ދުނިޔެ ހަކަތައިގެ ކާރިސާއެއްގައި

 

އަޖްމަލް ޣަޒްނަވީ

 

ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައި މިވަނީ ތެލުގެ އަގާއި އުފެއްދުމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ އާދައިގެ މައްސަލައަށް ވުރެ މާ ބޮޑު ކަމެއްގެ މާނައަކީ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމެކެވެ. ހަނގުރާމައާއި ބާރާއި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި ބޮޑެތި ޤައުމުތަކުގެ ސިޔާސީ މަޤްޞަދުތައް ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ތަނބުއާ ގުޅިފައިވަނީ އެއް ސަރަޙައްދެއްގައި އަސްކަރީ ހަމަނުޖެހުމަކުން އެތައް ހާސް ކިލޯމީޓަރެއްގައި މީހުންގެ ދިރިއުޅުމާއި މާކެޓްތަކާއި އިޤްތިޞާދީ މުސްތަޤްބަލަށް އަސަރުކުރާ ގޮތަށެވެ.

 

ރޮއިޓާސް އިން ދާދި ފަހުން ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން ހަނގުރާމަތަކާއި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު ކުރި ގައުމުތަކުން 2025 ވަނަ އަހަރު ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 45 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ އުފައްދާފައިވާއިރު، މިއީ ދުނިޔޭގެ ޖުމްލަ ތެލުގެ 43 ޕަސެންޓަށް ވުރެ މަތީ އަދަދެކެވެ. މި ބޮޑު ހިއްސާގެ ބޮޑު މަސްދަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އީރާނާއި ރަޝިޔާއާއި ލީބިޔާއާއި ވެނެޒުއެލާ ހިމެނެއެވެ. މި ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ތެޔޮ އުފެއްދުމާއި ދަތުރުފަތުރާއި ސާފުކުރުމުގެ ކެޕޭސިޓީއަށް ޕްރެޝަރު އިތުރުވެ، ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ މާކެޓަށް މީގެ ކުރިން ނުފެންނަ ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާކަން ރިޕޯޓުގައި ސާފުކޮށްފައިވެ އެވެ.

 

އެކަމަކު މިއޮތީ މި މުޅި މަޝްވަރާގެ އެންމެ މުހިންމު ބައި: މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ މުޅި ޒިންމާ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމަވެރި ގައުމުތަކުގެ މައްޗަށް ޕިން ނުކުރެވޭނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޮޑު ބާރުތަކުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ސަލާމަތާއި، މިނިވަން ވިޔަފާރިއާއި، ކަނޑުގެ މަގުތައް ރައްކާތެރިކޮށް ބެހެއްޓުމުގެ ވާހަކަ ދައްކާ ފަރާތްތަކަކީ، ހަމަ މި މުސީބާތް އުފެއްދުމާއި ފުޅާކުރުމުގައި އަމިއްލައަށް ދައުރެއް އަދާކުރާ ބައެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ހަމަލާތައް ދޭން ފެށުމަށްފަހު، ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުހިއްމު ހަކަތަވެރި މަގުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް މަގު ސީރިއަސް ތަރުތީބެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުނެވެ. ރޮއިޓާސް އިން ބުނާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި އަދި ލިކުއިފައިޑް ގުދުރަތީ ގޭހުގެ ބޮޑު ބައެއް ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އެވެ.

 

މިއީ ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ ހަގީގީ ފުށުއެރުން ފެންނަ ތަނެވެ: ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަން ހިމާޔަތްކުރާ ކަމަށް ބުނާ ހަމަ އެ ބާރު ޚުދު ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މުހިންމު ލޭހޮޅިއެއް ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާފައިވާ ހަނގުރާމައެއްގައި ޖެހިއްޖެ އެވެ. ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ދުނިޔޭގެ ކަނޑުމަގުތައް ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓުމަށް ކަމަށްވާނަމަ، ހަނގުރާމަ ފުޅާކުރުމަށް ކޮންމެ ނިންމުމަކީ ހަމަ އެ ސަލާމަތަށް ސީދާ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

