ޚައިބަރު ޖަލާލް
15. ބާރާއި ޒިންމާ އަދާކުރުމުގައި މެދުމިނުގެ ކަންތައްތައް
ބާރާއި ބާރާއި މަސްއޫލިއްޔަތަކީ الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލާނގެ ބައެއް އަޅުންނަށް ދެއްވާ ބޮޑު ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނަމަވެސް އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ބާރަކީ އިމްތިޔާޒަކަށްވުމުގެ ކުރިން އަމާނާތެއް އަދި ޒިންމާއެކެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ފެންވަރެއްގައިވެސް ބާރާއި އިޚްތިޞާޞް ހިފަހައްޓާ ކޮންމެ މީހަކީ الله صلى الله عليه وسلم އާއި އެކަލާނގެ އަޅުންނަށް ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭ މީހެއް ކަމަށާއި، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ސުވާލު ކުރެވޭނީ އެމީހެއްގެ ބާރު ބޭނުންކުރީ ކިހިނެއްތޯއެވެ. އިސްލާމްދީން އެންމެ ކުރީއްސުރެ ބާރުގެ ތަޞައްވުރު ޑިސްޕޮޓިކް އަދި އަމިއްލަ ނަފްސު މަރުކަޒުކޮށްފައިވާ ނަޒަރިއްޔާތުން ދުރަށް ގެންގޮސް، އިންސާފާއި ޚިދުމަތާއި ޒިންމާގެ އިމުގެ ތެރެއިން މާނަކުރިއެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި ވެރިންނާއި ފަނޑިޔާރުންނާއި ޢިލްމުވެރިންނާއި ވެރިންނާއި ކޮމާންޑަރުންނާއި މެނޭޖަރުންނާއި މުދައްރިސުންނާއި މައިންބަފައިންނާއި އާއިލާތަކުގެ ވެރިންނާއި އެއްވެސް ޒިންމާއެއް އުފުލާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ރައްޔިތުންގެ މަސްލަހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި އިންސާފު ދަމަހައްޓަން އެމީހުންގެ ބާރު ބޭނުންކުރުން ލާޒިމެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި الله (ޞޢވ) ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ.
إِنَّ اللهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ.
(ސޫރަތުލް އަންނިސާ: 58)
“ހަމަކަށަވަރުން الله ތަޢާލާ ތިބާއަށް އަމުރުކުރައްވަނީ އެ އަމާނާތްތައް ޙައްޤުވާ މީހުންނަށް އަމާނާތް ކުރުމަށާއި، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ޙުކުމް ކުރާއިރު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ޙުކުމް ކުރުމަށެވެ.”
މި ބަރަކާތްތެރި އާޔަތުގައި ޒިންމާދާރުކަމާއި ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން އިސްލާމްދީނުގެ މުހިންމު އެއް އުސޫލެއް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ބާރަކީ ޝަރުޢީ އަދި އަގުހުރި އެއްޗަކަށް ވާއިރު، އެއީ އިންސާފާއި އިތުބާރުކުރުމާއެކު ދާ އެއްޗެކެވެ.
އަނެއްކޮޅުން އިސްލާމްދީން ވަނީ ބާރުގެ ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ތަފާތުކުރުމާއި، ނަސްލީ ފަޚުރުވެރިކަމާއި، ޑިސްޕޮޓިޒަމް އަދި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެރިކަން ކުރާ ކޮންމެ ކަހަލަ ކަންކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ. ތާރީޚުން ދައްކާ ގޮތުގައި މުޖުތަމަޢުތަކުގެ ވެރިން އިންސާފުގެ މަގުން އެއްކިބާވެ، އަމިއްލައަށް މޮޅުކަމަށް ދެކި، އަމިއްލަ މަސްލަހަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމުން މުޖުތަމަޢުތަކަށް މުސީބާތްތަކާއި ހިތްހަމަނުޖެހުމާއި ފުނޑުފުނޑުކަން ކުރިމަތިވެފައިވެއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
(ބުޚާރީ އާއި މުސްލިމް)
“ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކީ ވެސް ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިއެއް ކަމުން އެމީހެއްގެ ޖަމާޢަތުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ މީހެކެވެ.”
