ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގައި އަނެއްކާވެސް މައުސޫމް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުޑަކުދިންނާއި އަންހެނުންގެ ލޭތަކުން އެގައުމުގެ އަތްތިލަ ޖަހާލައިފިއެވެ. ޣައްޒާގައި ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުގެ ޖަރީމާތައް ހިނގަމުންދާތަން ދުނިޔެ ބަލަމުންދާއިރު، ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ދިފާއީ ބާރު ނެތް އަފްޣާން މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހަމަ އެ ވަލު އުސޫލު ގެންގުޅެ، އިންސާނީ ގާނޫނަށް ވެސް ހަމަ އެ ފަރުވާކުޑަކަން ދައްކާފައެވެ. އެއީ އިސްރާއީލުގެ ލީޑަށް ތަބާވުން ފިޔަވައި ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރާނެ ކަމަށް ހުވާކޮށްފައިވާ ކަހަލަ ކަމެކެވެ.
އެންމެ ފަހުން ދިން ހަމަލާތަކުގައި ޕާކިސްތާނުގެ ފަޔަރ ޖެޓްތަކުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާއި ހިލާފުވެ، ކުނާރުގެ ޝުލްތާން ޑިސްޓްރިކްޓާއި ހެލްމަންޑްގެ ގާމްސީރު ޑިސްޓްރިކްޓްގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށްފައިވެ އެވެ. އައިއީއޭގެ ތަރުޖަމާނު ޒަބީހުالله މުޖާހިދު އިއުލާން ކުރެއްވި ގޮތުގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭ ގޮތަށް އާންމު ނުވަ މީހަކު ޝަހީދުވެ، 11 މީހަކު ޒަޚަމްވެ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ތިން ގެއެއް ވަނީ ހަލާކުވެފަ އެވެ. މި އަދަދުތަކުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ ބޯޑަރު ސަރަހައްދެއްގައި އުޅުނު ހަމައެކަނި ކުށަކީ އިންސާނުންނެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އިންފޮމޭޝަން މިނިސްޓްރީން ބޮޑާކަމާއި ލަދުވެތިކަމާއެކު ބުނީ ޓެރަރިސްޓުން ފޮރުވިފައިވާ ތަންތަނަށް އަމާޒުކޮށްގެން 22 މީހަކު މަރާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. ކޮން ޓެރަރިސްޓުންނެއް ހެއްޔެވެ؟ ކޮން ފޮރުވިފައިވާ ތަނެއް ހެއްޔެވެ؟ އުމުރުން 32 އަހަރުގެ ލޯކަލް ރައްޔިތެއް އަދި ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކަމަށްވާ މުހައްމަދު ހަބީބް ސިފަކޮށްފައިވަނީ ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ދިރިއުޅުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ނިކަމެތި، ގެއްލުމެއް ނެތް މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެނދުނު އޭނާގެ ބަކަރިތައް ގެންގޮސް ދަނޑުވެރިކަން ކުރަން ބޭރަށް ގެންގޮސް، ކޮންމެ ހަވީރަކު ވެސް ގެއަށް ގެނެސްދެއެވެ. ތަހްރީކް-އި-ތާލިބާން ޕާކިސްތާން (ޓީޓީޕީ) އާއި އެހެން ޖަމާއަތަކާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް މި ނިކަމެތި ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިޔާގެ ކުށަކީ އެންމެ ކުށެއް: ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުން ޓެރަރިސްޓް ފޮރުވިފައިވާ ތަނެއް ކަމަށް ކިޔަން ނިންމި ގެއެއްގައި އުޅުމެވެ.
