އަހުމަދު ޝަފަޤް
ޕާކިސްތާނުގެ ސިޔާސީ އަދި ދިފާއީ ތާރީޚުގައި އަބަދުވެސް ފުރިފައިވަނީ ސާދާ، އާދައިގެ ލޮޖިކްގެ މިންގަނޑުން ވަޒަންކުރުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންހެން ހީވާ ފުށުއެރުންތަކެކެވެ. އެއްފަރާތުން ޤައުމީ ލޯތްބާއި ޤައުމީ ސަލާމަތަށް އެހާ ހަރުކަށި މިންގަނޑެއް ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ދުޝްމަނެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އިންޑިއާއާއެކު ސުލްޙައާއި ވިޔަފާރި ނުވަތަ ސަގާފީ ތަރިކަ ހިއްސާކުރުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީވެސް ބޮޑު ޖަރީމާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެކަމަކު އަނެއްކޮޅުން، ހަމަ މި ދައުލަތުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ނިކުންނަ ނިންމުންތަކެއް، އެ އަވަށްޓެރި ޤައުމުގެ ހަމަ މަޤާމު ފާޅުގައި ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. މިއީ ހަމަ އެއީ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ތަކުރާރުކޮށް އޮޅުންބޮޅުންތަކާއި މާޔޫސްކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ފިކުރީ އަދި އަމަލީ ފަރަގާއި ފުށުއެރުމެވެ.
މި ފުށުއެރުމުގެ އެންމެ ތާޒާ އަދި އެންމެ ސާފު މިސާލަކީ ފެޑެރަލް އިންވެސްޓިގޭޝަން އެޖެންސީ (އެފްއައިއޭ) ގެ ރަތް ފޮތުގައި ޖައިޝް މުހައްމަދުގެ ވެރިޔާ މައުލާނާ މަސްއޫދު އަޒްހަރަށް ލިބުނު ބައުންޓީ ފަސް މިލިއަނުން ހަތް މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވުމެވެ. މި ފިޔަވަޅަކީ ހަމައެކަނި ގާނޫނީ އެއް ލިޔުމެއްގެ ކަމެއް ނޫން، އޭގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ދުވަހުގެ މުޅި ވާހަކައެއް، ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ އުފުލާއި ފޭބުމާއި، ވާހަކަތަކުގެ ދިގު ހަނގުރާމައެކެވެ.
މި ފުށުއެރުން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޭނުންވަނީ، މި ޖަމާޢަތުގެ މާޒީއަށް ކުރު، އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ނުބަލާ ނަޒަރެކެވެ. ޖައިޝް-އީ-މުހައްމަދު (ޖޭއެމް) އަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސަލާމަތީ އިދާރާއަށް އާދައިގެ ނުވަތަ ނޭނގޭ ކޮންމެވެސް އައުޓްފިޓެއް ނޫނެވެ. ތާރީޚުގެ ވަކި މަރުހަލާއެއްގައި، ދައުލަތުގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަސްލަހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އާދަޔާ ހިލާފު ގޮތްތައް، މާނައަކީ ޕްރޮކްސީ ގްރޫޕްތައް ބޭނުންވި އިރު، މި ޖަމިއްޔާއިން އަދާކުރީ، އަމިއްލަ ނަޒަރުގައި، ޤައުމީ އެކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ނުވަތަ ދައުލަތުގެ ބޭނުންތެރި ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އިންޑިއާގެ ދައުލަތުގެ އަނިޔާވެރިކަން އެންމެ މައްޗަށް ގޮސް އަދިވެސް ކުރިއަށްދާ ކަޝްމީރުގެ ފްރަންޓްގައި އެ ޖަމާއަތުން ދިގު އަދި އުނދަގޫ ހަތިޔާރު އެޅި ހަނގުރާމައެއް ކުރި އެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ދިރިހުރުމާއި މަސްލަހަތު ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ ވާހަކައިގެ ދަށުން އޭގެ މެމްބަރުން އަމިއްލަ ބޯ ގުރުބާން ކުރި އެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، މި ދިގު އަސްކަރީ ކެމްޕޭންގެ ތެރޭގައި ޖައިޝް މުޙައްމަދު ދުވަހަކުވެސް އެއްފަހަރުވެސް ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ އެތެރޭގެ މުދަލާއި، ޤައުމީ މުއައްސަސާތަކާއި، ސަލާމަތީ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރު އުފުލާފައެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުން އަބަދުވެސް އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީ ދައުލަތުގެ އިޝާރާތަށް ކަމަށާއި، އެމީހުންގެ ހަރަކާތްތައް ހުރީ ބޯޑަރުން ބޭރުގައި ހުރި މަގުސަދުތަކަށް ނިސްބަތްކޮށްގެން ކަމަށެވެ.
