އަކްބަރު ޖަމާލް
އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް ސިސްޓަމްގެ އެންމެ ބިރުވެރި، ބިރުވެރި އަދި ފަނާކުރަނިވި ސިފައަކީ އިގްތިސާދީ ޓާމިނަލޮޖީގައި “ކޮމްޕައުންޑް އިންޓަރެސްޓް” ނުވަތަ “އިންޓްރެސްޓް އޮން އިންޓަރެސްޓް ސައިކަލް” (ކޮމްޕައުންޑް އިންޓަރެސްޓް ޓްރެޕް) އެވެ. އެއީ ދަރަނިވެރި ގައުމެއްގެ ކަރުގައި ބަންދުވުމުން ޖީލުތަކެއް ވަންދެން ދެމިގެންދާނެ ހިސާބުގެ މަޅިއެއް ނަމަވެސް އަދިވެސް އެ ދަރަނި ނިމުމަކަށް އަންނާނެ ކަމުގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނެ އެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދެވަނަ ބައިގައި ބަޔާންކުރި ހަމަ އެ ހަ ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ތެޔޮ ލޯނު އެއްބަސްވުން ބޭނުންކޮށްގެން ޕާކިސްތާނާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއާ ދެމެދު މި ކޮމްޕްލެކްސް ގްލޯބަލް މެކޭނިޒަމް އެޕްލައިކޮށް އަންޕެކްކޮށްފިނަމަ، އޭގެ ހަގީގަތް ލޯގަނޑެއް ފަދައިން ސާފުވެގެންދެއެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނު ފަދައިން، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޕާކިސްތާނުން އަހަރަކު 1.5 ޕަސެންޓް އިންޓަރެސްޓް ނަގާއިރު، އެއީ 90 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ކޮންވެންޝަނަލް އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް ސިސްޓަމްގެ ދަށުން، ދަރަނިވެރި ގައުމަށް، އިގްތިސާދީ މައްސަލަތަކެއް ނުވަތަ ޑޮލަރުގެ ދަތިކަމުގެ ސަބަބުން، އަހަރު ނިމުމުން ނުވަތަ ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ލޯނު އިންސްޓޯލްމަންޓެއް ނުވަތަ އިންޓަރެސްޓެއް ނުދެއްކޭތީ، މުއާމަލާތް ވަކިން ނުރައްކާތެރި ވެގެންދެއެވެ.
ފުރަތަމަ އަހަރު ނިމުމުން މި 90 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންޓަރެސްޓް ޕާކިސްތާނުން ނުދެއްކޭ ކަމަށް ހީކުރާށެވެ. މިތަނުގައި މަސްލަހަތަށް ބިނާވެފައިވާ ނިޒާމުގެ ސިހުރު އޭގެ މަސައްކަތް ފެށެއެވެ. ލޯނު ދޫކުރާ މުއައްސަސާއިން މި 90 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންޓަރެސްޓް މައާފު ނުކުރާ ކަމަށާއި، އަދި އަސްލު ދަރަންޏާ ވަކިން ވެސް ނުބެހެއްޓޭ ކަމަށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްލު ދަރަނި ކަމަށްވާ ހަ ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުކޮށް، މިއީ ކެޕިޓަލައިޒޭޝަންގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ޕްރޮސެސްއެކެވެ. މިހާރު ދެވަނަ އަހަރު ފެށުނުއިރު މާލީ ރެކޯޑްތަކުގައި ޕާކިސްތާނުގެ ދަރަނި ނުދެއްކި ހުރި މިންވަރު 6 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑް ނުކުރެވޭ؛ އެއީ 6.09 ބިލިއަން ޑޮލަރަށެވެ.
މިތަނުން މި ޝައިޠާނީ ދައުރުގެ ދެވަނަ ބިރުވެރި މަރުހަލާ ފެށެއެވެ. ދެވަނަ އަހަރުގެ 1.5 ޕަސެންޓް އިންޓަރެސްޓް ހިސާބު ކުރާއިރު، އެއީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްލު ހަ ބިލިއަން ޑޮލަރުން ނަގާ އެއްޗެއް ނޫން؛ އެއީ އިތުރުވެފައިވާ ޖުމްލަ 6.09 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މައްޗަށެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދެވަނަ އަހަރުގެ އިންޓަރެސްޓް 90 މިލިއަން ޑޮލަރުން 91.35 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރައެވެ. ދެވަނަ އަހަރު ނިމުމުން ވެސް ޕާކިސްތާނަށް މިކަން ނުދެއްކޭނަމަ، މި އާ އިންޓަރެސްޓް ވެސް އަސްލު ދަރަންޏަށް އިތުރުވެ، ޕާކިސްތާނުގެ ޖުމްލަ ދަރަނި 6،181،350،000 ޑޮލަރަށް އަރަ އެވެ.