 

އީރާނުން ވެސް ރައްދު ދިނީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން ހަނިކޮށްގެންނެވެ. ރޮއިޓާސް އިން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި ސްޓްރެއިޓް ތެރެއިން ދަތުރުކުރާ ޓްރެފިކް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ތެޔޮ ދަތުރުކުރުމުގެ މިންވަރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފަ އެވެ. އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދާ ސްޓޭންޑްއޮފްތަކާއި، އިންޒާރުތަކާއި، ޓިޓް ފޯ ޓެޓް އަސްކަރީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، ހަނގުރާމައިގެ އާ ކޮންމެ ކަމެއްގެ ސަބަބުން އަގުތައް މައްޗަށް ދިއުމުގެ އާ ބިރު އޮތް ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރެއަށް ތެލުގެ ބާޒާރު ވަނީ ވައްޓާލާފައެވެ.

 

އެހެންކަމުން މީހަކު ފަސޭހައިން ބުނާނަމަ “އީރާނުން ހޮރްމުޒް ބަންދުކޮށް ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ މާކެޓް ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލީ” ކަމަށް ވާނަމަ އެމީހުން ދޭނީ އެންމެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ތަސްވީރެވެ. އަސްލު ސުވާލަކީ: ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހޮރްމުޒް ބަންދުކުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މި ހަނގުރާމައިގެ ސިލްސިލާ ހަގީގަތުގައި ފެށުނީ ކޮންތާކުން ހެއްޔެވެ؟ އަދި މި ޙާލަތު އުފެއްދުމުގައި މި ހަނގުރާމަ ފުޅާކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި ބާރުތަކުގެ ކިހާވަރެއްގެ އަތެއް ހެއްޔެވެ؟

 

މި ސުވާލުތައް މުހިންމީ ހަކަތަ މާކެޓް ސިޔާސީ ކަންކަމާ ވަކި ނުވާތީ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުން ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމުތަކަށް އަސްކަރީ، އިގްތިސާދީ އަދި ސިޔާސީ ޕްރެޝަރު ބޮޑުވުމުން ހަކަތަ މާކެޓަށް ވެސް އެކަން އިހުސާސް ކުރެވެ އެވެ. ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ތެޔޮ ދަތުރުކުރުން ހަނިވެ، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އުފެއްދުމާއި ސާފުކުރުމުގެ މަރުކަޒުތަކަށް ގެއްލުން ލިބި، އަސްކަރީ ނުރައްކާތަކުގެ ސަބަބުން ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތައް ރައްކާތެރި ނުވެ އެވެ. ނަތީޖާއަކީ، އަނެއްކާވެސް، މުޅި ދުނިޔޭގެ މާކެޓްތަކުގައި ނުތަނަވަސްކަމެވެ.

 

ވެނެޒުއެލާގެ މައްސަލައަކީ ހަމަ މި ބޮޑު އިކުއެޓޯގެ މުހިންމު ބައެކެވެ. ވެނެޒުއެލާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ތެލުގެ ރިޒާވް އޮންނަ ގައުމެވެ. އެމެރިކާ ސަރުކާރުން 2026 ވަނަ އަހަރު ވެނެޒުއެލާގެ ތެލަށް ޕްރެޝަރާއި ނުފޫޒު ފުޅާކުރިއިރު، މިހާރު ދަނީ މިގައުމުގެ ތެލުގެ ބައެއް ތެލުގެ ދިގުމުއްދަތަކަށް ވަދެވޭނެ ގޮތާއި ހިއްސާއެއް ހޯދުމަށް މަޝްވަރާތައް ކުރަމުންނެވެ. ރޮއިޓާސް އިން އޮގަސްޓް 27 ވަނަ ދުވަހު ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ވެނެޒުއެލާގެ ބައެއް ތެލުގެ ރިޒާވްގެ ހިއްސާ ނެގުމަށް އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.

