ވަލީދު ވަޔަރ
ނަޞްރުގެ ދުވަހުގެ ސަޤާފީ ޑިމޭންޝަންތަކާއި މުރަކަތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމުގެ ކުރިން، މި ތާރީޚީ ދުވަހުގެ ސިޔާސީ އަދި ސްޓްރެޓެޖިކް މުހިންމުކަމަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އަލިކަމެއް ކުރުކޮށް އަލިއަޅުވާލަން ޖެހެއެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ސާފުވާ ގޮތުގައި އަސަދުގެ 24 ވަނަ ދުވަހަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މިޒަމާނުގެ ތާރީޚުގައި އާދައިގެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އަދި ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނަށް ކަންބޮޑުވާ ދުވަހެއްވެސް ނޫނެވެ. އޭގެ ނަތީޖާ ވެސް ގުޅިފައިވަނީ ފުޅާ ދުނިޔޭގެ، ޚާއްސަކޮށް ނޭޓޯ އާއި އެމެރިކާގެ ނަސީބާއެވެ.
މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ފަންސަވީސް އަހަރު ކުރިން އެމެރިކާއާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އެކުވެރިން އަފްޣާނިސްތާން ހިފުމަށް ކޯލިޝަނެއް އެކުލަވާލީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަކީ އެހެން ދައުލަތަކަށް ނުރައްކަލެއް ނޫން ނަމަވެސް، 9/11 ގެ ހަމަލާތަކާ ގުޅުމެއް ނެތް ޤައުމެކެވެ. އަސްލު މައްސަލައަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގައި ހިނގި ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ދައުރަށް ނިމުމެއް ގެނެސްދިން އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އަކީ ހުޅަނގާއި އެމެރިކާގެ އިއްތިހާދަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ އަގުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މި ޚުދުމުޚުތާރު އިސްލާމީ ނިޒާމުގައި މި ސަރަޙައްދުގެ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އެއްވެސް ހަޤީޤީ މިސާލެއް ނެތެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، އަމިއްލަ އެޖެންޑާތަކާއި އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅު ފަރާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދާ ޖާސޫސީ ޖަމާއަތްތަކަށް ވިސްނުނީ އިސްލާމީ އަގުތަކަށް އައިއީއޭ އިން ވައުދުވުމުން އަފްޣާނިސްތާނާއި ސަރަހައްދުގައި އެ ނިޒާމު ވަރުގަދަ ބާރަކަށް ބަދަލުވެ، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ވަރަށް އުނދަގޫވެދާނެ ކަމަށެވެ. އޭރުގެ އެމެރިކާގެ ރައީސް އަދި މިޒަމާނުގެ ޞަލީބީ ހަނގުރާމަތަކުގެ އެއް ބާނީ ޖޯޖް ބުޝް އިޢުލާން ކުރެއްވީ ތިޔަބޭފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެންނާ ދެކޮޅު ކަމަށް؛ ތިންވަނަ ގޮތެއް ނެތެވެ.
މި ނުކުތާތައް ވިސްނައިގެން، މައިގަނޑު މައުޟޫޢަށް އެނބުރި ދާންވީއެވެ. ކޮންމެ މަސައްކަތަކީ ކާމިޔާބު ހޯދުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކުރިއަށް ގެންދާ މަސައްކަތެއް ކަމަށާއި، ކޮންމެ މަސައްކަތެއްގެ ކާމިޔާބީތަކުން މުސްތަޤްބަލުގައި މުޖުތަމަޢެއް ގެންދާނެ މިސްރާބު ކަނޑައަޅައެވެ. އައިއީއޭގެ ވިހި އަހަރުގެ މަސައްކަތަކީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ހަރަކާތެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމާއި، ސަގާފަތާއި، ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން އޭގެ އަސްލު ހިނގަމުން ދިޔަ ޤައުމީ ހަރަކާތެކެވެ. އެއީ އިސްލާމީ އަދި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހަނގުރާމައަކަށް ވީ ރައްޔިތުންގެ ގެދޮރާއި ގެސްޓްހައުސްތަކާއި ލިބެންހުރި ކޮންމެ ވަސީލަތެއް ހިސާރުކުރުމާ ހަނގުރާމަކުރާ މީހުންގެ އަތްމައްޗަށް ބަހައްޓާފައި އޮތުމުންނެވެ. އެ ތާއީދު ނެތި، ހަތިޔާރު ދަށް އަދި ވަސީލަތްތައް މަދު ހަނގުރާމަވެރިންނަށް ދުނިޔޭގެ އަސްކަރީ ބާރަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެވޭނެ ކަމުގެ އެއްވެސް ފުރުސަތެއް ހަމައެކަނި ނެތެވެ.