އެކަމަކު ޖިއޮޕޮލިޓިކްސް ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސަތުގައި ހިތި އަދި ރަހުމުކުޑަ އެއް އުސޫލެއް އޮވެއެވެ: ދައުލަތްތަކުގައި ދާއިމީ ރައްޓެހިންނާއި ދާއިމީ ދުޝްމަނުންނެއް ނެތް، ހަމައެކަނި ދާއިމީ މަސްލަހަތެވެ.
ފައިނޭންޝަލް އެކްޝަން ޓާސްކް ފޯސް (އެފްއޭޓީއެފް)، އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައިއެމްއެފް) އަދި އދ. ހަމަ އެ ޤައުމީ ޖަމާޢަތް ދެން ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ ޖަމާޢަތުގެ ލީޑަރަކީ ހޯދަމުންދާ ފިލައިގެން އުޅޭ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްމީކޮށް ސިފަކޮށް، އޭނާގެ ބޮލުގައި ބައުންޓީއެއް ޖަހާފައިވެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހެއްވާ ތަނަކަށް ބަދަލުވާ ބޮޑު ފުށުއެރުން އުފެދޭ ތަނަކީ ހަމަ މިއީ އެވެ. އެއްފަރާތުން، ފައިދާގެ ގޮތުން ސަރުކާރުން ކިޔަނީ މައުލާނާ މަސްއޫދު އަޒްހަރަކީ، ގާނޫނީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، “ވަރަށް ބޭނުންވާ އަދި ނުރައްކާތެރި” ފިލައިގެން އުޅޭ މީހެކެވެ. އެކަމަކު އަނެއްކޮޅުން އޮބްޖެކްޓިވް ރިއަލިޓީއަކީ މި މުޅި ނެޓްވޯކް އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ހަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަނީ ހަމަ ބަހާވަލްޕޫރު ފަދަ ތަރައްގީވެފައިވާ، އާބާދީ ބޮޑު، މަޝްހޫރު ސިޓީއެއްގެ ހިތުގައި.
މިދިޔަ އަހަރު 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު އިންޑިއާއިން “އޮޕަރޭޝަން ސިންދޫރު” ގެ ތެރެއިން ބަހާވަލްޕޫރުގައި ހުންނަ ޖައިޝް-އީ-މުހައްމަދުގެ މަރުކަޒަށް ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދީ، މައުލާނާ މަސްއޫދު އަޒްހަރުގެ ގާތް ގާތްތިމާގެ މީހުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ގިނަ ބަޔަކު މަރާލި އިރު، ދުނިޔެއަށް ފެނުނީ މި ނެޓްވޯކް އެއްވެސް ތަނެއްގައި ފޮރުވިފައި ނުވާކަން، އެނގޭ، ވަކި އެޑްރެހަކުން ހިންގަމުންދާ ކަމެވެ.
މިހާރު ސުވާލަކީ: ދައުލަތުން ހަގީގަތުގައި އެމީހުންނަކީ ވަރަށް ބޭނުންވާ ފިލައިގެން އުޅޭ ބައެއް ކަމަށް ބެލި ނަމަ، ދެން އެމީހުން ބަހާވަލްޕޫރުގައި ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ކާކުގެ ހިމާޔަތުގައި ހެއްޔެވެ؟ މިއީ ސަލާމަތީ އިދާރާތަކުގެ ނާޤާބިލުކަމެއް ނޫން، މިއީ ހޭލުންތެރިކަމާއެކު، ގަސްތުގައި ދައުލަތުން އުފެއްދި ފުށުއެރުމެއް، ދުނިޔެއާއި އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް އޮޅުވާލުމަށް ކަރުދާހުގައި އެއް މޫނު ދައްކާ، ޢަމަލީ ގޮތުން ކުރީގެ ވަސީލަތްތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ތަފާތު ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅޭ ފުށުއެރުމެކެވެ.
މި ފުށުއެރުން ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލަޖިކަލް މިސާލެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ބޮޑު ފެކްޓްރީއަކުން މާކެޓުގެ މައްޗަށް ކޮންޓްރޯލް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރޭގަނޑު އަނދިރިކަމުގެ ނިވާކޮށްގެން ޚާއްޞަ ކެމިކަލް ތަކެތި އުފައްދާ ކަމަށް ތަޞައްވުރު ކޮށްލައްވާށެވެ.