 

މިކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ހަކަތައާ ގުޅޭގޮތުން މިހާރު ކުރެވެމުންދާ ބަހުސްގައި މުހިންމު ސުވާލެއް އުފެދެއެވެ: ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަމަކީ ހުރިހާ ޤައުމުތަކަށް ވެސް ހިއްސާކުރެވޭ ސަލާމަތެއްތޯ ނުވަތަ ބޮޑެތި ބާރުތަކުން ވަސީލަތްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްތޯއެވެ؟ ހަކަތަ ރައްކާތެރިކުރުމަކީ ހަގީގަތުގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ އެއްބާރުލުމުގެ ކަމެއް ނަމަ، ތެލުގެ މަސްދަރުތަކަށް ސިޔާސީ ޕްރެޝަރާއި، އަސްކަރީ ތަދައްޚުލުވުމާއި، ބަލިކަށި ގައުމުތަކުގެ ހަކަތަ މުއްސަނދިކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް ހައްލުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާކަށް ނުޖެހެ އެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ހަމަ މި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މުސީބާތުގެ އަސްލު ފުންވެގެންދެއެވެ.

 

ދުނިޔޭގެ މިހާރުގެ ހަކަތައިގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައި ވަނީ ހަމައެކަނި އުފެއްދުންތެރިކަން ދަށްވުމުން ނޫން ކަމަށާއި، ރިފައިނިން ކެޕޭސިޓީއަށް ވެސް ގެއްލުން ލިބިފައިވެ އެވެ. ރޮއިޓާސްގެ އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު ހަނގުރާމަތަކާއި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެޔޮ ސާފުކުރުމުގެ ކެޕޭސިޓީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާއިރު، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު ދުނިޔޭގެ ދުވާލަކު ތެޔޮ ސާފުކުރުމުގެ ވަސީލަތް ކުރިން އަހަރުގެ އެ މުއްދަތަށް ވުރެ ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު މިލިއަން ފީފާ ދަށްވެ އެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދަނީ ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ ދަތިކަމުން ވެސް ކުރިއަށް ގޮސް، ނިމިފައިވާ ތެލުގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ދަތިކަމާ ދިމާއަށެވެ.

 

މިއީ ހަމަ މި ކްރައިސިސްގެ ހަގީގީ އަޑި ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ދުނިޔެ ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ނޫން ކަމަށާއި، ބޭނުންވަނީ ގޭސް، ޑީސަލް، ޖެޓް ފިއުލް، އަދި އެހެނިހެން ނިމިފައިވާ ފިއުލް އުފެއްދުންތަކެވެ. ރިފައިނިން ސެންޓަރުތައް އޮފްލައިން ވެއްޖެ ނަމަ އަތުގައި ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ އޮތުމަކީ ވެސް މީހުންގެ މައްސަލަ ހައްލެއް ނޫނެވެ. ތެޔޮ އުފައްދައި، ދަތުރުކޮށް، ރީފައިންކޮށް، އޭގެ ފަހުން މާކެޓަށް ޑެލިވަރީ ކުރަން ޖެހެ އެވެ. މި ޗޭންގެ ކޮންމެ ލިންކެއް ހަލާކުވިޔަސް މުޅި ނިޒާމަށް އެކަން އިހުސާސް ކުރެވެއެވެ.

 

