އިހުސާން
ކާބުލް ޔުނިވާސިޓީގައި އަމީރުލް މުއުމިނީން (ހ) ގެ އަމުރުތަކުގެ މުހިންމުކަމާއި އަސަރުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ބާއްވާ އިލްމީ ކޮންފަރެންސަކީ އިލްމީ ގޮތުންނާއި ސަގާފީ ގޮތުން ވެސް އެޅި އަގުހުރި ފިޔަވަޅެކެވެ. އެއީ މުޖުތަމަޢުގައި ހުރި ހަގީގީ ބޭނުންތަކަށް ޖަވާބުދާރީވާ ކަމެއް، ސަބަބަކީ އެ އަމުރުތަކަކީ އިދާރީ އިރުޝާދުތަކުގެ ސެޓަކަށްވުރެ މާ ގިނަ ކަންތައްތަކަކަށް ވާތީއެވެ؛ އެމީހުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިރިއުޅުމުގެ ގިނަ ދާއިރާތަކުން މުސްލިމުންނަށް މަގުދައްކައިދެއެވެ. މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތަކުން އިލްމުވެރިންނާއި މުދައްރިސުންނާއި ދަރިވަރުންނަށް އެ އަމުރުތަކުގެ މުހިންމުކަމާއި، ޝަރީޢަތުގެ އަސާސްތަކާއި، އިޖުތިމާޢީ މަޤްޞަދުތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކޮށް ދިރާސާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި، އެމީހުންގެ ހޯދުންތައް މުޖުތަމަޢުގެ ކުރިމަތީގައި ޞައްޙަ ހެކިތަކާއެކު ބެހެއްޓުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބެއެވެ.
މި ކޮންފަރެންސްގެ މައިގަނޑު އެއް މައުޟޫއަކީ އަމުރުތަކުގެ އަމަލީ އަގު. ގަރާރެއް ނެރެނީ ހަމައެކަނި ޙުކުމެއް ބަޔާންކުރުމަށް ނޫން، މީހުންގެ ޒާތީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ސުލޫކު ރަނގަޅު ގޮތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ. މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތަކުގައި ކޮންމެ އަމުރެއް އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި އަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތާއި، ގޭގައި، ބާޒާރުގައި، ސްކޫލުގައި އަދި ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކުގައި އޭގެ އަސަރުތައް ކޮށްފާނެ ގޮތް ސާފުވެގެންދެއެވެ.
މި ބާވަތުގެ އަމަލީ ދިރާސާގެ ސަބަބުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިރިއުޅުމާ ވަކިން ޤަރާރުތައް ފެނުން ހުއްޓާލުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. އެމީހުން އަންނަނީ އެ އަމުރުތައް އޭގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި އެކަންކަން ތަންފީޒު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމަށެވެ. އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގައި އެ އަމުރުތަކުގެ އަސަރުތައް ފެނުމުން އެކަންކަން ތަންފީޒު ކުރުމަށް ބާރުއެޅި، އަމުރެއް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމަކަށް ވުން ހުއްޓި މުޖުތަމައުގައި ދިރިހުރި ހަގީގަތަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
އަނެއް މައުޟޫއަކީ ޤަރާރުތަކުގެ ޝަރީޢަތުގެ އަސާސްތަކެވެ. ދީނީ ޢިލްމުތަކަށް ޚާއްޞަ މުދައްރިސުން ޢަޤީދާއާއި ޙިކުމަތާއި ފިޤުހާއި އެހެނިހެން ދާއިރާތަކުން ޤަރާރުތަކުގެ ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘާއި ޝަރީޢަތުގެ އަސާސްތައް ބަޔާންކޮށް، އެ ފަރުމާތައް އަންނަނީ ޝަރީޢަތުގެ މާތް މަޞްދަރުތަކުންކަން ދައްކައެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުން މީހުންގެ ކިޔަމަންތެރިކަން ލޯމަރާލައިގެން ނަކަލުކުރުމުން ޢިލްމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކިޔަމަންތެރިކަމަށް ބަދަލުވެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤަރާރުތައް ނެރެފައިވާކަން މީސްތަކުންނަށް އެނގުމުން، އިތުބާރާއި ހަމަޖެހުމާއެކު އެކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދަނީ ދީނީ ވާޖިބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މި ވިސްނުމަކީ ކިޔަމަންތެރިކަން އެއްގޮތަކަށްވެސް ދެމިއޮންނަ ގޮތަށް ބެހެއްޓުމާއި، އަމުރުތަކާ މެދު ލަސްވުމާއި ފަރުވާކުޑަވުން ހުއްޓުވާ ކަމެކެވެ.
