އަބްދުއްރަޒީގު މުޒާމިލް
މިނިވަންކަމަކީ އިންސާނާގެ ޙަޔާތުގައި އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ އަގުހުރި އެއް ފިކުރެވެ. މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް ޤައުމުތަކުގެ ސިކުނޑިތައް ހޫނުކޮށް، އިންޤިލާބުތައް އުފެދި، ފަލްސަފާތައް އިންސްޕަޔަރކޮށް، ޖީލުތައް އޭގެ ފައިދާއަށްޓަކައި ޤުރުބާނީތައް ވެއްދުމަށް ދުއްވާލާފައިވެއެވެ. އެކަމަކު މިނިވަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ލަފުޒެއް ނޫނެވެ. އަދި އެމީހެއްގެ ސިފައާއި، ޟަމީރާއި، ކަރާމާތާއި، އިޚްތިޔާރާއި، ޒިންމާގެ ފުން މައްސަލަތަކާ ގުޅިފައިވާ އިންސާނީ އަދި ފަލްސަފާވެރި ސުވާލެކެވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު މިނިވަންކަމުގެ މާނައަކީ އެމީހަކު ބޭނުން ކަމެއް ކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުން ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭގެ މާނައަކީ ރަނގަޅު ކަމެއްގެ އިމުގެ ތެރޭގައި ކަރާމާތާއި އެކު އުޅުމުގެ ހައްގު ލިބިގެން ދިއުމެވެ. މިނިވަންކަމަކީ އިންސާނާގެ ކަރާމާތުގެ ބައެއް ކަމުން މިނިވަންކަމާ ބެހޭ ގޮތުން އިސްލާމީ ވިސްނުން ފެށެނީ އިންސާނާގެ މަޤާމުންނެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވެއެވެ: “އަދި ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެން އާދަމްގެފާނުގެ ދަރިންނަށް ޝަރަފުވެރިކަން ދެއްވީމެވެ…”
މި އާޔަތުގައި އިންސާނީ ކަރާމާތުގެ އަސާސީ އުސޫލެއް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އިންސާނަކީ ހަމައެކަނި އިޤްތިޞާދީ، ސިޔާސީ، ނުވަތަ އިޖްތިމާޢީ ނިޒާމެއްގައިވާ އަދަދެއް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ކަރާމާތް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ މަޚްލޫޤެކެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައި ނިކަމެތިކަމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ނުވަތަ ނުހައްގުން މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް ވެރިކަންކުރުން ޤަބޫލުނުކުރެއެވެ. އިންސާނީ ކަރާމާތް ލާޒިމުކުރަނީ، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ނުވުމަށްޓަކައި، އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޙަލާލު ކަންކަމުގައި އޭނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގެ މައްޗަށް ކޮންޓްރޯލް އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
މިއީ އިސްލާމީ ރައުޔުގައި މިނިވަންކަމުގެ ފުރިހަމަ އަދި ފުން ވިސްނުމެއް ހުށަހަޅައިދޭ ސަބަބެވެ. ނަމަވެސް މިނިވަންކަމުގެ މަތީ އަގު ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވަންނަނީ ކުފުރުގެ ބާރުތަކުން މުސްލިމުންގެ ބިންތަކަށް އަރައިގަނެ އެމީހުންގެ ރައްޔިތުންނާއި މުދަލާއި ޝަރަފުގައި އަނިޔާވެރިވުމުންނެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި އަމިއްލަ ނަފްސު މަސައްކަތުން މިނިވަންވުމަކީ ދީނީ ވާޖިބަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
މިމަގުގައި ޤުރުބާންވާ މީހުންނަކީ މުޖާހިދުންނާއި، ޝަހީދުންނާއި، މިނިވަންކަމުގެ ބަޠަލުންގެ ގޮތުގައި ތާރީޚުން އަބަދަށްޓަކައި ހަނދާންކުރާ ބައެކެވެ.
ހިސާރުކުރާ މީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބެނީ ޖިހާދުގެ ތެރެއިންނެވެ. ޖިހާދަކީ ދީނުގެ ތަނބު އަދި ޝަރަފާއި ކަރާމާތުގެ މަގެވެ. އިންސާނީ ތާރީޚުގައި އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ މުޤައްދަސް އެއް މަސައްކަތަކީ ޤައުމެއްގެ ބިމާއި، ޝަރަފާއި، ދީނާއި، އައިޑެންޓިޓީ ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެވެ. ހިސާފުން މިނިވަންވުމަކީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ މަޤްޞަދެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ޠަބީޢަތުގެ އެންމެ ފުން ބޭނުންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބޭނުން.
މި ސަބަބަށްޓަކައި މިނިވަންކަމަކީ ޤައުމެއްގެ ޝަރަފުގެ ނިޝާނެއް ކަމަށާއި، އެ ޤައުމަކުން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ދޫކޮށްލެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ވާރުތަވެރިކަމެވެ. ޤައުމުތަކުގެ މުއްސަނދިކަން ގެއްލި، އިޤްތިޞާދުތައް ބަލިކަށިވެ، އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެޤައުމުތައް އަލުން ބިނާކުރެވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު ޤައުމެއްގެ މިނިވަންކަން ގެއްލިއްޖެނަމަ، އެ ޤައުމެއްގެ އައިޑެންޓިޓީއާއި، އިޚްތިޔާރާއި، އަމިއްލަ ތަޤްދީރު ކަނޑައެޅުމުގެ ޤާބިލުކަމުގެ ބޮޑު ބައެއް ގެއްލިގެންދެއެވެ. މިނިވަންކަމަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އޭގެ ހަގީގީ އަގު އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެގަނެވޭ ނިޢުމަތެއް ކަމުގައި ވާއިރު، އެ ނިޢުމަތެއްގެ ހިތިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ހިތި ރަހަ ބެލި މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން މިނިވަން މީހަކު އުޅެނީ ހަމައެކަނި މިނިވަން ފަސްގަނޑެއްގައި ނޫނެވެ. އަދި އޭނާގެ ފިކުރުތަކާއި، ޟަމީރާއި، އިޚްތިޔާރާއި، އިންސާނީ ކަރާމާތްވެސް ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.