މި ސަބަބަށްޓަކައި ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް އެއްފަހަރާ އެތައް ދިމާލަކުން ޕްރެޝަރު ކުރިމަތިވެއެވެ. ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވެ، ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެ، ސިނާއީ އުފެއްދުމުގެ އަގު އުފުލި، ކާބޯތަކެތީގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެ، މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާންމު ހަރަދު ބޮޑުވެ އެވެ. ބަލިކަށި އިޤްތިޞާދުތަކުގައި މި ޕްރެޝަރަކީ އެއަށްވުރެ ނުރައްކާތެރި ޕްރެޝަރަކަށް ވާތީ، އެތަންތަނުގައި މީހުންގެ އާމްދަނީ އަގުތައް މައްޗަށް ނުދާ ސްޕީޑްގައި ނުއުފެދެއެވެ. އެކަމަކު މި މުސީބާތުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިޔާސީ ނަތީޖާއަކީ ހަކަތަ ބާރުގެ އާ މޫނެއް ދުނިޔެއަށް ހާމަވެގެން ދިއުމެވެ. ތެޔޮ ހިފަހައްޓާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ނުފޫޒު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް އެބައޮތެވެ. އެ ތެޔޮ ގެންދާ މަގުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރާ މީހަކު މާކެޓުގެ ނޭވާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާއިރު، އެދެކަންތައް ވެސް ހިފަހައްޓާ މީހަކަށް ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހަގީގީ ލީވަރެއް އޮވެއެވެ.

 

މިއީ ހޮރްމުޒް އަކީ ހަމައެކަނި ކަނޑުއޮޅިއެއް ނޫން، ވެނެޒުއެލާއަކީ ހަމައެކަނި ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމެއް ނޫން، އީރާނަކީ ހަމައެކަނި ސަރަހައްދީ ބާރެއް ނޫން، އަދި ގަލްފަކީ ހަމައެކަނި ތެޔޮ ވަޅުތައް އެއްކުރާ ތަނެއް ނޫން ސަބަބެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކީވެސް ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދީ ބާރު ބައިބައިވާ ގޮތުގެ މެޕުގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ނުކުތާތަކެކެވެ. މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުން ދުނިޔެއަށް ހަނދާންކޮށްދެނީ އެހެން ހަގީގަތެއް ވެސް: ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ނުކުރެވޭނީ އެއް ނުވަތަ ދެ ބޮޑު ބާރެއްގެ އަސްކަރީ ބާރަކުންނެވެ. އެހެން ޤައުމެއްގެ ހަނގުރާމައާއި ބްލޮކޭޑް އަދި އިޤްތިޞާދީ ބަލިކަށިކަމުގެ ތެރެއިން ޤައުމެއްގެ ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވެއްޖެނަމަ، އެއީ ސަލާމަތެއް ނޫން ނަމަ، އެއީ ކްރައިސިސްގެ ދެން އޮތް މަރުޙަލާގެ ފެށުން.

 

ހަގީގީ ރައްކާތެރިކަން ލިބެނީ ހަކަތަގެ މަސްދަރުތައް ތަފާތުވެ، ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތައް ރައްކާތެރިވެ، ގައުމުތައް އެއް ލިމިޓެޑް މަގަކާ ނުގުޅި، ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުން ވަސީލަތްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ އުސޫލުތަކުގެ ބަދަލުގައި އިންސާފުވެރި އަދި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ހިއްސާވާ އުސޫލުތައް ބިނާކުރުމުންނެވެ. މިއާއެކު ދުނިޔޭގެ އެހެން ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތައް ފުޅާކުރުމަކީ ވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަވި، ވައި، އަދި ފެނުން ކަރަންޓް އުފެއްދުމާއި، ހަކަތަ ރައްކާކުރުން ފުޅާކުރުމާއި، ބަދަލު ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތައް ހެދުމަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު އެއް ސަރަހައްދެއްގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިފައިވާ މިންވަރު މަދުވެދާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް މި ޕްރޮސެސްއަށް ވަގުތު ނަގަ އެވެ. އޭގެ ކުރިން ތެލަކީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މުހިންމު އެއް ތަނބު ކަމަށާއި، އޭގެ އުފެއްދުމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަން ދުނިޔޭގެ ހަމަޖެހުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމަށެވެ.

