ލިޔުނީ ކަމާލް އުއްދީން
އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް އޮފް އިރާގު އެންޑް އަލް ޝާމް (އައިއެސްއައިއެސް) ކިޔާ ދާޢިޝް އިރާގާއި ސީރިއާގައި އުފެދުނީ 2013 އާއި 2014 ވަރަކަށް އަހަރު ކަމަށާއި، ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހޯދި ކަމަށެވެ. އެ ޖަމާއަތުގެ ކުރިއެރުމަކީ އިރާގުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކާއި މުޅި ސަރަހައްދުގައި ފެތުރިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ދާޢިޝް އިން އިސްލާމްދީން ތަމްސީލުކުރާ ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، މުސްލިމް އިލްމުވެރިންނާއި މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތުން ދާޢިޝްގެ އަމަލުތަކަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ޙަޤީޤީ އުނގަންނައިދިނުންތަކާ ސީދާ ފުށުއަރާ ޢަމަލުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެމުން ދިޔައެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ޖިހާދަކީ ފުޅާ އަދި ދުރުރާސްތާ މާނަތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ މުޤައްދަސް ތަޞައްވުރެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، ހަގީގަތް ދިފާއު ކުރުމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމާއި، މުޖުތަމައުގެ ހެޔޮކަމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ޖިހާދުގެ ބާވަތްތަކެވެ.
ނަމަވެސް ދާޢިޝް ޖިހާދު ހުށަހެޅުއްވީ އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާއި އަޚްލާޤީ އޮނިގަނޑުން މުޅިން ދުރުވެފައިވާ ގޮތަކަށެވެ. އޭގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި ދާޢިޝް ބަރޯސާވީ އިންތިހާއަށް އަނިޔާވެރިކަމާއި، މީހުން މަރާލުމާއި، ބޮން ގޮއްވުމާއި، ބިރުވެރިކަމުގެ އަމަލުތަކަށެވެ. އޭގެ ހަމަލާތަކުގައި އެތައް ހާސް މައުސޫމް މުސްލިމުންނާއި ޣައިރު މުސްލިމުންގެ ފުރާނަ ގެއްލުނެވެ. މިސްކިތްތަކާއި، ސްކޫލުތަކާއި، ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި، ތާރީޚީ ތަންތަން ވަނީ ހަލާކުކޮށްލާފައެވެ. މި ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރަޙައްދުގެ ރައްޔިތުންނަށް ތަކުލީފު އުފުލުމުގެ އިތުރުން ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީގައި އިސްލާމްދީނުގެ ތަޞައްވުރަށްވެސް ގެއްލުން ލިބުނެވެ.
އިސްލާމްދީނަކީ ރަޙްމަތާއި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި، އިންސާނީ ކަރާމާތަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ދީނެކެވެ. މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ވަނީ މައުސޫމް މީހުން މަރާލުމާއި، ޚިޔާނާތްތެރިވުމާއި، އަނިޔާވެރިކަން ވަރަށް ހަރުކަށިކޮށް މަނާކުރައްވާފައެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި ގިނަ އިޙްތިރާމް ލިބިގެންވާ އިލްމުވެރިންނާއި އިސްލާމީ މުއައްސަސާތަކުން ދާޢިޝް ސިފަކޮށްފައިވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ނަން ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލަ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ޝައުޤުވެރިކަމަށް ޚިދުމަތްކުރި އެއްކިބާވެފައިވާ އަދި ހަރުކަށި ޖަމާއަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދާޢިޝް އުފެދުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ނަތީޖާއަކީ، ހަރުކަށި ހަރަކާތްތަކުން ދީން އަނިޔާވެރިކަމުގެ ނިވާކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނުބައިކޮށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ގޮތް ދުނިޔެއަށް ދައްކައިދިނުމެވެ. ހަމައެއާއެކު، މި ތަޖުރިބާއަކީ، ދީނީ އުނގަންނައިދިނުމާއި، ރަނގަޅު ތަޢުލީމާއި، އިންސާފާއި، އިޖުތިމާޢީ ހަމަޖެހުމަކީ ހަރުކަށި ފިކުރުތަކުން އެންމެ ވަރުގަދަ ރައްކާތެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަންކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
- އާޚިރުގައި ބުނެވިދާނެ، ޖިހާދަކީ، އިސްލާމްދީނުގައި، އުޞޫލީ އަދި ޒިންމާދާރު ތަޞައްވުރެކެވެ. އެ ކޮންސެޕްޓް އޮޅުވާލައި، އަމިއްލަ އަމަލުތައް ޖަސްޓިފައި ކުރުމަށް ދާޢިޝް ބޭނުންކުރިއެވެ. ތާރީޚުގެ މި ބާބުން ހަނދާންކޮށްދެނީ އަނިޔާވެރިކަމުން އަނިޔާވެރިން ދިފާއުކޮށް، ހަގީގަތާއި އިންސާފު ދަމަހައްޓައި، މައުސޫމް މީހުންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތްކޮށް، ކޮރަޕްޝަނާއި އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެ، އިސްލާމްދީނުގެ ބަހުގެ ޝަރަފާއި ކަރާމާތާއި މަތިވެރިކަން ދަމަހައްޓަން އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ތެދުވެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.