ފަހުގެ ހަޅުތާލުތަކަކީ އެކަހެރި ހާދިސާއެއް ނޫނެވެ. ފާއިތުވި މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކުނާރު، ޕަކްޓިކާ، ޕަކްޓިއާ، ޚޯސްޓް، އަދި ނަންގަހާރުގެ ބައެއް ހިސާބުތައް ތަކުރާރުކޮށް ޕާކިސްތާނުގެ ވައިގެ އަދި އާޓިލަރީ ހަމަލާތަކުގެ އަމާޒަކަށް ވެފައިވެ އެވެ. ޔުނާމާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ގޮތުގައި ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން މާޗް މަހުގެ ކުރީކޮޅު 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހުގެ ކުރީކޮޅު އަފްޣާނިސްތާނުގެ އާންމުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 185 އާންމުން މަރުވެފައިވާ ނުވަތަ ޒަޚަމްވެފައިވާއިރު އޭގެ ތެރެއިން ގިނައީ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނެވެ. މި ހަޅުތާލުތައް ތަކުރާރު ކުރުމުން އެނގޭ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ މައްސަލަތަކާއި ސަލާމަތީ ހިސާބުތަކުގެ އަގު ދައްކަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަން ދަނީ އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގައި ބޭނުންކުރާ ޕްލޭބުކް އަށް ތަބާވަމުންނެވެ: ފުރަތަމަ ސަރަހައްދެއްގައި ބޮން ގޮއްވާލުމަށްފަހު، ބްރޭޒެންލީ އަދި ލަދުވެތިކަމާއެކު ތިބާ ޓެރަރިސްޓުންނަށް އަމާޒުކުރި ކަމަށް ބުނާށެވެ. އެކަމަކު ހަގީގަތުގައި ބާކީ އޮތީ ކުޑަކުދިންގެ ހަށިގަނޑާއި ހަލާކުވެފައިވާ ގެތަކެވެ. ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުން ވެސް ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ނަމުގައި ތަކުރާރުކޮށް ހަޅުތާލުތައް ޖަސްޓިފައިކޮށްފައިވާއިރު، ހަގީގީ ނަތީޖާއަކަށް ވެފައި ވަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތައް ހަލާކުވެ، ގިނަ އަދަދެއްގެ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން މަރުވުމެވެ. މިހާރު ޕާކިސްތާން ވެސް ދަނީ ހަމަ އެ މަގުންނެވެ. މިއީ ހަމަ މި ސުލޫކުގެ އުސޫލަށް އިޝާރާތްކޮށް، އިސްރާއީލުގެ “އޭޝިއާގެ ފޯމް” ކަމަށް މީހުން ސިފަކުރާ ސަބަބެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އިގްތިސާދު ފައިމައްޗަށް ތެދުވަނީ ހަމައެކަނި ބައިނަލްއަގްވާމީ ލޯނުތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަށާއި، އެގައުމުގެ ސިފައިންނަށް އަމިއްލަ ރައުސުލްމާލު ވެސް ރަނގަޅަށް ރައްކާތެރި ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ. މިއީ ހަމަ އަމިއްލައަށް ފުނޑުފުނޑުވުމުގެ އަރިމަތީގައި ހުރެ، އަމިއްލަ ނާކާމިޔާބީތައް ފޮރުވުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ކަހަލަ ޖަރީމާއަކަށް އަތް ދިއްކުރާ ވެރިކަމެއްގެ ސުލޫކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިން ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ނުކުރާނެ ކަމަށް އައިއީއޭ އިން ބުނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ހަމަ އެއާއެކު އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްތިގުލާލާއި ސަރަހައްދުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާ ހިލާފު އެއްވެސް ކަމެއް ވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރާނެ އެވެ. މި ބާވަތުގެ އުދުވާނީ އަމަލުތަކަށް ދޭ ރައްދު ހިސާބުކޮށް، ނިންމާ، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް ބިނާކޮށް ދޭން ޖެހެ އެވެ.
ޕާކިސްތާނުން ދާދިފަހުން ދިން ހަމަލާތަކުން ގެންގުޅެނީ ސާފު އެއް މެސެޖެއް: އަފްޣާނިސްތާނުގެ ލޭގެ އަގު ނެތް އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށާއި، އާންމުންގެ ގެދޮރު ހަލާކު ކުރުމަކީ އަސްކަރީ ދައުވާތަކުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިގެން ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ލޭގެ މައްޗަށް ދިރިހުރި ވެރިކަމެއް، އާޚިރުގައި، ހަމަ އެ ލޭގެ ތެރެއަށް ޣަރަޤުވާނެ. ޕާކިސްތާނަށް ފެތުރިފައިވާ އިސްރާއީލުގެ ޖަރީމާތަކުގެ ތަރިކަ، އެއްދުވަހަކު، ހަމަ އެ ވެރިކަން އަމިއްލަ ހެދުމުގެ ފަހަތުން ވެސް ހިފާލާނެ އެވެ.
