އެހުސަން
ކޮންމެ ޙަޟާރަތެއްގެ ތާރީޚުގައިވެސް އޭގެ ނަސީބު ނިންމާ ވަގުތުތަކެއް، ޤައުމެއް ނިކަމެތިކަމުގެ ބަރު ނިދިއިން ހޭލައި، ބޭރުގެ ވެރިކަމުގެ ސިލްސިލާތައް އަމިއްލަ އަތުން މުގުރާލާ ވަގުތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އަފްޣާނިސްތާނަށް އަސަދު މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހަކީ، 1298 އެސްއެޗް، އެހާ ނިންމާ ދުވަހެކެވެ. އެއީ ހިންދޫ ކުޝްގެ އުސް ފަރުބަދަތަކުގެ މައްޗަށް މިނިވަންކަމުގެ އިރު އަރައި، އިސްތިޢުމާރުގެ އަނދިރިކަން މި ޤަދީމީ ބިމުގެ އުޑުމަތިން ނެތިގެން ދިޔަ ދުވަހެވެ. މި ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި އެއް މުއްދަތެއްގެ ނިމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އާ އައިޑެންޓިޓީއެއްގެ ފެށުމެއް ކަމަށާއި، އެއީ އަފްޣާން ގައުމު ދުނިޔޭގެ މެޕުގައި ކޮލޮނީއެއްގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑް ނުކުރެވި، މިނިވަން ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑް ކުރެވުނު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް އަފްޣާނިސްތާން ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޙަޟާރަތްތަކުގެ ތެރެއިން ވިދާ ޖަވާހިރެއްގެ ގޮތުގައި ވިދާލާފައި އޮތީ، މާއްދީ މުއްސަނދިކަމުން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގަށް ބްރިޖަކަށް ހެދި ސްޓްރެޓެޖިކް ލޮކޭޝަނުގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަމަ މި މަޤާމުން ބިން ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތަކުގެ ޝައުޤުވެރި އަމާޒަކަށް ވެގެންނެވެ.
ނުވަދިހަ ވަނަ ގަރުނުގައި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބާރު ކަމަށްވާ އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެ ސަރުކާރުގެ ތާޖު ޖަވާހިރު ކަމަށްވާ އިންޑިއާގެ ކައިރީގައި މިނިވަން ގައުމެއް އޮތުން ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ.
މި ސަބަބާހުރެ އެގައުމުގެ ހުރިހާ އަސްކަރީ ބާރަކާއެކު ތިން ފަހަރު އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އެކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ މިނިވަންކަމަކީ ޝިޢާރެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ކަމަށާއި، މުޤައްދަސް އަގެއް ކަމުގައި ދެކި، އަމިއްލަ ފުރާނައަކީ އެކަމަށް ދައްކަން ޖެހޭ އެންމެ ކުޑަ އަގެއް ކަމަށް ދެކޭ ބަޔަކާއެވެ. އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހަކީ ކުއްލި ކާމިޔާބީއެއްގެ ނަތީޖާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤަރުނެއް ވަންދެން ޙިކުމަތްތެރި އަމިއްލަ ނަފްސު ޤުރުބާންކޮށްގެން ކުރި ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ މޭވާއެވެ. މި ދުވަސް އޭގެ ތެރޭގައި ގެންގުޅެނީ ބޮޑު ތިން ހަނގުރާމައެއްގެ ތާރީޚެވެ، އެއިން ކޮންމެ ހަނގުރާމައަކުން އިސްތިޢުމާރީންނަށް ހަނދާން ނައްތާލެވޭވަރުގެ ފިލާވަޅެއް ލިބުނެވެ.
ފުރަތަމަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގައި، ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލަޝްކަރަކާއި، އަމިއްލަ ބާރަށް އާދަޔާ ހިލާފު އިތުބާރަކާއެކު އިނގިރޭސިވިލާތުން އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރައިގަތްއިރު، އެއްވެސް އަސްކަރީ ފޮތެއްގައި މަދު މިސާލުތަކެއް ހުރެދާނެ މަންޒަރަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. އެ ހަނގުރާމައިން އެނގުނީ، އަސްކަރީ ސާމާނު ކިތަންމެ ކުރިއަރާފައި ހުރި ނަމަވެސް، ރައްޔިތުންނެއްގެ ދެކޮޅުވެރިކަމާއި، އެމީހުންގެ ވަޒަނަށް ލޯބިކުރާ ރޫޙާ ދެކޮޅަށް ދުވަހަކުވެސް ކާމިޔާބީގެ ޔަޤީންކަމެއް ނުލިބޭނެކަމެވެ.
ދެވަނަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގައި، ފުރަތަމަ ހަނގުރާމައިގެ ހިތި ތަޖުރިބާއަށްފަހު، އިސްތިޢުމާރީން އާ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލިއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުން އުފައްދައިގެން ޤައުމީ ދެކޮޅުވެރިކަން ބަލިކަށިކޮށް ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެކަމަކު އަނެއްކާވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެކި ޤަބީލާތައް ބޭރުގެ ދުޝްމަނުންނާ ދެކޮޅަށް އެއްބައިވަންތަވެގެން ދިޔައީ އެއް މަޤްޞަދެއްގެ ދަށުންނެވެ. އެމީހުން އިނގިރޭސިންނަށް ދައްކާލީ ޤަބީލާތަކާއި ބަހުގެ ތަފާތުތައް ދުވަހަކުވެސް ޤައުމީ ޝަރަފުގެ ބަދަލުގައި ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. އަދި އިސްތިޢުމާރު ކުރާ މީހަކަށް ވިސްނޭނީ ހަމައެކަނި ބާރުގެ ބަސް ކަމާއި، ބާރު ހޯދައިދެވޭނީ ވަރުގަދަ އަޒުމާއި ކެނޑިނޭޅޭ ދެކޮޅުވެރިކަމެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށް ވެސް އެމީހުން ދެއްކިއެވެ.
އެކަމަކު މި މަސައްކަތާއި ޤުރުބާނީގެ އެންމެ އުސްމިން އައީ ތިންވަނަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގައެވެ. އަމާނުالله ޚާންގެ ލީޑަޝިޕްގައި 1919 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ފެށިގެން ގޮސް ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ނިމުނީ ހަމަ އެ އަހަރުގެ އަސަދު މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އަފްޣާނިސްތާނުން މިނިވަންކަން އިއުލާން ކުރުމުންނެވެ.
މި ހަނގުރާމައަކީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ނޫން، ޑިޕްލޮމެޓިކް ގޮތުން ވެސް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސޮއިކުރެވުނު ރާވަލްޕިންދީ މުއާހަދާއަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ އެއްބަސްވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ލޭއާއި އަލިފާނުގެ ތެރެއިން މިނިވަންކަން ހޯދާފައިވާ ޤައުމަކަށް ޝަރަފާއި ކަރާމާތުގެ ލިޔުމެކެވެ.
އެކަމަކު އަފްޣާނިސްތާނުގެ މިނިވަންކަން ގަބޫލުކުރުމުގެ މާނައަކީ އިސްތިއުމާރީ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ކުރި މަސައްކަތަށް ނިމުމެއް އައިސްފައިވާ ކަމަކަށް ނުވި އެވެ. އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ހުރަސްތަކާއި ފިއްތުންތަކުގެ ތެރެއިން އިނގިރޭސިވިލާތުން އެގައުމުގެ އާ މިނިވަންކަން ފުރަތަމަ ދުވަސްވަރު ނޭވާ ހާސްކޮށްލަން މަސައްކަތް ކުރި އެވެ. އަނެއްކާވެސް އެ ފަޚުރުވެރި ޤައުމު ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ފިޔަވަޅު އެޅިއެވެ. ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި މަޙްރޫމްކަން ތަޙައްމަލުކޮށްގެން އަފްޣާނިސްތާނުން ސާބިތުކޮށްދިނީ ރޮށިއާއި ފައިސާގެ ބަދަލުގައި މިނިވަންކަން ވިއްކާނުލެވޭނެ ކަމެވެ. އެބޭފުޅުން ދެއްކެވީ، މިނިވަންކަމަށްޓަކައި މިހާ ބޮޑު އަގެއް ދައްކާފައިވާ ޤައުމެއް، ބޭރުގެ ވެރިކަމެއްގެ ދަށުން ދުވަހަކުވެސް ބޯ ނުލަނބާނެކަމެވެ.
