ބިޝާމް ޝަހީދު
10. މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ތަޢުލީމީ އަދި ތަމްރީނު ނިޒާމުގެ ބަލިކަށިކަން
މިއަދު މުސްލިމުން ބަލިކަށިވުމުގެ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ މުޅި މުސްލިމް ދުނިޔޭގައި އިސްލާމީ ނޫން މަންހަޖުތައް ފެތުރިގެން ދިއުމާއެކު އިސްލާމީ ތައުލީމީ އަދި ތަމްރީނު ނިޒާމު ދަށްވުމެވެ. ތަޢުލީމަކީ ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައިވެސް ފަރުދީ ސިފައާއި ޖަމާޢަތުގެ އައިޑެންޓިޓީވެސް ބިނާވެފައިވާ ބިންގަލެވެ. ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތު ޞައްޙަ، މަޤްޞަދެއް ނެތް، އަދި ސައްޙަ އަގުތަކުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައި ނުވާއިރު، އަންނަން އޮތް ޖީލުތައް ބޮޑުވަނީ ފިކުރީ އަދި ރޫޙާނީ ފުރިހަމަކަމާއެކު ނޫން ކަމަށާއި، އޮޅުންބޮޅުންވުމާއި، އެހެން މީހުންގެ ލޯމަރާލައިގެން ނަކަލުކުރުމާއި، އައިޑެންޓިޓީގެ ކްރައިސިސްއަކާއެކުގައެވެ. މުސްލިމް އުންމަތުގެ މިހާރުގެ ބަލިކަށިކަމުގެ އަސާސީ އެއް ސަބަބަކީ އެ އުންމަތުގެ ތައުލީމީ ނިޒާމުގައި ހިފާފައިވާ ހަމަނުޖެހުމެވެ.
ކުރީ ޒަމާނުގައި އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ބިނާވެފައި އޮތީ ޢިލްމާއި ޢަޤީދާގެ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ދީނީ ޢިލްމުތަކުގެ އިތުރުން އިސްލާމީ މަދަރުސާތަކާއި އުނގެނުމުގެ މަރުކަޒުތަކުން ވެސް ޤުދުރަތީ ޢިލްމާއި، ހިސާބާއި، ބޭސްވެރިކަމާއި، ފަލްސަފާ ކިޔަވައިދިނީ، މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް ތައުޙީދުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ދުނިޔެދެކޭ ގޮތުގެ ތެރެއިންނެވެ.
މި ބެލެންސްޑް އުސޫލުގެ ސަބަބުން މުސްލިމް އިލްމުވެރިންނަކީ ދީނީ ފުން ޢިލްމެއް ލިބިފައިވާ ފިރިހެނުންނާއި އެކި ދާއިރާތަކުގެ ޝަރަފުވެރި ތަޖުރިބާކާރުން ކަމުގައި ވުމުގެ ޝަރުޠުތައް އުފެދުނެވެ. ނަމަވެސް މިޒަމާނުގައި މުސްލިމް ގިނަ ޤައުމުތަކުގެ ތަޢުލީމީ މަންހަޖުތައް އިސްތިޢުމާރާއި އިމްޕޯޓް ނިޒާމުތަކުގެ ނުފޫޒުގެ ދަށަށް ގޮސް، އެ އެއްބައިވަންތަކަން ރޫޅިގެން ދިޔައެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ދުޝްމަނުން މަސައްކަތް ކުރީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމާއި މިޒަމާނުގެ އުނގެނުން ވަކިކުރުމަށެވެ. އެއްފަރާތުގައި ދީނީ ދިރާސާތައް ހުއްޓެވެ، ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި ދިރިއުޅުމުގެ އަމަލީ ބޭނުންތަކާއި ޒަމާނީ ހުނަރުތަކާ ގުޅުން ކެނޑިގެން ދިޔައެވެ. އަނެއްކޮޅުގައި އޮތީ ގިނަ ފަހަރަށް އީމާންތެރިކަމާއި އަޚްލާޤާއި ރޫޙާނީ އަގުތައް ގެއްލިފައިވާ ޒަމާނީ ތަޢުލީމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޢިލްމާއި އީމާންތެރިކަމާ ދެމެދު ފުން ފަރަގެއް އުފެދިގެން ދިޔައެވެ.
