ސައީދު
އަސާސީ ގަބޫލްކުރުންތައް ޚަވާރިޖުންގެ މައިގަނޑު މުގުފުރެދުން
ޚަވާރިޖުން، މޫނުމަތިން ބަލާއިރު، ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔަވައި، ދިގު ސަޖިދައެއް ކުރި ނަމަވެސް، ހަގީގަތުގައި އެމީހުން ވަނީ ދީން އޭގެ ބޭރުފުށުގެ ސިފައަށް ކުޑަކޮށްފައެވެ. އެމީހުންގެ އެއްކިބާވީ އަޅުކަން ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ؛ ހަގީގީ މައްސަލައަކީ ޝަރީޢަތުގައި ފުރިހަމައަށް ހިފެހެއްޓުމާއި الله ގެ އާޔަތްތައް ގޯސްކޮށް ތަފްސީރު ކުރުމެވެ. ޝައިޚް އަލްއިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ (rh) ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޚަވާރިޖުގެ ބިދުޢަގެ އަސްލަކީ އެއް ޢަޤީދާއެއް: ފާފައެއްގެ ސަބަބުން މީހަކު ކާފަރެއް ކަމުގައި އިޢުލާން ކުރުމެވެ. އެމީހުން ކޮންމެ ބޮޑު ފާފައެއް ކުފުރެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާ، އެ ފާފައެއް ކުރި މީހަކު އަބަދަށްޓަކައި ނަރަކައިގައި ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރިއިރު، ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވެއެވެ.
﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ﴾ (އަންނިސާ 48)
“ހަމަކަށަވަރުން الله ތަޢާލާ އެކަލާނގެއަށް ޝަރީޢަތް ކުރުން މާފު ނުކުރައްވައެވެ.
މި އާޔަތުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ ޝިރުކު ނޫން އެހެން ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެވޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފާފަވެރިންގެ ތަކްފީރު ކުރުމަށް ބާރުއެޅުމުން ޚަވާރިޖުން މި އާޔަތް އެއްފަރާތްކޮށް ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސާފު ލިޔުމަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. އެބައިމީހުންގެ ދެވަނަ ބޮޑު އެއްކިބާވުމަކީ، ޙަޟްރަތު ޢަލީ (ރ.އ) އާއި ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ޞަޙާބާ ކާފިރު ކަމުގައި ކަނޑައެޅުމެވެ. އެމީހުންގެ މަޤާމު ސާބިތު ކުރުމަށްޓަކައި ޚަވާރިޖުން މި އާޔަތް ނަކަލު ކުރެއްވިއެވެ.
﴿وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ﴾ (އަލްމަޢީދާ 44)
އެމީހުން ދަލީލުކުރީ އާބިޓްރޭޝަން ޤަބޫލުކުރުމުން، ޙަޟްރަތު ޢަލީ (ރ.އ) ވެރިކަން ކުރެއްވީ الله (ޞޢވ) ގެ ޙުކުމް ނޫން އެހެން އެއްޗަކުން ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އޭނާ ވަނީ ކާފަރަކަށް ވެފައެވެ. އެކަމަކު މި ޙުއްޖަތަކީ އަސާސީ ގޮތުން ބަލިކަށި އަދި ގޯސް ޙުއްޖަތެއް ކަމުގައި ވެގެން ދިޔައީ، ފިރިމީހާއާއި އަނބިމީހާގެ މެދުގައި އުފެދޭ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ދެ އާބިޓްރޭޓަރުން އައްޔަން ކުރުމަށް ޚުދު ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވެސް އަމުރުކޮށްފައިވާތީއެވެ.
﴿فَابْعَثُوا حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا﴾ (އަންނިސާ 35)
ކުޑަ ކަމެއްގައި ދެ އާބިޓްރޭޓަރުން އައްޔަން ކުރުމަށް الله صلى الله عليه وسلم އަމުރު ކުރައްވާނީ، އަދިވެސް އެއް އާބިޓްރޭޝަނަކީ ބޮޑު އާބިޓްރޭޓަކަށް ކުފުރުވުމެއް ކަމަށް ގުނާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ޚަވާރިޖުން ޤާނޫނު ހެދުމުގެ ދާއިރާއިން ފެށިގެން މީހުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް “ވެރިކަންކުރުން” ގެ ތަޞައްވުރު ފޮޅާލުމަށްފަހު، އިލާހީ ނޫން ކޮންމެ ނިންމުމަކަށް ކުފުރު ކަމަށް ކިޔާފައިވެއެވެ.