މިއަދު، އެ ބޮޑު ދުވަހަށް 107 އަހަރު ވީއިރު، އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހާމެދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަޒަރިއްޔާތު ތާރީޚަށް ފަހަތަށް ބަލާލުމަކަށް ހަނިވެގެން ނުވާނެއެވެ. މި ދުވަހަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓާފައިވާ ލޯގަނޑެއް، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކޮންބައެއްކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދައްކުވައިދޭ ޙަޤީޤީ ސޫރައެއް. ސިޔާސީ މިނިވަންކަން އޭރު ޙާޞިލުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އޭގެ ފުން މާނައާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަރޯސާވުމާއި، ކުރިއެރުމާއި، އިޖުތިމާޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، އަދިވެސް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭ އުންމީދެކެވެ.
އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ފިލާވަޅަކީ މިނިވަންކަމަކީ އެއްފަހަރު ލިބިފައި ދެން ނިމިގެންދާ ނިޢުމަތެއް ނޫންކަމެވެ. އެއީ ހިނގަމުންދާ ޕްރޮސެސްއެކެވެ. ކޮންމެ ޖީލަކުންވެސް އެކަން އާކޮށް، އެކަން ހިމާޔަތްކޮށް، ހަރުދަނާ ކުރަން ޖެހެއެވެ.
އިސްތިޢުމާރީ ވެއްޓުމުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އިސްތިޢުމާރު އަބަދުވެސް ފެންނަނީ އެއް ސިފައެއްގައި ނޫންކަން ހަނދާން ނައްތާނުލާށެވެ. ޒަމާން ބަދަލުވާ ވަރަކަށް އާ މޫނުތަކެއް ނަގައެވެ. މިއަދު އިސްތިޢުމާރީގެ އިޤްތިޞާދީ، ސަޤާފީ އަދި ސިޔާސީ ގޮތްތަކުން ޤައުމުތަކުގެ އިޚްތިޔާރު ހަނިކޮށް، އެމީހުންގެ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އެމީހުންގެ ނަސީބަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް އާ ގޮތްތަކެއް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.
އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ، މި އާ ގޮތްގޮތަށް ވެރިކަންކުރުމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމަށްވެސް ބޭނުންވަނީ، އިނގިރޭސި ބަޑިތަކާ ދެކޮޅަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައްޕައިން ދެއްކި ހިތްވަރާއި، އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ވިސްނުންތެރިކަމެވެ. އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހަކީ ޤައުމެއްގެ މިނިވަންކަމުގެ ފެށުމާއި، ހަތިޔާރުގެ ބާރުގެ ތެރެއިން ތާރީޚު ލިޔެވިދާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރި އިސްތިޢުމާރީ ބާރެއް ވެއްޓުމެވެ.
މި ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި މާޒީ ފާހަގަކުރުމަށް ބާއްވާ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އަދި މިނިވަން ދިރިއުޅުމެއްގެ ހަގީގީ މާނަ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ވިސްނޭނެ މުސްތަގުބަލެއް ބިނާކުރުމަށެވެ.
މި ބޮޑު ދުވަހުގެ ޝަހީދުން، އެމީހުންގެ ލޭގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި އާދަޔާ ހިލާފު ތަރިކަ ދޫކޮށްލެއްވި މީހުންގެ މަތިން ހަނދާންކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތާރީޚާއި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ފަހުން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަޢުދު އާކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ: މިނިވަންކަމުގެ ދިއްލާ މި ބިމުގައި ވިދާލާނެ.