މުސްލިމުން ދުނިޔޭގެ ލީޑަރޝިޕް ހިފެހެއްޓިއިރު، އިސްލާމީ ޢިލްމާއި ޢިލްމުގެ އެހެން ގޮފިތައް ވެސް ކިޔަވައިދެމުން ދިޔަ އުނގެނުމާއި ސަޤާފަތުގެ ބޮޑެތި މަރުކަޒުތައް ޤާއިމުކުރިއެވެ. މި މުއައްސަސާތަކުގެ ފައިދާ ހޯދުމަށްޓަކައި މުސްލިމުންނާއި ޣައިރު މުސްލިމުންވެސް ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ކަންކޮޅަކުން ދަތުރުކުރިއެވެ. އެންމެ ބޮޑަށް އެނގޭ މިސާލުތަކުގެ ތެރޭގައި އަލްއަންދަލުސްގެ ކޮރްޑޯބާ އާއި ބަޣްދާދުގެ ބައިތުލް ހިކްމާ ހިމެނެ އެވެ. އެކަމަކު މުސްލިމުން އެތެރޭގެ މައްސަލަތަކާއި، ބައިބައިވުމާއި، ދުނިޔޭގެ އެދުންތައް ހޯދުމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އިސްލާމީ ހިދާޔަތާ ދުރަށް ދިއުމުން، އެމީހުންގެ ދުޝްމަނުންނަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ގެންގުޅޭ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނެވެ. އެ މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޤްޞަދަކީ މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމުތައް އަލުން ބައްޓަން ކުރުމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އާ ޖީލެއް ބޮޑުވީ އިސްލާމްދީނާއި އަމިއްލަ ތާރީޚީ ތަރިކައާ ދުރުވެ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. އެމީހުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރެވުނީ މި ދުނިޔެއަކީ އެމީހުންގެ ހަމައެކަނި މަޤްޞަދާއި މަޤްޞަދެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެންނެވެ.
ނަތީޖާއަކަށް ވެފައިވަނީ ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމާއި ދުނިޔޭގެ ވާދަވެރިކަމަށް ބޭނުންވާ ހުނަރުތައް ދަށްކޮށް ނުވަތަ ރޫޙާނީ ގޮތުން ހުސްވެ، އަޚްލާޤީ މިސްރާބާއި ފިކުރީ އިތުބާރު ނެތް ޖީލެކެވެ. ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި މި ބައިބައިވެފައިވާ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އުފެދިފައިވަނީ ފުން އިސްލާމީ އައިޑެންޓިޓީއެއްވެސް އަދި މުޖުތަމަޢުގައި މާނަހުރި ދައުރެއް އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޢިލްމާއި ޤާބިލުކަމުގެ ފެންވަރެއްވެސް ނެތް ބައެކެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ގިނަ ތަންތަނުގައި ސަގާފީ އަދި ޒަމާނީ ތަޢުލީމީ ނިޒާމުތަކުގައި ވެސް ފާޑުކިޔުންތެރި ވިސްނުމާއި، ތަޙުލީލުކުރުމާއި، އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ހިތުދަސްކުރުމުގެ ނިޒާމުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރޯސާވެފައިވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތައް ވަނީ އަމިއްލަ އުފެއްދުންތެރިންގެ ބަދަލުގައި އެހެން މީހުންގެ ފިކުރުގެ ކޮންސިއުމަރަކަށް ވެފައެވެ. ހަގީގީ ހައްލަކީ، ޢިލްމާއި އީމާންތެރިކަމާއި، ބުއްދިއާއި ވަޙީއާއި، އަމަލީ ހުނަރާއި އަޚްލާޤީ އަގުތައް އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު އެއްކޮށްލާ، ފުރިހަމަ އިސްލާމީ ތަޞައްވުރެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތަޢުލީމީ ނިޒާމު އަލުން ބިނާކުރުމެވެ.
މިފަދަ ނިޒާމެއްގައި ތަޢުލީމުގެ ބޭނުމަކީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާއެއް ހޯދުމެއް ނުވަތަ ސެޓްފިކެޓެއް ހޯދުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ އަސާސީ މަޤްޞަދަކަށް ވާނީ، ޢިލްމުވެރި، ކޮމިޓްޑް، މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާހުރި، އަދި الله ތަޢާލާގެ ކުރިމަތީގައި އެމީހުންގެ ޒިންމާއަށް ހޭލުންތެރި ފަރުދުން ތަރައްޤީ ކުރުމެވެ.
ހަމައެއާއެކު، އިސްލާމީ އައިޑެންޓިޓީ ނުވަތަ އަޚްލާޤީ އަގުތައް ޤުރުބާން ނުކޮށް، މިޒަމާނުގެ ޑިމާންޑްތައް ފުއްދުމަށް ދަރިވަރުން ތައްޔާރުކުރުމަށް ޢަމަލީ ހުނަރާއި، ޢިލްމީ ދިރާސާތަކާއި، ދަރިވަރުން ތައްޔާރުކުރުމަށް ސީރިއަސް ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހެއެވެ. ހަގީގަތަކީ މުސްލިމް އުންމަތުން ތައުލީމީ ނިޒާމާއި އަޚްލާޤީ އުފެދުމުގެ ނިޒާމު އިސްލާހު ނުކުރާހާ ހިނދަކު، ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި، އިޤްތިޞާދުގައި، ސަޤާފަތުގައި، ނުވަތަ އެހެން ދާއިރާއަކުން އަސްލު މިނިވަންކަމެއް ނުވަތަ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަރޯސާވުން ހޯދުމަށް އުންމީދު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