މި ވަގުތު ހަމަ އެ ފެކްޓްރީއާއި އޭގެ މަސައްކަތްތެރިން ހިންގަނީ ހަމަ ވެރިމީހާގެ އަމިއްލަ ބެލުމުގެ ދަށުގައި، އަމިއްލަ ބިމުގައި. މިއީ ޕާކިސްތާނުގެ ރެޑް ބުކްގެ ޑަބަލް ޑީލިން ސެކިއުރިޓީ ނެރެޓިވް އާއި ބަހާވަލްޕޫރުގެ މަރުކަޒުތަކުގެ މެދުގައި ފެންނަ ހަމަ ޑަބަލް ސްޓޭންޑަޑެކެވެ.
އަނެއް ނޯޓެއްގައި މި މުޅި މައްސަލައިގެ އެންމެ ވޭންދެނިވި ފަރާތަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އާދައިގެ ރައްޔިތަކު އަބަދުވެސް ނިމޭނީ ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާ ވާހަކަތަކުގެ ހަނގުރާމައެވެ.
ޕާކިސްތާނުގައި އެއްވެސް އާދައިގެ ރައްޔިތަކު، ނޫސްވެރިއެއް، ނުވަތަ އިލްމުވެރިއަކު ސަރަހައްދީ ސުލްހައާއި، ދެ ގައުމުގެ ނިކަމެތި ރައްޔިތުންގެ ހެޔޮ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، ނުވަތަ ތާރީޚީ އަދި ތަހުޒީބީ ގުޅުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިންޑިއާއާ ގުޅުން ރަނގަޅު ކުރުމުގެ ވާހަކަ ދައްކާނަމަ، ސެކިއުރިޓީ ނެރެޓިވްގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ މެޝިނުން ވަގުތުން އެމީހުންނަށް “އިންޑިއާއަށް ތާއީދުކުރާ” ނުވަތަ “އިންޑިއާގެ ޖާސޫސެއް” ކަމަށް ބްރޭންޑް ކުރެ އެވެ. އެމީހުންނަށް ބުނަނީ، އިންޑިއާއާ ގުޅުން އާންމު ކުރަން އެހާ ކެތްމަދުވެފައި ތިބި ނަމަ، ދެން ޕާކިސްތާން ދޫކޮށް އިންޑިއާގައި ދިރިއުޅެން ދާށެވެ.
އެކަމަކު އަނެއްކޮޅުން ޕާކިސްތާނުން އަމިއްލައަށް މައުލާނާ މަސްއޫދު އަޒްހަރުގެ މައްޗަށް ބައުންޓީ އުފުލާއިރު، އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކުން އެކަން ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ބްރޯޑްކާސްޓްކޮށް، މުޅި ދުނިޔެއަށް ހުށަހަޅަނީ އެގައުމުގެ އަމިއްލަ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކުން މި ވާހަކަތަކުގެ ހަނގުރާމަ ކާމިޔާބު ކުރަނީ ހަމަ މި ސަފުހާއިންނެވެ: “ބަލަ! އަހަރެމެން އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ޓެރަރިސްޓެއް ކަމަށް ކިޔާ މީހާއަކީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ޓެރަރިސްޓެއް ކަމަށް ޕާކިސްތާނުން ވެސް އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވެއްޖެ އެވެ.”
ޝައްކެއްވެސްނެތްގޮތުގައި ކަޝްމީރުގެ މުސްލިމުންގެ މައްސަލައަކީ، އެމީހުންގެ އިސްލާމްދީނަށް ޢަމަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން، މުޅިން ދީނީ އަދި ޖިހާދީ ޠަބީޢަތެއް ކަމާއި، މި މަސައްކަތުގައި މަރާލި ކޮންމެ ޒުވާނަކު اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި ޝަހީދުވާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރެވެއެވެ. އެކަމަކު މިތަނުގައި ވިސްނާލަން ޖެހޭ ކަމަކީ ކަޝްމީރުގެ މުސްލިމުންގެ މިނިވަންކަމާ ދެކޮޅަށް ކޮޅަށް ހުރި އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ލަޝްކަރު ކަމަށް ފެންނަ ކަމެވެ. އެހެންވެ، ކަޝްމީރުގެ ޖިހާދީ ހަރަކާތްތަކަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި، ޙައްޤު އަދި ޝަރުޢީ ހަރަކާތްތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ދުވަހަކުވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިން ފަދަ ދެފުށުގެ މުއައްސަސާއެއްގެ ކޮމާންޑާއި އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