އެއާ ޚިލާފަށް، ވިހި އަހަރުގެ ހިސާރުވެރިކަމަށް ދިވެހިންނާއި ބޭރުގެ ސަޕޯޓަރުން ބަލިވުމުގެ އެއް ސަބަބަކީ، އެމީހުންގެ ވެރިކަމާއި ނިޒާމުގެ ބިންގަލެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ބިމުގައި ނުވަތަ ސަގާފަތުގައި ނެތުމެވެ. އެއްވެސް ދިމާލަކުން އެމީހުންގެ ވެރިކަން ދެމިއޮތުމަށް ޝަރުޢީ ވާހަކައެއް ބިނާ ނުކުރެވުނު ކަމަށާއި، ރައްޔިތުންނަށް ބީރައްޓެހި ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިތިބީ އެހެންވެގެން ކަމަށެވެ. އެމެރިކާއާއި ނޭޓޯގެ ބާރުތަކުގެ ތާއީދާއެކު ހުޅަނގުން ގެނައި އޮފިޝަލުންގެ ބަހާއި އާދަކާދައާއި ސުލޫކާއި އެހެނިހެން ސަގާފީ ސިފަތަކަކީ ދުވަހަކުވެސް އާދައިގެ، ތަކުލީފު އުފުލާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ނުވަތަ އައިޑެންޓިޓީގެ ބަޔަކަށް ނުވެއެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ވީ ބިދޭސީ އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަގާފީ އަގުތަކާ އެއްވަރަށް ނުފެތޭ.
ކުޑަކުދިންވެސް ސިފައިންގެ އަތުން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. މިސްކިތްތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތަކާއި ޖަނާޒާތަކާއި ކައިވެނީގެ ހަފްލާތަކަށް ބޮން ގޮއްވާލީ އެއީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް އެއްވާ ތަންތަނާއި ހަރަކާތްތެރިވާ މަރުކަޒުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެންނެވެ. ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި ފިރިހެނުންގެ ނިކަމެތިކޮށް ބަލައިފާސްކުރުމާ އެކު އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަންހެނުން ވެސް ބަލައިފާސްކުރި ހާދިސާތައް ވެސް ހިނގާފައިވެ އެވެ. މިފަދަ ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން އާންމުންގެ ރުޅިވެރިކަން އުފެދުނެވެ. އެކަމަކު އެ ރުޅިވެރިކަން އައީ އާދައިގެ އަދި ހޭއެރި މީހުންގެ ފަރާތުން، ހިސާރުކުރާ ބާރުތަކުން އެމީހުންނާއެކު ގެންގޮސް ފަހުން އިންސާނީ ޝީލްޑްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރި އަރްބަކީސް އާއި ޕަޕެޓްތަކުން ނޫނެވެ.
މިދުވަސް ގެނައި މަސައްކަތުގައި ޖެހުނު ކޮންމެ ވަޒަނަކަށް އަދި ޖެހުނު ކޮންމެ ބަޑިއަކަށް ވެސް ގުނާ ނުލެވޭ ވަރުގެ ގަލަންތަކެއް ވެސް މަސައްކަތް ކުރަން ފެށި އެވެ. ގުނާ ނުލެވޭ ވަރުގެ ދަރުސްތަކެއް ދެއްވައި، ތަގުރީރުތައް ދެއްވައި، ޕަބްލިކޭޝަންތައް އުފައްދައި، މިނިވަންކަމާއި މިނިވަން ދިރިއުޅުމެއްގެ ލަވަތައް ކިޔައިދިނެވެ. އެތައް ފަހަރަކު އެމީހުންގެ އަސަރު ބަޑިއާއި ވަޒަނަށްވުރެ ބޮޑެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން ނަޞްރުގެ ދުވަހާ ގާތްވަމުން އަންނައިރު، މިދުވަސް ފާހަގަކުރަންވީ ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ނޫން. އޭގެ ސަގާފީ ގާބިލްކަން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ބޭނުންކޮށް، ސަގާފީ މަސައްކަތްތަކާއި ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަން ހަރުދަނާ ކުރުމުގެ ރަމްޒަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހެ އެވެ.