 

މިއީ ހަމަ އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތުތައް، އަދި އެހެން ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ސިޔާސަތުތައް ބަލަންޖެހޭ ތަނެވެ. އެއްފަރާތުން ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ މާކެޓްގެ ހަމަޖެހުމުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އަނެއްފަރާތުން ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމުތަކަށް އަސްކަރީ އަދި އިގްތިސާދީ ޕްރެޝަރު އިތުރުވާނަމަ، މި ސިޔާސަތުގެ އަސްލު އަމާޒަކީ ކޮބައިތޯ އަހާލުމުގެ ފުރިހަމަ ހައްގެއް ދުނިޔެއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެއީ ހަކަތަ ސެކިއުރިޓީ ހެއްޔެވެ، ނުވަތަ ހަކަތަގެ މަސްދަރުތަކާއި މަގުތަކުގެ މައްޗަށް އިތުރު ނުފޫޒެއް ހޯދުމަކީ ހެއްޔެވެ؟

 

ވެނެޒުއެލާގެ ތެލާ ގުޅޭގޮތުން މިހާރު ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކާއި، އީރާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މި ސުވާލު އިތުރަށް ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. ވެނެޒުއެލާގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ތެޔޮ ހޯދުމުގެ މަޝްވަރާތަކާއި، އީރާނުގައި ހަނގުރާމައަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުހިންމު ތެޔޮ ގެންގުޅޭ ދެ ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ ނުފޫޒު ފުޅާވަމުންދާ ތަފާތު ދެ މޫނެކެވެ. ހަމަގައިމުވެސް މިއީ ވެނެޒުއެލާގެ އެއްބަސްވުން އަދި ފައިނަލް ނުވާ ކަމާއި ވަކިކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި، ރޮއިޓާސް އިން ބުނާ ގޮތުގައި އެކަން އަދި މިނިވަންކަމާއެކު ކަށަވަރުކޮށްދީފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު މި މަޝްވަރާގެ މައިގަނޑު އެއް ޑީލަކަށް އަނބުރާ ނުދެއެވެ. އަސްލު މައްސަލައަކީ ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތަކުގެ މައްޗަށް ބާރު ބައިބައިވެގެންދާ ގޮތުގެ މުސްތަގުބަލެވެ.

 

ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތައް ސިޔާސީ ފިއްތުންތަކާއި އަސްކަރީ ވާދަވެރިކަމުގެ މަރުކަޒަކަށް ވެގެން ދާނަމަ، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު އަބަދުވެސް ދިރިއުޅެނީ ދެން އޮންނަ ހަނގުރާމައިގެ ހިޔަނި ދަށުގަ އެވެ. އަދި ހަކަތަ މާކެޓް ސުލްހައިގެ ބަދަލުގައި ހަނގުރާމައަށް ތަބާވެއްޖެނަމަ، ތެލުގެ އަގު މިންކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ފައިސާއިން ނޫން، ހަނގުރާމައިގެ ކޮންމެ ނިންމުމަކުން ވެސް ސިޔާސީ އަދި އިންސާނީ ޚަރަދެއް ވެސް އޭގެ ކައިރީގައި ގެންދާނެ އެވެ. މިއަދުގެ ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ނުރައްކާތެރި ފުށުއެރުމެކެވެ: ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ބޭނުންވަނީ ހަކަތަގެ ހަމަޖެހުމެއް ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ ގިނަ ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތައް އިށީނދެގެން ތިބީ އަމިއްލައަށް ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ވާދަވެރިކަމުގެ މަރުކަޒުތަކެއްގެ އަތްމަތީގަ އެވެ. ދުނިޔެ ބޭނުންވަނީ ރައްކާތެރި ކަނޑުގެ ލޭންތަކެއް ނަމަވެސް ހަމަ އެ ލޭންތައް އިށީނދެގެން ތިބީ ހަނގުރާމައާއި އަސްކަރީ ނުރައްކާތަކުގެ ހިޔަނިގައެވެ. ދުނިޔެ ބޭނުންވަނީ އަގުހެޔޮ ތެޔޮ ނަމަވެސް ތެލުގެ މަސްދަރުތަކަށާއި މާކެޓްތަކަށް ސިޔާސީ ޕްރެޝަރު ދުވަހުން ދުވަހަށް އިތުރުވަމުންދެއެވެ.