މިތަނުގައި އުފެދެނީ އަސާސީ، އުސޫލީ، އަދި އަޚްލާޤީ ސުވާލެއް: އިންޑިއާގެ މަޤާމާ ކުޑަކޮށް ވައްތަރުވުމަކީ ވެސް އާދައިގެ ރައްޔިތަކަށް ޚިޔާނާތުގެ ނިޝާނެއް ނަމަ، އިންޑިއާގެ ވާހަކައިގައި ކަށަވަރުކުރުމުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސްޓޭމްޕެއް ޖަހާއިރު ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއެއްގެ އަމަލު ނިންމަންވީ ކޮން މިންގަނޑަކުން ހެއްޔެވެ؟ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް އެކަމުން އިސްތިސްނާވެފައި ތިއްބަވައިގެން ވާހަކައެއް ރަނގަޅުތޯ ނުވަތަ ގޯސްތޯ ނިންމުމުގެ މިންގަނޑަކީ ހަމައެކަނި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ހެއްޔެވެ؟
އެހެނީ މިތަނުގައި އިންޑިއާގެ ވާހަކަ ޕްރޮމޯޓްކޮށްގެން ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިން އަމިއްލައަށް ސާބިތުވަނީ “އިންޑިއާއަށް ތާއީދުކުރާ”، “އިންޑިއާގެ ޖާސޫސެއް” އަދި “ފިތުނާ އަލް ހިންދުސްތާން” ކަމެވެ. އެހެންކަމުން ޕާކިސްތާނުގައި އިންޑިއާއަށް ތާއީދުކުރާ މިފަދަ ލަޝްކަރެއްގެ ބޭނުމެއްވެސް އަދި އެ ލަޝްކަރެއް ދެމިއޮންނާނެ ތަނެއްވެސް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން މި ލަޝްކަރު އިންޑިޔާއަށް ދާން ދޫކޮށްލާށެވެ.
މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާން ޖީލަށް ބޮޑު، ފުން ފިލާވަޅެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމަކީ ބާރުގެ އަގުހުރި ހަދިޔާއެއް ކަމުން އެއީ އެންމެ ފަހަރަކު ލިބޭ އެއްޗެކެވެ. ދައުލަތްތަކުން، ބަދަލުވަމުން އަންނަ އިގްތިސާދީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް ހާލަތްތަކަށް ބަލާއިރު، އަމިއްލަ މުސްކުޅި ވާހަކަތައް ވަޅުލައި، އެ ވާހަކަތަކުގެ ބޭނުން ހުސްވުމުން ކިޔަމަންތެރި ތަބާއިން ޤުރުބާން ކުރާއިރު، ކުރު މުއްދަތުގެ ސިޔާސީ މަސްލަހަތުގެ ބިންގަލުގައި ބިނާވެފައިވާ ޖަޒުބާތީ ނުވަތަ ސްޓްރެޓެޖިކް ޝިއާރުތަކަށް ތެލަކަށް ބަދަލުވެގެން ނުވާނެކަން ރައްޔިތުންނަށް ސާފުކޮށް ވިސްނަން ޖެހެ އެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް ސިޔާސަތާއި މަސްލަހަތާއި ޖަޒުބާތުތަކާއި ގުޅުންތަކުގައި ދެގުނަ މުޢާމަލާތްކުރުމާއި، އެމެރިކާއާއި އިންޑިއާއާ ފަރުދާގެ ފަހަތުގައި އޮންނަ އެކުވެރިކަމާއި ގާތްކަން، ޤައުމު އުފެދުނު ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ހާމަވެ، ސާފުކޮށް ސާބިތުވެފައިވާ ދައުލަތެއްގެ ޝިޢާރުތަކެވެ. ޤައުމީ ލޯބީގެ ހަޤީޤީ މިންވަރު ސަގާފީ ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ހުސް ޝިޢާރުތަކުން ނުފެނެއެވެ؛ އެއީ އަމިއްލަ ޤައުމުގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނީ ވެރިކަމާއި، އިޤްތިޞާދީ ތަނަވަސްކަމާއި، އެންމެންނަށް ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި އުސޫލުތައް ތަންފީޒުކުރުމާއި، ސަރަޙައްދުގައި ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ދިރިއުޅުމުގެ ޚިޔާލުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ. ޕާކިސްތާނުން އަމިއްލަ ދާޚިލީ ނަރެޓިވްގައި މިބާވަތުގެ އުސޫލީ އެއްގޮތްކަން ބިނާ ނުކުރާހާ ހިނދަކު، މި ފުށުއެރުންތައް އާންމުންގެ ހޭލުންތެރިކަން ތެޅިފޮޅެމުން ގެންދާނެ ކަމަށާއި، ވާހަކަތަކުގެ މި ހަނގުރާމައިގައި ޕާކިސްތާން އަބަދުވެސް ދިފާޢީ ގޮތުން ތެދުވާނެ ކަމަށެވެ.