އެ އާޔަތުގައި އިޝާރާތްކޮށްފައިވަނީ الله ގެ ޙުކުމަކަށް އިންކާރުކުރާ ނުވަތަ އެކަމާ ސަމާސާ ކުރާ މީހުންނަށް ކަމާއި، މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ މައްސަލައެއް ހައްލުކުރުމަށް އާބިޓްރޭޝަން ޤަބޫލުކުރާ މީހުންނަށް ނޫންކަން އެބައިމީހުންނަށް ނޭނގުނެވެ.
އެބައިމީހުންގެ ތިންވަނަ އެއްކިބާވީ ނަބީ ސުންނަތަށް ދެކޮޅު ހެދުމެވެ. ޚަވާރިޖުން ދަޢުވާކުރީ ހަމައެކަނި ކީރިތި ޤުރުއާނަށް ތަބާވާ ކަމަށާއި، އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި އެ ޙަދީޘާ ފުށުއަރާ ކޮންމެ ޙަދީޘެއް ދޮގުކުރި ކަމަށެވެ. މި އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެމީހުން ޒިނޭކުރާ މީހަކަށް ގަލުން ޖަހާފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބު ގަބޫލު ނުކޮށް، މި ޙުކުމާ ބެހޭ ގޮތުން ޤުރުއާނުގައި އެއްވެސް އާޔަތެއް ނެތް ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
އެކަމަކު މި ދަޢުވާއަކީ ޚުދު އެބައިމީހުންގެ ޖާހިލުކަމުގެ ސާފު ހެއްކެއް ކަމުގައި ވާތީ، ރަސޫލާ (ޞޢވ) ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: “އަހަންނަށް ފޮތާއި އެފަދަ އެއްޗެއް ދެއްވާފައި ވެއެވެ.” ސުންނަތަކީ ޤުރުއާނުގެ ތަފްސީރާއި ބަޔާންކުރުމެވެ. ސުންނަތް ދޫކޮށްލައިގެން ހުރެ، ކީރިތި ޤުރުއާން ރަނގަޅަށް ވިސްނޭ ކަމަށް މީހަކު ދަޢުވާ ކުރާނީ ކިހިނެއްތޯ، الله صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވަނިކޮށެވެ.
﴿وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا﴾
މި ސުލޫކުން ޚަވާރިޖުން ޙަޤީޤަތުގައި ޤުރުއާނަށްވެސް އަދި ސުންނަތަށްވެސް ތަބާނުވިއެވެ. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ޒާތީ ތަފްސީރު ޤުރުއާނަށް ތަބާވެ އެކަމަށް ކިޔަމުން ދިޔައީ الله (ޞޢވ) ގެ ދީނެވެ.
އެމީހުންގެ ހަތަރުވަނަ އެއްކިބާވީ މުސްލިމުންގެ އިމާމާއި ޚަލީފާއާ ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރާއެކު ބަޣާވާތްކުރުން ފަރުޟު ކަމަށް ދެކުމެވެ. ޚަވާރިޖުން ޤަބޫލުކުރި ގޮތުގައި އިމާމަކު ކޮންމެވެސް ފާފައެއް ކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި ސުންނަތާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކުރުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. މި ޢަޤީދާ ފުށުއަރާފައިވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ސާފު ހިދާޔަތާއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވައި، މުޖުތަމައު ހަލަބޮލިކަމާއި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ދިމާއަށް ގެންދާ ބަޣާވާތަކަށްވުރެ ވެރިއެއްގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ކުރިމަތީގައި ކެތްތެރިވުން ރަނގަޅު ކަމަށް އަހުލުއްސުންނަތު ވަލްޖަމާޢަތުން އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ޝައިޚް އިބްނު ބާޒް (ރ.ހް) ސިފަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޚަވާރިޖުންނަކީ ފާފައެއްގެ ސަބަބުން މުސްލިމުން ކާފަރުން ކަމުގައި ކަނޑައަޅައި، ފާފަވެރި މުސްލިމުން އަލިފާނުގައި އަބަދަށްޓަކައި ތިބޭނެ ކަމަށް ދެކޭ ނުބައި ޖަމާއަތެކެވެ.