އަދި އެ އަމުރުތަކުގެ އިޖުތިމާއީ މަގުސަދުތައް ވެސް އެ ކޮންފަރެންސްތަކުގައި ދިރާސާ ކުރެ އެވެ. ގޯސްތައް އިސްލާހުކުރުމަށާއި ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމަށާއި ނާޒުކު މީހުންގެ ހައްގުތަކަށް ތާއީދުކޮށް އިޖުތިމާއީ އަދުލު އިންސާފު ހަރުދަނާކުރުމަށް ގިނަ އަމުރުތަކެއް ނެރެ އެވެ. އިލްމީ ކޮންފަރެންސްތަކުގައި މި މަޤްޞަދުތައް ފުރިހަމައަށް ދިރާސާކޮށް، ކޮންމެ ޤަރާރަކުން އިޖުތިމާޢީ ގުޅުންތައް ރަނގަޅުކޮށް، މީހުންގެ މެދުގައި އިތުބާރު ބަދަހިކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ގޮތް ސާފުވެގެންދެއެވެ. މި ދިރާސާގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގެ ޤަރާރުތަކުގެ ވިސްނުން ފުންވެ، މީހުންގެ މެދުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ބިންގާ އެޅެއެވެ. ގަރާރެއް ނެރުނީ އެމީހުންގެ ފައިދާއާއި މުޖުތަމައު އިސްލާހު ކުރުމަށް ކަމަށް ރައްޔިތުންނަށް ވިސްނިއްޖެ ނަމަ އެކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގައި ބައިވެރިވަނީ އިތުރު ފޯރިއާއެކުގައެވެ.
މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތަކުގައި ހުށަހަޅާ ކަރުދާސްތަކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި މުޖުތަމަޢަށް ލިބޭ އިލްމީ އަގުހުރި ހަށިގަނޑެކެވެ. އެމީހުން ދިރާސާކުރާ ގަރާރުތަކުގެ ޝަރީޢަތުގެ ބިންގަލާއި އިޖުތިމާޢީ މަޤްޞަދުތައް ލިޔެކިޔުންތެރި، ތަރުތީބު ގޮތެއްގައި ދިރާސާކޮށް، އެއީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އިލްމީ ތަރިކައެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްލާ ބައެކެވެ. ކޮންފަރެންސްތަކުގައި ކަރުދާސްތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކޮށް ފާޑުކިޔާއިރު، އެ ކަރުދާސްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެ، އެއީ އަމުރުތައް ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމަށް އިތުބާރު ހުރި މަސްދަރަކަށް ވެގެންދެއެވެ. މިއީ މުސްލިމް މުޖުތަމަޢަކަށް ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ: ދީނާއި އޭގެ ޙުކުމްތަކުގެ ޞައްޙަ، ލިޔެކިޔުންތައް ލިބިފައިވުން. މި މަސައްކަތުގެ ހަށިގަނޑަކީ ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި އިތުރު ދިރާސާތަކާއި ފުން މަޝްވަރާތަކުގެ އަސާސެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ވެދާނެއެވެ.
މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތަކުގެ ސަބަބުން ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި ޔުނިވާސިޓީ ޓީޗަރުންގެ މެދުގައި އޮންނަ އެއްބާރުލުން ވެސް ބަދަހިވެގެންދެއެވެ. ކުރިން ދީނީ މަދަރުސާތަކުގެ އިލްމުވެރިންނާއި ޔުނިވާސިޓީ ޓީޗަރުންގެ މެދުގައި ބައެއް ފަހަރު ފަރަގެއް އޮތެވެ. ޖޮއިންޓް ކޮންފަރެންސްތަކުން އެ ފަރަގު ހަނިކޮށް، ދީނީ އަދި ޒަމާނީ ސައިންސްތައް އެއްފަރާތެއްގައި ހުށަހަޅައި، ދެފަރާތަށް ވެސް އެކަކު އަނެކެއްގެ ތަޖުރިބާއިން ފައިދާ ލިބޭނެ ގޮތް ފަހިކޮށްދެ އެވެ. މި އެއްބާރުލުމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާ ލިބެނީ، މުޖުތަމަޢަށް ދެބާވަތުގެ ޢިލްމު ބޭނުންވާތީއާއި، އެއިން އެއްވެސް ކަމެއްގެ ހުރިހާ ބޭނުންތަކެއް އެކަނި ފުއްދައި ނުދެވޭތީއެވެ.
މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތައް ބޭއްވުމުން މުޖުތަމަޢަށް ސާފު މެސެޖެއް ލިބެއެވެ: އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އިން ޢިލްމާއި ފިކުރަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، މީހުންގެ ސުވާލުތަކަށް އަގުދީ، އިލްމީ ހެކިތަކާއި ޙުއްޖަތްތަކާއެކު މުޖުތަމަޢަށް އޭގެ އަމުރުތައް ވިސްނައިދޭން ބޭނުންވެއެވެ. މި އުސޫލުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނާއި ނިޒާމާ ދެމެދު އޮންނަ އިތުބާރު ވަރުގަދަވެ، މުޖުތަމައުގެ ހަގީގީ އިސްލާހުގެ ބިންގާ އެޅެއެވެ. އުންމީދަކީ ރާއްޖޭގެ އެހެން ޔުނިވާސިޓީތަކާއި އިލްމީ މަރުކަޒުތަކުގައި ވެސް ގަވާއިދުން މިފަދަ ކޮންފަރެންސްތައް ބާއްވައި، މިހާތަނަށް މުޖުތަމައުއަށް ލިބުނު ފައިދާއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެ ކޮންފަރެންސްތަކުން ފައިދާ ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމެވެ.













