އެއަށްފަހު ތިންވަނަ އަހަރުގެ އިންޓަރެސްޓް ގުނާނީ މި އާ، އިތުރުވި އަދަދުގެ މައްޗަށް، ގާތްގަނޑަކަށް 92.72 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަންނައިރު، އަހަރު ނިމޭއިރު ޖުމްލަ ދަރަނި 6.274 ބިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ މަތިވެއެވެ. މި މުޅި ދުނިޔޭގެ ހިސާބުގެ ކޮމްޕްލެކްސިޓީގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި ޢަމަލީ ނަތީޖާއަކީ، ކުރީގެ މުއްދަތުގެ އިންޓަރެސްޓް، ކުރިއަށް އޮތް މުއްދަތަށް ދަރަނިވެރި ޤައުމުގެ “ޕްރިންސިޕަލް އަދަދު” ނުވަތަ “އަސްލު ރައުސުލްމާލުގެ” ބަޔަކަށް ވުމެވެ. ދަރަނިވެރި ޤައުމު އިންޓަރެސްޓުން އިންޓަރެސްޓް ދެއްކުމުގެ ނިމުމެއް ނެތް ދައުރެއްގައި ޖެހި، އަސްލު ދަރަނި ހުރި ތަނުގައި ހުރެ، އިންޓަރެސްޓްގެ ފަރުބަދަ ވަގުތާއެކު، ދުވަހުން ދުވަހަށް މައްޗަށް އަރައި، ބިރުވެރި ގޮތެއް ނަގައެވެ.
މިއީ ހަމަ އަލްއިމްރާން ސޫރަތުގެ 130 ވަނަ އާޔަތުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުން ހަރުކަށި އިންޒާރެއް ދީފައިވާ އަނިޔާވެރިކަމެވެ.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُّضَاعَفَةً وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾
“އޭ އީމާންވެފައިވާ މީހުންނޭވެ، ރިބާ ދެގުނަކޮށް ގިނަކޮށް ނުހިފާށެވެ، އެކަމަކު ކާމިޔާބު ހޯދުމަށްޓަކައި الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ.”
ހަމަ މި ސަބަބަށްޓަކައި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް މުއައްސަސާތަކުން އާދައިގެ ފިހާރަވެރިއަކު މުދަލެއްގެ ކްރެޑިޓްގެ އަގު ކަނޑައަޅަނީކީ ނޫން، އަދި އެކަން ކަނޑައެޅިފައިވެސް ނުބެހެއްޓޭ. އަގު ކަނޑައެޅިއްޖެނަމަ، އެމީހުންގެ ފައިދާ ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންވަރަކަށް ޙައްދުވެ، އެމީހުންގެ މުއްސަނދިކަން މެދުނުކެނޑި ގުނަކުރަމުން ނުގެންދެވޭނެއެވެ.
އެހެންކަމުން އެމީހުން “ޓައިމް މީޓަރު” ހިންގަމުން ގެންދާތީ، ދަރަނިވެރި ގައުމުން ފައިސާ ދެއްކުން ލަސްވި ވަރަކަށް އެމީހުންގެ އާމްދަނީ އިތުރުވެގެންދެއެވެ. މިހާރު ސުވާލަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާޒާރުގައި އަންނަ ތަރައްޤީތައް ބޭނުންކޮށްގެން މި އިންޓަރެސްޓް މީޓަރު ހިންގަނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ. މިތަނުގައި “ފިއުޗާސް މާކެޓް” އާއި ސްޕެކިއުލޭޝަންގެ ދައުރާއި، ނުވަތަ ފައިދާއަށްޓަކައި އަގުގެ ހަރަކާތްތަކަށް ބެޓްކުރުން ކުޅެއެވެ.
