެއިން، ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ދޫކޮށްލުން މުސްތަޙީލު ނުވަތަ އިންތިހާއަށް އުނދަގޫވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ގުއަންޓަނާމޯ ބޭއިން ބަންދުކޮށްފައި ތިބި މީހުން ދޫކޮށްލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި އިންސާނާގެ ޙަޔާތުގެ މުޤައްދަސްކަން އެހާ މުހިންމު ކަމުން ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުތަކުގައިވެސް އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭ ގޮތަށް ހަނގުރާމަވެރި ނޫން މީހުންގެ ރައްކާތެރިކަން ލާޒިމުވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން އެތައް މިލިއަން މުސްލިމުންގެ ފުރާނައާއި މުދަލާއި ކަރާމާތުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ސުލްހައަކީ މާތްالله އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެންމެ ބޮޑަށް އެއްގޮތެވެ.
އިޤްތިޞާދީ އަދި މާލީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ދޯހާ އެއްބަސްވުމަކީ ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީއެކެވެ. ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ދިޔަނަމަ، މިއަދު އަފްޣާނިސްތާނުގައި އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ މަޝްރޫޢުތަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރިއާއި، އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީއަކީ ހަމައެކަނި ކަރުދާހުގެ މަޝްރޫޢުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އެމެރިކާއާ ދެކޮޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދު ބޭނުން ނުކުރުމަށް އިސްލާމިކް އަމީރާތުން އެއްބަސްވިއެވެ. ނަމަވެސް ހަމަ މި ޝަރުތުގެ ސަބަބުން ދުޝްމަނުން ވެސް ހިފެހެއްޓި، އަފްޣާނިސްތާނަށް ވަދެގަތުމުގެ އަޚްލާޤީ އަދި ސިޔާސީ ބަހަނާތަކުން މަހުރޫމް ވެގެން ދިޔައެވެ.
މިގޮތުން އެއްވެސް ފަރާތަކާ ދެކޮޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދު ބޭނުން ނުކުރުމަށް ވެވޭ ވައުދަކީ، އެއްވެސް ގޮތަކުން ޖިހާދަށް ބަލިކަށިކަން ނުވަތަ ލުއިކަމެއް ތަމްސީލުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ އިސްލާމްދީނުގެ ސުލްހަވެރި އަދުލުވެރި މޫނު ދުނިޔެއަށް ދައްކައިދީފައިވާ ރަނގަޅަށް ވިސްނާ ސިޔާސީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް ސިޔާސަތެކެވެ.
މި އެއްބަސްވުމާއި، އޭގެ ފަހުން އިސްލާމީ އަމީރާތު ވެރިކަމަށް އައުމުން، “އިސްލާމްދީނަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ބޮޑު ނިޢުމަތެއްގެ ނިޒާމެއް”ކަން، އޭގެ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ދުނިޔެއަށް ދައްކައިދިނެވެ. މި ހަގީގަތް ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އެހާ ސާފުކޮށް ދައްކާލެވޭކަށް ނެތެވެ.
މިގޮތުން، ސުލްޙަވެރި ދުވަސްވަރު ކުރެވޭ ފިކުރީ، އިޤްތިޞާދީ، އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާ، ހަނގުރާމައިގެ ބަޑިބަޑިތަކުގެ ތެރެއިން ހާސިލްކުރެވޭ ވަރަށްވުރެ މާ ދުރު އަދި ދެމިއޮންނަ ނަތީޖާތަކެއް ހުރިކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ. އިސްލާމްދީން ވެރިކަންކުރާ ޙަޟާރަތެއްގެ ގޮތުގައި، އޭގެ ހަޤީޤީ ބޮޑުކަމާއި އުސްމިނުގައި ފާޅުވެވޭނީ މި ދަނޑިވަޅުގައެވެ.
