އަރުސަލާ ހަސަން
ޕާކިސްތާނަކީ ހަމައެކަނި މުސީބާތާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި އިތުބާރު ނެތްކަން އެންމެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، އެހެން މީހުންނަށް ބަރޯސާވުން އެގައުމުގެ ވުޖޫދުގެ ބަޔަކަށް ވެފައިވާ ގައުމެއް ނޫނެވެ. ފެށުނީއްސުރެ މިހާރު އޮތް ސިފައިގައި ޕާކިސްތާން ބިނާވެފައިވަނީ އިނގިރޭސިންނާއި ބޭރުގެ އެހެން ބާރުތަކުން އެމީހުންގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަޤްޞަދުތަކަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށްޓަކައި ބިންގާ އަޅާފައިވާ ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އެ ތާރީހީ ތަރިކައަކީ ގައުމުގެ ސިޔާސީ ނިޒާމަށް އާންމުންގެ އިތުބާރު އެއްވަރަކަށް ގެއްލި، އަމިއްލަ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ވެސް އެކަމާ މެދު ސުވާލު އުފައްދަވާފައިވާ ތަރިކައެކެވެ.
މިއަދު އީމާންތެރިކަން ގެއްލިފައިވަނީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ މީހުންނެއް ނޫނެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ސިޔާސީ ލީޑަރުން ވެސް ވަނީ އެކަކު އަނެކަކާއި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލިފައެވެ. ވެރިކަމަށް ވާދަވެރިކަމާއި، ސިޔާސީ ތަދައްޚުލުވުމާއި، ޤާނޫނު ނުހައްގުން ތަންފީޒުކުރުމާއި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް މެދުނުކެނޑި ފާޑުކިޔުމަކީ އިތުބާރު ނެތްކަން އާ އުސްމިންތަކަކަށް ގެންދިޔަ ކަންކަމެވެ. ޤައުމެއްގެ ހަމަޖެހުން ކަށަވަރުކޮށްދެނީ ޤާނޫނުގެ ވެރިކަމާއި، އިންސާފާއި، ހާމަކަން ބޮޑުކަމާއި، ރައްޔިތުންގެ އިހުތިޔާރަށް އިޙްތިރާމް ކުރެވިގެންނެވެ. މި އަގުތައް ބަލިކަށިވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ސިޔާސީ ބައިބައިވުންތައް ފުންވެ، ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމަށް ގެއްލުންވެ، ޤައުމަށް އާ މުސީބާތްތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އެކި ތަހުލީލުކުރާ މީހުންގެ ނަޒަރުގައި ޕާކިސްތާނުގައި ދެމިއޮންނަ ހަމަޖެހުމަކީ އަސާސީ އިސްލާހުތަކާއި އާންމުންގެ އިތުބާރު އަލުން ބިނާކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އިންޓީރިއާ މިނިސްޓަރު މޮހްސިން ނަގްވީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ “މި ގައުމުގެ މިހާރުގެ ސަރުކާރާއި އިދާރީ ނިޒާމަކީ މިހާރު ހިނގަމުންދާ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ނެތް ނިޒާމެއް ކަމަށާއި ޕާކިސްތާނަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.” އިގްތިސާދީ ސަމިޓެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނަގްވީ ވިދާޅުވީ އަސާސީ އިސްލާހުތައް ނާންނަނަމަ މީގެ ދިހަ އަހަރު ފަހުން ވެސް ޕާކިސްތާނަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނީ ހަމަ އިގްތިސާދީ، އިދާރީ އަދި ވެރިކަމުގެ މައްސަލަތަކާ ކަމަށެވެ. މިހާރު އޮތް އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން ޕާކިސްތާނުގެ މައްސަލަތައް ހައްލު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި އެގައުމަށް ފުޅާ އިސްލާހުތަކެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ “އަޅުގަނޑުމެން މި އުޅެމުންދާ ނިޒާމު މިހާރުވެސް ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށާއި އެއީ ގަބޫލުކުރަން އިޚްތިޔާރު ކުރިޔަސް ނުކުރިޔަސް” ކަމަށެވެ.
އެހެންވީމާ، ނަޤްވީ ދެއްކެވި ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، ހަމަ ވިސްނާލަބަލަ، މިހާ މަތީ ފެންވަރުގެ ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލަކު އަމިއްލަ ސަރުކާރަށް މިހާ ބޮޑު އީމާންތެރިކަމެއް ގެއްލިފައި އޮތްއިރު، އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ޙާލަތު އޮތީ ކޮންތާކަށްތޯއެވެ. ވެއްޓުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފަހު ނޭވާތައް ފެށިފައިވާއިރު، އެންމެ ފަހުގެ ނިޔަފަތިތައް އޭގެ ސަންދޯކަށް ދުއްވާލަމުންދާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. މިހުރިހާ ކަމެއް ވަރަށް އަވަހަށް އަމަލީ ހަގީގަތުން ފެންނަން ފަށާނަމަ ހައިރާންވާން ޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
އަނެއްކޮޅުން ޖޫއައި-އެފްގެ ވެރިޔާ މައުލާނާ ފަޒްލޫރު ރެހްމާންގެ ބޭބެ މައުލާނާ އައްތާ އުރު ރެހްމާން ވަނީ “ބަލޫޗިސްތާނާއި ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާއަށް ދަތުރު ކުރުމަށް ޕާސްޕޯޓް ބޭނުންވާ ދުވަސް އަތުވެދާނެ” ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އަދި މި ސަރަހައްދުތަކުގައި ރައްޔިތުންނަށް ކުރަމުންދާ އަނިޔާތައް ހުއްޓުވުމަށް އަސްކަރިއްޔާއަށާއި ސަރުކާރަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. އައްތައުރު ރަހްމާން ދެއްކެވި ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ފެންނަނީ ޕާކިސްތާން ވަނީ ރޫޅިގެން ދިއުމުގެ މަގުމައްޗަށް ވާސިލްވެފަ އެވެ. މި ވާހަކަތަކުގެ މާނައަކީ ވަރަށް އަވަހަށް ބަލޫޗިސްތާނަކީ މިނިވަން ވަޒަނެއް ކަމަށް އިއުލާންކޮށް، އެތަން ވެރިކަން ކުރުމުގެ ބާރު އެހެން މީހަކަށް ނުދީފާނެ ކަމެވެ. ބަލޫޗް ރައްޔިތުން މިހާރު ފެންނަނީ އެމީހުންގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމާ ގާތްކޮށް ކަމަށާއި، މިއީ އެމީހުންގެ ޝަރުޢީ ޙައްޤެވެ.
ހަމައެފަދައިން ޖޫއައި-އެފްގެ ވެރިޔާ މައުލާނާ ފަޒްލޫރު ރެހްމާން ވަނީ މިގައުމުގެ އަސްކަރީ ލީޑަރުން އެހެން މީހުންގެ ފުރާޅަށް ސްނޯ އުކާލުމުގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލަ މާޒީގެ އަމަލުތައް ރަނގަޅުކޮށް އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް ޖަވާބުދާރީވާން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. 1971 ވަނަ އަހަރުގެ ހަނގުރާމައިގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ލިބުނު ތާރީހީ ބަލިމަށެވެ.
