ސާޖިދު
ޤައުމީ ޝަރަފަކީ ޤައުމެއްގެ ތާރީޚުގެ އެންމެ އުނދަގޫ ވަގުތުތަކުގައި ޤައުމެއްގެ ފުންމިނުން އުފުލިގެންދާ ހަމަހިމޭން އެކަމަކު ބާރުގަދަ ރޫޙެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ޖަޒުބާތީ ޝިޢާރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ގަދަ ތޫފާންތަކުގެ ތެރެއިން މުޖުތަމައު އެއްކޮށް ހިފަހައްޓައި، އޭގެ އެކި ބައިތައް ގާތްކޮށް، ދިރިހުރުމުގެ ބާރު ލިބިދޭ ބާރެކެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދިގު އަދި އުނދަގޫ ތާރީޚުގައި، ޤައުމީ ޝަރަފުގެ ހަޤީޤީ މާނައަކީ ކޮބައިކަން ހާމަކޮށް، އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު، 1298 އެސް.އެޗް.
އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ހާދިސާތަކުގައި ގައުމީ ޝަރަފުގެ ދައުރު ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެބަޖެހޭ އެތައް އަހަރެއް ފަހަތަށް ދާން. ގާތްގަނޑަކަށް ގަރުނަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން، ފުރަތަމަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިން ފެށިގެން ތިންވަނަ ހަނގުރާމައާ ހަމައަށް، އަފްޣާނިސްތާނުންނަށް ފުންކޮށް ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮތީ، އެމީހުންގެ ސަގާފަތާއި ދީނީ އައިޑެންޓިޓީ ދެމިއޮތުމަކީ އެމީހުންގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެ ޢަޤީދާ ބޮޑުވީ ފުންޏަކުން ހަދާފައިވާ ގެތަކާއި ރަށުގެ މިސްކިތްތަކުން ކަމަށާއި، މަޑުމަޑުން މުޅި ޤައުމުގައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ވިސްނުމުގެ ވިސްނުމަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
ބައްޕައިން އެމީހުންގެ ދަރިންނަށް ކިޔައިދިނީ ކާފަމެން އަމިއްލަ އަތުން ހަދާފައިވާ ކަނޑިތަކާއެކު އިނގިރޭސި އާޓިލަރީއާ ދެކޮޅަށް ތެދުވި ދުވަސްތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އެމީހުން އެމީހުންނަށް ދަސްކޮށްދިނީ ޚުދު ދިރިއުޅުމަށްވުރެ ޝަރަފުގެ އަގު ބޮޑުކަމެވެ. މި އަގުތައް އެއް ޖީލުން އަނެއް ޖީލަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން 1298 ވަނަ އަހަރު ޖަމާޢަތުގައި ޤައުމީ ޝަރަފުގެ އިޙްސާސެއް އުފެދުމަށް ނަފްސާނީ އަދި ޖަޒުބާތީ ބިންގަލެއް އުފެދުނެވެ.
1919 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން އިނގިރޭސި ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ޖިހާދުގެ ދިދަ އުފުލިއިރު، އެ ޤައުމީ ޝަރަފު ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ބާރުގަދަ މަޝްހޫރު ބާރަކަށެވެ. ދަނޑުވެރިކަން ދޫކޮށް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ދިޔަ ދަނޑުވެރިޔާ؛ ވަޒަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވުމަށްޓަކައި އޭނާގެ މުދާ ސަރުކާރާ ހަވާލުކުރި ވިޔަފާރިވެރިޔާ؛ އަދި ވަށާލުމުގެ އެންމެ ދަތި ދުވަސްތަކުގައި ގެއިން ކާބޯތަކެތި ގެންގޮސް ޖިހާދާއި ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ކުރިމަތީ ސަފުތަކަށް ގެންދިޔަ އަންހެންމީހާއަކީ އެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އެ ރޫހުގެ ސާފު މިސާލުތަކެކެވެ.
މުޖުތަމަޢުގެ އެކި ފަންތީގެ މީހުން ކޮނޑުގައި ކޮނޑުގައި ޖެހި، ބަދަލުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކޮށް، އެމީހުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކާތެރިކަން ފުރިހަމައަށް އެނގިގެން ތިއްބެވެ. ޤައުމީ ޝަރަފުވެރިކަން ޤަބީލާތަކާއި ބަހުގެ ޙައްދުތައް ހުރަސްކޮށް، ބާރުގަދަ ދުޝްމަނަކާ ދެކޮޅަށް އެއްބައިވަންތަ ފަރާތެއް އުފެއްދިއެވެ. ފަހަރެއްގައި މި އެއްބައިވަންތަކަމަކީ އޭރު އޭގެ އެންމެ މުހިންމު ނަތީޖާ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެއާ ނުލައި ކިތަންމެ ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ރޭވިގެން ނުވަތަ ހުނަރުވެރިކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިޔަޔަސް އަސްކަރީ ކާމިޔާބީއެއް ހޯދުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންހެން ހީވިއެވެ.