މި ޙަދީޘުން އެނގިގެންދަނީ މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ހަމައެކަނި ވެރިންނަށާއި ވެރިކަމުގައި ތިބި މީހުންނަށް ނިސްބަތްވާ އެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. ކޮންމެ އިންސާނަކުވެސް އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ޒިންމާގެ ޙައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި ސުވާލު އުފެދޭނެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައި ބަލިކަށިކަމާއި ފަރުވާކުޑަކަމާއި އިހުމާލު އިސްލާމްދީން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. ހިތާމައަކީ މިއަދު ބައެއް މީހުން މަޑުމައިތިރިކަމާއި ލުއިފަސޭހަކަމުގެ ބަހަނާގައި އިންސާފު ދަމަހައްޓައި، ވާޖިބު އަދާކުރުމުން ދުރުހެލިވެ، މިއީ ވެސް މެދުމިނުން އެއްކިބާވުމުގެ ވައްތަރެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާތީ އެވެ. ހަރުކަށިކަމާއި ޑިސްޕޮޓިޒަމް އަކީ ނުބައި ޢަމަލުތަކެއް ފަދައިން، ބަލިކަށިކަމާއި ނާޤާބިލުކަމަކީ ވެސް ގެއްލުން ހުރި ކަންކަމެވެ.
އިސްލާމީ މެދުމިނުގައި ބާރުވެރިން އެމީހުންގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި ސާބިތުވާން ޖެހޭ ނަމަވެސް މި ސާބިތުކަން ދާނީ އިންސާފާއި ރަޙްމަތާއި ޙިކުމަތާއި ރައްޔިތުންގެ ހައްޤުތަކަށް އިޙްތިރާމާއެކުގައެވެ. އެއީ އަނިޔާވެރިކަމާއި ނަފްރަތު އުފެދޭ ވަރަށް ހަރުކަށި، އަދި މީހުންގެ ހައްގުތައް ގެއްލި މުޖުތަމައުގެ ތަރުތީބަށް ގެއްލުންވާވަރަށް ފަރުވާކުޑަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.
ހަމައެފަދައިން ބާރު ބޭނުންކުރުމުގައި މެދުމިނުގެ އެއް އަލާމާތަކީ، އިލްމުވެރިންނާއި، ތަޖުރިބާކާރު މީހުންނާއި، ޞައްޙަ ޙުކުމްކުރާ މީހުންނާ އެކު މަޝްވަރާ ކުރެވުމެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި، މުއުމިނުން ސިފަކުރައްވައި، الله صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ.
وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ
(ސޫރަތުލް އަޝްޝޫރާ: 38)
“…އަދި އެމީހުންގެ މައްސަލަ [ކަނޑައެޅެނީ] އެމީހުންގެ މެދުގައި މަޝްވަރާކޮށްގެން.”
މަޝްވަރާއަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރާއި ޑިސްޕޮޓިޒަމް އިން ރައްކާތެރިވެ، ރަނގަޅު އަދި އިންސާފުވެރި ނިންމުންތަކެއް ނިންމުމަށް ޝަރުތުތައް އުފެއްދުމެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އިސްލާމްދީން ދެކެނީ ބާރަކީ ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތްކުރުމާއި، އިންސާފު ގާއިމްކުރުމާއި، ފަރުދުންގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ މަސްލަހަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އިލާހީ އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މި އުސޫލަށް އޮފިޝަލުން ތަބާވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު މުޖުތަމައު ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމާއި ކުރިއެރުމާ ދިމާއަށް ދާއިރު، އެކަމާ ދުރަށް ދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އަނިޔާވެރިކަމާއި ކޮރަޕްޝަނާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ޝަރުތުތައް އުފެދިގެންދާނެއެވެ.