އެބައިމީހުންގެ ފަސްވަނަ އެއްކިބާވީ މުސްލިމުންގެ ލޭއާއި މުދާ ޙަލާލުކަމަށް ދެކުމެވެ. ޚަވާރިޖުން ހަމައެކަނި އެމީހުންގެ އިދިކޮޅު މީހުން ކާފަރުންގެ ގޮތުގައި އިޢުލާން ނުކުރީއެވެ؛ އެމީހުންގެ ލޭއާއި މުދާ ވެސް ހުއްދަ ކަމަށް ބެލި ނަމަވެސް ބުދު އަޅުކަންކުރާ މީހުންނާ މެދުވެސް މިގޮތަށް ކަންތައް ނުކުރެއެވެ. އެބައިމީހުންގެ ސިފަ ބަޔާންކުރައްވައި ރަސޫލާ (ޞޢވ) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
“يَقْتُلُونَ أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الْأَوْثَانِ”
“އެމީހުން އިސްލާމްދީނުގެ އަހުލުވެރިން މަރާލައި ބުދު އަޅުކަންކުރާ މީހުން ދޫކޮށްލައެވެ.” (މުއްތަފަޤް ޢަލައިޙް)
މި ޖުމްލައިން ޚަވާރިޖުންގެ އެއްކިބާވުމުގެ މުޅި މަންޒަރު ހާމަވެގެންދެއެވެ: އެމީހުން ތައުޙީދު ދިފާޢުކުރާ ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ކަނޑިތައް ދަމައިގަތީ ހަމައެކަނި ތައުޙީދު މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށެވެ. މަޝްހޫރު ޞަޙާބީ ޚައްބާބު ބިން އަލް އަރަތު ގެ ދަރިކަލުން ޢަބްދުﷲ ބިން ޚައްބާބު މަރާލާފައިވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ކޮޕީއެއް ހިފައިގެން ދަނިކޮށް، އޭނާގެ ކައިރީގައި އޭނާގެ މާބަނޑު އަނބިކަނބަލުންނެވެ. މި ޖަރީމާގެ ސަބަބުން ޚަވާރިޖުންގެ ހަގީގީ މޫނު ހާމަވެގެން ދިޔައީ “ލާ ހޫކްމާ އިއްލާ ލިއްލާ” މި ޝިއާރުގެ ދަށުން ނުކުތް ނަމަވެސް ޢަމަލީ ގޮތުން އެއްވެސް ރަޙްމަތެއް ނުދައްކައި الله ގެ ނަންފުޅުގައި މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވާލި ޖަމާޢަތެކެވެ.
ޚަވާރިޖުންގެ އެއްކިބާވުމުގައި ބައެއް ކަންތައްތައް ހުއްޓެވެ: ކީރިތި ޤުރުއާން ދެނެގަތުމާއި، ނަބީ ސުންނަތް ހިފެހެއްޓުމާއި، އިމާމަތާއި ޚިލާފަތު ދެނެގަތުމާއި، އީމާންކަމާއި ކުފުރާ ދެމެދު ރޮނގުތައް ކުރެހުމެވެ. އެމީހުން ދީން އޭގެ ބޭރުފުށުގެ ސިފައަށް ކުޑަކޮށް، އޭގެ ފުން މާނަތަކާއި ހަގީގަތްތަކަށް ލޯ މަރާލާފައި އޮތެވެ. އެމީހުން ހާޒިރުވުމުގެ ކުރިން ރަސޫލާ (ޞޢވ) ވަނީ އެއުރެންނާ ބެހޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައެވެ: “އެމީހުން ޤުރުއާން ކިޔަވާ ނަމަވެސް އެއީ އެމީހުންގެ ކަރުތެރެއިން ބޭރަށް ނުދެއެވެ.” އެއީ، ޤުރުއާނުގެ ބަސްތައް އެމީހުންގެ ދުލުގައި އޮތް ނަމަވެސް އޭގެ މާނަ އެމީހުންގެ ހިތުގައި ހަމަނުޖެހި، ރަނގަޅު ވިސްނުމަކާއި ޢަމަލަކަށް ނުދެއެވެ.
މިއީ ތާރީޚުގެ ދިގުދެމިގެންދާ ފިލާވަޅެއް: ޢިލްމާއި ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ނެތި ދީން ދަސްކުރާ މީހަކު، الله (ޞޢވ) އާއި ގާތްވުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކަލާނގެއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ނިކުމެގެން ނިމިދާނެއެވެ.














