ޤައުމީ ޝަރަފާއި އައްސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ކާމިޔާބަކީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައެވެ. އެއްފަރާތުން އެ ރޫހަކީ އެ ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ދުއްވާ ބާރެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ތިންވަނަ އެންގްލޯ-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގައި ލިބުނު ކާމިޔާބީގެ ސަބަބުން، ޤައުމީ ޝަރަފުގެ މި އިޙްސާސް، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުފެންނަ އަމިއްލަ އިތުބާރުގެ މިންވަރަކަށް އުފުލިގެން ދިޔައެވެ. އައްސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު މިނިވަންކަން އިއުލާން ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ގާނޫނީ ގޮތުން ހިނގި ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު އަޚްލާޤީ ކާމިޔާބީއެއްވެސް މެއެވެ. ޤައުމީ ޝަރަފާއި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ތެރެއިން އެމީހުންގެ ތަޤްދީރު އަމިއްލައަށް ކަނޑައަޅައި، ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެވޭނެކަން ސާބިތުކޮށްދިނެވެ.
އެކަމަކު ޤައުމީ ޝަރަފު ނިސްބަތްވަނީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަކަށް ނޫނެވެ. އައްސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ކާމިޔާބަށްފަހު އެ ޚިޔާލު އާ މަރުހަލާއަކަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. އަލަށް މިނިވަންވި ދައުލަތަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވި އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އިގްތިސާދީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެއްފަރާތުގައި ހުރިއިރު، އެތެރޭގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ޕްރެޝަރުގެ އަނެއް މަސްދަރެއް އުފެދުނެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ގައުމީ ޝަރަފުގެ މާނައަކީ ކުރިން ހާސިލްކުރެވިފައިވާ ކަންކަން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވުމެވެ.
މި ރޫޙު ފެންނަނީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫންކަން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ދެއްކިއެވެ. އަދި އިޤްތިޞާދީ ފިއްތުންތަކުގެ އެންމެ އަނދިރި ދުވަސްވަރުވެސް އެކަމަށް ބަރޯސާވެދާނެއެވެ.
ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި މަޙްރޫމްކަމުގެ ކުރިމަތީގައި އެމީހުންގެ ކެތްތެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމުން ޤައުމީ ޝަރަފުގެ ވާހަކައިގައި އިތުރު ބާބެއް ހުޅުވިގެން ދިޔައީ، ހަނގުރާމައިގައި ހިތްވަރާއި ހިތްވަރަށްވުރެ އަގު ކުޑަ ނޫން ބާބެކެވެ.
އަދި އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ދެއްކި ޤައުމީ ޝަރަފުގެ ފުން މާނައެއްވެސް އެބައޮތެވެ. އިސްތިޢުމާރީން މަސައްކަތް ކުރީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވަސީލަތްތައް ނަގަން ނޫނެވެ. އަދި އޭގެ ރައްޔިތުންގެ އަގުތައް އަލުން ބައްޓަން ކުރަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެ ހާލަތްތަކުގައި ގައުމީ ޝަރަފު ވެގެން ދިޔައީ ދިފާއީ ޝީލްޑަކަށް، ސަގާފީ އަދި ސިޔާސީ ވަދެގަތުމުން ގައުމުގެ ހިއްސާވާ އައިޑެންޓިޓީ ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމަށެވެ.
އެ ޝީލްޑަކީ އަދިވެސް މިއަދުގެ ޖީލަށް މުހިންމު ފިލާވަޅެއް ގެންގުޅޭ އެއްޗެކެވެ. ޝަރަފުވެރިކަމަކީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ޚިޔާލެއް ނޫނެވެ. އެޒަމާނުގެ ނުރައްކާތަކާއި ގޮންޖެހުންތަކާ އެއްގޮތަށް ކޮންމެ ޒަމާނެއްގައިވެސް އަލުން ވިސްނައި މާނަކުރަން ޖެހެއެވެ. އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދިނީ ޤައުމީ ޝަރަފު ފުރިހަމަ މާނައަށް ވާސިލްވަނީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އަމިއްލަ މަސްލަހަތު އެއްފަރާތް ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމުގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ. ޤައުމަކުން އެ ޤައުމެއްގެ މަސްލަހަތު މާނަކުރަނީ، އެއަށްވުރެ މަތީ އަދި ހިއްސާކުރެވޭ މަޤްޞަދެއްގެ ވަށައިގެން ކަމަށްވާއިރު، އެ ޤައުމެއްގެ ބާރު ގިނަވެގެންދެއެވެ.
މިއަދު އަފްޣާނިސްތާނަށް އާ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާއިރު، މި ފިލާވަޅު ހަނދާންކުރުން ކުރިއަށްވުރެ މުހިންމެވެ. ޤައުމީ ޝަރަފުން އައްސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އިސްތިޢުމާރު ބަލިވުމުގެ ހިސާބަށް ގެންދިޔަ ފަދައިން، މިއަދު ޤައުމު ތަރައްޤީއާއި، އާރާސްތުކުރުމާއި، ކުރިއެރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަރޯސާވުމާ ދިމާއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެކަން ވާނީ ހުސް ޝިއާރުތަކުގެ ޗޭނުތަކުން މި ރޫޙު މިނިވަންވެ، ރަނގަޅު މުސްތަޤްބަލެއް ބިނާކުރުމުގެ އަމަލީ އަޒުމަކަށް ބަދަލުވުމުންނެވެ.
އަސަދުގެ 28 ވަނަ ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި ފަޚުރުވެރި ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހުރިހާ ޒަމާނަކަށް ވެސް ސާފު ގައިޑެކެވެ.














