 

އެހެންކަމުން މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ އަސްލު ތަހުލީލެއްގައި ހަމައެކަނި “ހަނގުރާމައިން ތެލުގެ ބާޒާރަށް ބުރޫއަރަމުންދާ” ކަމަށް ބުނަން ނުޖެހެ އެވެ. އަދި ސުވާލުކުރަންޖެހޭނީ: މި ހަނގުރާމަތައް ފަށަނީ ކާކުތޯ، އެ ހަނގުރާމަތައް ފުޅާކުރަނީ ކާކުތޯ، އެ ހަނގުރާމަތަކުން އިގްތިސާދީ ގޮތުން ފައިދާ ހޯދަނީ ކާކުތޯ، އަދި އެ ހަނގުރާމަތަކުގެ އިގްތިސާދީ އަގު ދައްކަނީ ކާކުތޯ؟ މި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ނުލިބިއްޖެނަމަ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ އެއްވެސް ތަހުލީލެއް ފުރިހަމައެއް ނުވެއެވެ.

 

މިއަދު ދުނިޔޭގެ އާދައިގެ މީހާ ސްޓްރޭޓް އޮފް ހޯރމުޒްގެ ޖިއޮގްރަފީގައި ނޫޅެ، ވެނެޒުއެލާގެ ތެޔޮ ވަޅެއްގައި މަސައްކަތް ނުކުރާ، އަދި އީރާނުގެ ހަނގުރާމައިގައި ނުޖެހި ނަމަވެސް ހަނގުރާމައިގެ އަސަރު އަމިއްލަ ބާޒާރުގައި، ތެލުގެ އަގުގައި، ދިރިއުޅުމުގެ އަގުގައި އިހުސާސް ކުރެވެއެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ އެންމެ ހިތި ހަގީގަތް: ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ހަނގުރާމަތައް ފެށެނީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މެޕްތަކުން ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ އާދައިގެ މީހުން އޭގެ އަގު ދައްކަ އެވެ. ހަމައެކަނި އާ ތެޔޮ ހޯދުމަކީ ހަކަތަގެ ދަތިކަން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ފުދޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މި ހަނގުރާމަތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ސިޔާސީ ބާރަށްވުރެ މަޝްވަރާގެ މަގު އިޚްތިޔާރުކުރުމާއި، ވަސީލަތްތައް އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ބޭނުންކުރުމާއި، ހަކަތަގެ ތަފާތު މަސްދަރުތައް ބިނާކުރުން މުހިންމެވެ.

 

ދުނިޔެއަށް މި ފިލާވަޅު ނުލިބިއްޖެނަމަ މިއަދުގެ މުސީބާތަކީ އެންމެ ފަހުގެ މުސީބާތަކަށް ނުވާނެއެވެ. ކޮންމެ އާ ހަނގުރާމައެއް، ކޮންމެ އާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ހަކަތަ އުފައްދާ ވަސީލަތްތައް ސިޔާސީ ބާރުގެ ވަސީލަތަކަށް ބަދަލުކުރާ ކޮންމެ އާ މަސައްކަތަކީ، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް އަނެއްކާވެސް ލޮޅުމުގެ ރާޅެއް އަރާފާނެ ކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މިހާރުގެ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމަކީ ހަމައެކަނި ތެލުގެ ދަތިކަމުގެ ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ބާރާއި ހަނގުރާމައާއި ވަސީލަތްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ވާހަކައެކެވެ. ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނަމުގައި ހަނގުރާމަތައް ކުރާހާ ހިނދަކު ދުނިޔޭގެ ހަކަތަ ރައްކާތެރިކަން ރައްކާތެރިއެއް ނުވާނެ، ސަބަބަކީ އަލިފާން ނިއްވާލަނީ ކަމަށް ބުނާ ހަމަ އެ އަތުން، އެއީ އެ އަލިފާންގަނޑުގައި ޖަހާ މީހާ ނަމަ، އަލިފާންގަނޑު ބޮޑުވެ، އިތުރަށް ފެތުރިގެންދާނެތީ އެވެ.