މިއީ އާދައިގެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނުގެ މަހާނައެއް ނުވަތަ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނަށް ނިސްބަތްވާ ތާރީޚީ ހާދިސާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނޭޓޯއާއި އެމެރިކާއާއި އެގައުމުތަކުގެ ސަރަހައްދީ އެކުވެރިންގެ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ސްޓްރެޓެޖީތަކަށް ގޮންޖަހާ، ނިޒާމުތައް އަސްކަރީ ތާއީދުން ރައްކާތެރި ނުވާކަން ސާބިތުކޮށްދިން އިންސްޕަޔަރ ދުވަހެކެވެ. އެމީހުން ދިރިއުޅެނީ އާންމުންގެ ތާއީދާއި އަސްލު ބާރުގެ ތެރެއިންނެވެ.
މި ތާރީހީ ދުވަހުގެ ހުސް ތައުރީފާއި ރަސްމިއްޔާތުގައި ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ބޭނުން އެބައޮތެވެ. އޭގެ ތާރީޚާއި ޑިމޭންޝަންތަކާއި ލެގަސީގެ ވަށައިގެން ސީރިއަސް އެކަޑަމިކް މަޝްވަރާތަކާއި ސެމިނާތަކާއި ކޮންފަރެންސްތައް އިންތިޒާމް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. ދިރާސާ ކަރުދާސްތަކާއި ދިރާސާތަކާއި ޚާއްޞަ ލިޔުންތައް ޝާއިޢުކުރަންވާނީ، އެއްފަރާތުން އާންމު ވިސްނުން އަލިކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭނެ ގޮތަކަށެވެ.
ޖަޒުބާތީ ހަނދާންތަކާއި އަމިއްލަ ހަނދާންތަކާއި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ތައުރީފު ކުރުމަށް މިދުވަސް ކުޑަވެގެން ނުވާނެއެވެ. އެއީ އޭގެ ބަދަލުގައި ސްކޫލްތަކާއި މަދަރުސާތަކާއި ޔުނިވަރސިޓީތަކުގައި ޢަމަލީ މަޝްވަރާތަކާއި ތަޙުލީލުތަކުގެ ތެރެއިން، އޭގެ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކޮށް، ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި، ޤައުމީ ހައްޤެއްގެ ގޮތުގައި ރައްކާތެރިކުރުމަށް ސަމާލުކަންދީގެން ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ.
އަސްކަރީ ސްޓްރެޓެޖީއާއި، އިޤްތިޞާދީ އިސްނެގުމާއި، ތާރީޚީ ގޮންޖެހުންތަކާއި، ސިޔާސީ ނިޔާއާއި، އައިއީއޭގެ ހެޔޮ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތާއި ޑިޕްލޮމެސީ މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް މި މާނައިން ދިރާސާކުރަންޖެހެއެވެ. މިފަދަ މަޝްވަރާތައް ބައިނަލްއަޤްވާމީ އެހެން ބަސްބަހުން ވެސް ހުށަހަޅަން ޖެހޭނީ، އަފްޣާނިސްތާނަކީ އެހެން މީހުންގެ ސިޔާސީ އަދި ވާދަވެރި ކުޅިވަރު ކުޅޭ ދާއިރާއެއް ނޫންކަން މި ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކަށާއި ފުޅާ ދުނިޔެއަށް ވިސްނޭނެ ގޮތަކަށެވެ. އެއީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ހަމަޖެހުމާއި އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ މަރުކަޒެކެވެ.
އަދި މި ރޮނގުތަކުން ބޭރަށް އެއްވެސް މީހަކު ފިޔަވަޅު އަޅާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ އަސަދުގެ އިތުރު 24 ވަނަ ދުވަހެވެ. އަފްޣާން މީހުންނަށް ދުވަހަކުވެސް އެހެން މީހުންގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ނުވަތަ ޑިކްޓޭޓްގެ ދަށުގައި އުޅެން ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
