ރަފީގު
އިންސާނާގެ ޙަޔާތުގެ ޠަބީޢީ ތަރުތީބަކީ މީހުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރެވެނީ ހެޔޮއެދުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ހާލަތު ވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެކަމަށްވެސް ހެޔޮއެދުން ބޭނުންވެއެވެ. އެކަމަކު ޕާކިސްތާނުގައި އެ ހެޔޮއެދުން ގުރުބާންވެފައި ވަނީ ފޮރުވިފައިވާ އެޖެންޑާތަކާއި ބޭރުގެ ރޭވުންތައް ކުރިއަށް ގެންދާ ބްލެކްމެއިލް ކުރާ އަތްމަތި ދަތި ފަރުދުންގެ އުންމީދުތަކަށެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަމާންކަން ނެތްކަން މިހާރު އޮތީ ޚުދު ޕާކިސްތާނަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭގެ ބޯޑަރުތަކުން ބޭރަށް އެ ސަރަހައްދުގެ ތެރެއަށް ކޮއްޕާލަމުންނެވެ. އެތަނުގައި ހިންގާ ނެޓްވޯކްތަކުގެ މިޝަންތައް ތަފާތުވެ، އެ މިޝަންތަކުގެ މެދުގައި ހިނގާ ކުރިމަތިލުންތައް ވަނީ އެއް ދުވަހަކު އިންދާފައިވާ އޮށްތައް އެމީހުންނަށް ނުރައްކަލަކަށް ވެ، އަމިއްލަ ސިޔާސަތުތައް ހޯދުމަކީ ދެން އަޅާނުލެވޭނެ ބުރައަކަށް ބަދަލުވެފަ އެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ބިންގާތައް އޮތީ އަރުބަކައި މޮޑެލްގައެވެ.
އިންޑިއާގައި އިނގިރޭސިންގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް މުސްލިމުން ކުރި ގަތުލުއާންމުގެ ދުވަސްވަރު، އެ ހަރަކާތުގެ ބޮޑު ބައެއް އެ ހަރަކާތުގެ ބާރު ލިބިފައި އޮތުމުން، އިނގިރޭސި އިސްތިއުމާރީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން މިހާރުގެ ޕާކިސްތާނުގެ އެކި ހިސާބުތަކުން އަރުބަކައި ސްޓައިލްގެ ބާރެއް އިންތިޒާމުކުރި އެވެ. އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ބާރުން ފުޅާދާއިރާއެއްގައި މަރާލުމާއި އަނިޔާވެރިކަން ހިންގި ކަމުގެ ފުރިހަމަ ވާހަކަ ހިފެހެއްޓުމަށް ޚުދު ތާރީޚުން ވެސް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެ އެވެ. އެ ތަޖުރިބާގެ ކާމިޔާބީގެ ގޮތުގައި އިނގިރޭސިން ދެކޭ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެ އަރުބަކީސް ފަހުން ސިފައިންގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި އެވެ. މިއަދު އެ ބިނާވެފައި އޮތް ހަމަ އެ ވިސްނުން އަނެއްކާވެސް އަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޒު ކުރަމުން އެބަދެއެވެ.
ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، މިހާރު ވެރިކަން ކުރަމުންދަނީ އަރުބަކީންނާއި ދާޢިޝް ވެސް، އާޚިރުގައި ހަމައެކަނި ޕާކިސްތާނަށް ނޫން، މި ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކަށްވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ މަޤްޞަދުތަކަކަށެވެ. ސުވާލަކީ، އެ އަރުބަކައިގެ ތަރިކައިން ބައްޓަންވެފައިވާ މި އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ، އަވަށްޓެރިންނާ ފާޅުގައި އެހެން ކުރިމަތިލުމަކަށް ފަށައިފިތޯ، ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ފުޅާ ލަނޑުދަނޑިތަކެއް ހާސިލް ކުރަމުންދާ ވެރިކަމެއްތޯއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ތިން އަތޮޅެއްގައި ހަތިޔާރު އެޅި ދެކޮޅުވެރިކަމާއި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އެގައުމު ވަނީ ފުން ދަތިކަމަކާ ދިމާއަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ޖަމާއަތްތަކުގެ ޝަރުއީ ޑިމާންޑްތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އަސްކަރީ ވެރިކަމާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ދައުރުތަކުން ކުރިއަށް ގެންދަނީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ހަމަނުޖެހުން ފެތުރުމަށް އާ ގޮތްތަކެއް ހޯދުމެވެ. އާންމުންގެ ނުރުހުމާއި ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ދެކޮޅުވެރިކަން އިތުރުވަމުން އަންނަތާ ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ވެއްޖެއެވެ. އެކަމުގެ ރައްދުގައި އަސްކަރިއްޔާއިން ގެންގުޅުނީ، ދިހަ އަހަރަށް ވުރެ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި، ޖަމާއަތްތައް ހަމައެކަނި ވެރިކަމާ ނޫން، އެކަކު އަނެކަކާ ވެސް ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ދިޔަ ގޮތްތަކެކެވެ. ސުލްހައިގެ ކޮމިޓީތަކާއި އާންމު ހައްގުތައް ދިފާއުކުރާ މީހުން ފަދަ ލޭބަލްތަކުގެ ދަށުން އަސްކަރިއްޔާއިން ތާއީދުކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުންތައް ފުންކޮށްފަ އެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ދާޢިޝް ހަނގުރާމަވެރިން ތަމްރީނު ކުރުމާއި، އަރުބަކީސް އާއި އެހެނިހެން ތަރުތީބުތަކާއި އަނިޔާވެރި ގްރޫޕްތައް އިންތިޒާމު ކުރުމަކީ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އަނެއް ވަސީލަތަކަށް ވެއްޖެއެވެ. އެއީ ލޯކަލް ކޮމިއުނިޓީތަކަށާއި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ވެސް ޕްރެޝަރު ކުރުމަށް އެމީހުން ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ.
ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި ސުލްޙައާއި ހެޔޮއެދުން ދެމެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ހިއްސާވާ ޤައުމުތަކުގެ މައްޗަށް އެބައޮތެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން އިޚްތިޔާރުކޮށްފައިވަނީ އޭގެ އިދިކޮޅަށެވެ. ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން، އަނިޔާވެރިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަން ފެތުރުމަކީ، އޭގެ ބާރާއި، ބާރާއި، ނުފޫޒު ދެމެހެއްޓުމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަމުންދެއެވެ.
ދާޢިޝްގެ ތަމްރީނާއި، މިއަދު ޓީޓީޕީއާއި، ބަލޫޗްއާއި، އަފްޣާނިސްތާނާއި، އަދި މި ސަރަޙައްދުގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް އަރުބަކީންނާއި އެހެނިހެން ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާޢަތްތަކަށް ތާއީދުކޮށް ބޭނުންކުރުމަކީ އެ އުސޫލުގެ ސާފު މިސާލެކެވެ.
ދާޢިޝް އެއް ނުރައްކަލަކަށް ވެގެން ދިޔަ ފަދައިން، މި ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކުންވެސް މިއަދުގެ އަރުބަކީންނާއި އެހެނިހެން އަނިޔާވެރި ޖަމާއަތްތަކަކީ ދެން އޮތް ސަރަޙައްދީ ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ދެނެގަންނަންޖެހެއެވެ. ސަރަހައްދީ ގިނަ ސަރުކާރުތަކުން ދާޢިޝްއަކީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނަށް އަސަރުކުރާ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ ދުވަސްވަރެކެވެ. އެކަމަކު ފާއިތުވި ދެ އަހަރު ތެރޭގައި ތަޖިކިސްތާނާއި ރަޝިޔާ އަދި ތުރުކީގައި ދީފައިވާ ނުވަތަ ރޭވިފައިވާ ލޭއޮހޮރުވާލާ ހަމަލާތަކުން އެނގުނީ ދާޢިޝް ސަރަހައްދީ ނުރައްކަލަކަށް ވެފައިވާކަމެވެ.
މިއަދުވެސް އަރުބަކީންނާއި އެހެނިހެން ތަރުތީބުތަކާއި އަނިޔާވެރި ޖަމާއަތްތަކުގެ ހާލަތުވެސް ހަމަ އެގޮތެވެ. އެއީ އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނަށް ނިސްބަތްވާ ނުރައްކަލެއް ނޫނެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުގައި ހިންގާ ބޭރުގެ އޭޖެންޓުންނާއި ނެޓްވޯކްތަކާ އެކު ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ޕްލޭންތަކަކީ ދުވަހަކުވެސް ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނަށް ނިސްބަތްވާ ޕްލޭންތަކެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން ކުރިއަށް ގެންދަނީ ފުޅާ ސަރަހައްދަށް ގޮންޖަހާށެވެ. އެ ހިއްސާކުރެވޭ އިންޒާރަށް އަވަސް ސަމާލުކަމެއް ދޭން ޖެހެ އެވެ. ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް ސާފުކޮށްދޭން ޖެހޭނީ އެފަދަ ޖަމާއަތްތައް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް އަނެއްކާވެސް އެ ޖަމާއަތްތައް އުފެދުމުގެ ކުރިން ހުއްޓާލަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ބައިބައިވުން އިންދައި، ކޯޅުންތަކަށް ތެޔޮ ޖަހައިގެން، އެ ވެރިކަމުގެ ބާރު ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާނަމަ، އެ ސިޔާސަތުތައް އަމިއްލަ ބޯޑަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ބަހައްޓަން ޖެހެ އެވެ. އެއީ އެ ސަރަހައްދުގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ހައްގުތައް ދެނެގަނެ އިހުތިރާމް ކުރަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ.