ސަރަހައްދެއްގައި، ޚާއްސަކޮށް މެދުއިރުމަތި ފަދަ ތެޔޮ އުފައްދާ ސަރަހައްދެއްގައި ހަނގުރާމައިގެ ވިލާތައް ފެތުރި، ހާލަތު ގޯސްވެ، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ވެސް ތެލުގެ އަގު 90 ޑޮލަރުން 95 ޑޮލަރަށް ނުވަތަ 100 ޑޮލަރަށް މައްޗަށް އަރަނީ ހަމައެކަނި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ނުރައްކާ އޮތުމުންނެވެ. މި އަގުތައް އަމިއްލައަށް އުފުލިގެން ނުދެއެވެ؛ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް އިންވެސްޓްމަންޓް ބޭންކުތަކަށާއި ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުންނަށް މި ބިރުވެރިކަމުގެ މާޙައުލުން ފައިދާ ލިބެއެވެ.
އެމީހުން މާކެޓުގައި އަޑުތަކާއި ބިރުވެރިކަން ފެތުރި، “ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ތެލުގެ ސަޕްލައި ކަނޑާލާނެ” ކަމަށް ބުނެ އެވެ. މި ބިރުވެރިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނުހައްގުން ފައިދާ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ވިޔަފާރިވެރިން އެތައް މިލިއަން ފީފާ ތެލުގެ ފިއުޗާސް ކޮންޓްރެކްޓް ހެޔޮ އަގުގައި ގަނެ، އެ ކޮންޓްރެކްޓްތަކުގައި ހިފަހައްޓައިގެން، ފަހުން ބޮޑު އަގެއްގައި ވިއްކާލެވޭނެ އެވެ.
މިގޮތަށް މާކެޓުގެ އެއްބައިން ތެލުގެ ސަޕްލައި އެއްކޮށް، މަދު އަތެއްގައި ޖަމާވުމުން، އަނެއް ފަރާތުން ކުއްލިއަކަށް ގަންނަ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވެގެންދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސަޕްލައި އެންޑް ޑިމާންޑްގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން އަގުތައް އާޓިފިޝަލް ގޮތެއްގައި މައްޗަށް އަރަ އެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުމުން ޝިޕިން ކުންފުނިތަކުން އެމީހުންގެ ބޯޓުތަކަށް “ވާރ ރިސްކް އިންޝުއަރެންސް” ޕްރީމިއަމް އެތައް ގުނައަކަށް ބޮޑުކުރެއެވެ. މި އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިތަކުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ ހަމަ ބައިނަލްއަގްވާމީ އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް ފައިނޭންޝަރުންނެވެ.
އޯޕެކް ފަދަ ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމުތަކުގެ ޖަމިއްޔާތަކުން ވެސް އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އުފެއްދުންތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރެއެވެ. ހަރަދުތައް ބޮޑުވެ، ތެލުގެ ސަޕްލައި ކުޑަވަމުންދާ ވަރަކަށް ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވަމުންދާއިރު، ޕާކިސްތާން ފަދަ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކުގެ ބަޖެޓްތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޕްރެޝަރު ކުރިމަތިވެ އެވެ. މި ޤައުމުތަކުގެ އެތެރޭގެ ބޭނުންތަކަށް އަގުބޮޑު ތެޔޮ އެތެރެކުރުމަށް ޑޮލަރު ޚަރަދުކުރާ ވަރަކަށް އެޤައުމުތަކުގެ ޑޮލަރުގެ ރިޒާވް ހުސްވެގެންދެއެވެ. މި ސަބަބާހުރެ، އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައިއެމްއެފް) އާއި އެފަދަ މުއައްސަސާތަކުން އިންޓަރެސްޓް ބެސްޓް އާ ލޯނުތައް ނަގައި، ކުރީގެ ދަރަނިތަކާއި އިންޓަރެސްޓް ދެއްކުމަށް މަޖުބޫރުވެ އެވެ. މިގޮތަށް ދުނިޔޭގެ މަސްލަހަތުގެ މި ޝައިޠާނީ ދައުރު، ކޮންމެ މުސީބާތަކާއި ކޮންމެ ހަނގުރާމައަކީ، އޭގެ އަމިއްލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި ފުޅާވުމަށް ތެޔޮއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެއެވެ.