އިސްލާމްދީން ވެސް “އިޤްރާ” މި ލަފުޒުން ޢިލްމުގެ ދޮރު ހުޅުވައި، އިންސާނުންނަށް ޢިލްމާއި، ފިކުރުކުރުމާއި، ޒިންމާދާރުކަމަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. ޢިލްމު ލިބިފައިވާ، ތާރީޚު އެނގި، މުސްތަޤްބަލާމެދު ވިސްނާ ޤައުމަކީ، އެ ޤައުމެއްގެ މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން މާ ބޮޑު ޤައުމެކެވެ. މިނިވަންކަމަކީ ޢިލްމާއި ފުން ގުޅުމެކެވެ. ތަޢުލީމު ނުލިބިފައިވާ ޤައުމަކަށް އެޤައުމުގެ މިނިވަންކަން ހިމާޔަތްކުރަން އުނދަގޫވެއެވެ.
ހަމައެކަނި ޖަޒުބާތުތަކުގެ ތެރެއިން މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓޭކަށް ނެތެވެ. އެކަމަށް ބޭނުންވަނީ ޢިލްމާއި، ތަޖުރިބާއާއި، ހަރުދަނާ އިޤްތިޞާދެއް، ޤާނޫނާއި، ވަރުގަދަ އިސްލާމީ އަދި ޤައުމީ ހޭލުންތެރިކަމެވެ. އިޤްތިޞާދީ މިނިވަންކަމަކީވެސް މިނިވަންކަމުގެ މުހިންމު އެއް ބިންގަލެވެ.
އަމިއްލަ އިޤްތިޞާދާއި، އުފެއްދުމާއި، ޢިލްމާއި، ސިނާޢަތާއި، އަސާސީ ބޭނުންތައް ފުއްދައި ނުދެވޭ ޤައުމަކަށް އަބަދުވެސް ބޭރުގެ ނުފޫޒާ ދެކޮޅުހެދުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ސިޔާސީ މިނިވަންކަމަކީ އިޤްތިޞާދީ، ޢިލްމީ، އަދި އިޖްތިމާޢީ ބާރާއި ގުޅިގެން ކުރިއަށްދާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މިނިވަންކަމުގެ އަގު ވިސްނޭ ޤައުމެއް، އެ ޤައުމެއްގެ ޝަރަފާއި، އައިޑެންޓިޓީއާއި، މިނިވަންކަމާއި، ޤައުމީ އަގުތަކާއި، މުސްތަޤްބަލް ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ސަމާލުކަން ދެމިއޮވެއެވެ. މިނިވަންކަން ކަށަވަރު ކުރެވެނީ ހަމައެކަނި އެކަން ހާސިލްކޮށްގެން ނޫނެވެ. އެކަމަށް ބޭނުންވަނީ ރައްކާތެރިކަމާއި، ޤުރުބާނީއާއި، ސަމާލުކަމާއި، ޒިންމާދާރުކަމެވެ.
މުސްލިމް ޤައުމަކަށް މިނިވަންކަމުގެ ފުރިހަމަ މާނަ ލިބެނީ ދީނީ އަގުތަކާއި އިސްލާމީ ޢަމަލުތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް އޮތުމުންނެވެ. ޤައުމެއްގެ މިނިވަންކަމުގެ އަގު ހަނދާން ނައްތާލައިފިނަމަ، އެހެން މީހުންގެ އެދުމުގެ މަތިން އެ ޤައުމެއް ހަރަކާތްތެރިވާނެއެވެ. އެކަމަކު ޤައުމެއް ޤައުމީ އައިޑެންޓިޓީ ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އެއްބައިވަންތަ، ހޭލުންތެރި، ކަރާމާތްތެރި، ސާބިތުކަމާއެކު ދެމިއޮތްނަމަ، އެއްވެސް ބާރަކަށް ފަސޭހައިން މިނިވަންކަމުގެ މަގުން ދުރަށް މަޖުބޫރު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ހަމައެފަދައިން، އޭގެ ތާރީޚާއި، ދީނާއި، އައިޑެންޓިޓީއާއި، މިނިވަންކަމުގެ އަގު އެނގޭ ޖީލެއް ދުވަހަކުވެސް އަގުހެޔޮކޮށް އެ ޖީލެއްގެ މުސްތަޤްބަލް ވިއްކާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިން އައި މީހުންގެ ޤުރުބާނީތަކަށް ޝަރަފުވެރިކަންދީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަޒަނުގެ އަގުތައް ހިމާޔަތްކޮށް، އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ރޯނުގައި ވަރުގަދައަށް ހިފަހައްޓައި، ކަރާމާތާއި ހޭލުންތެރިކަމާއި ޒިންމާދާރުކަމާއެކު އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ.
