ޖާބިރު ޖަމާލް
ހަމައެކަނި ކަރުދާހުގައި ނޫން ނަމަވެސް މީހުންގެ ދިރިއުޅުމާއި ތަގުދީރު ހުރަސްކޮށް ބޯޑަރުތައް ކުރަހާފައިވާ ދެކުނު އޭޝިއާގެ އުނދަގޫ އަދި ޓެންޝަން ބޮޑު ޖިއޮގްރަފީގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން އަނެއްކާވެސް ދަނީ އޭގެ އަސްލު މޫނު ދައްކަމުންނެވެ. މިފަހަރު އަވަށްޓެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ނަމަވެސް ނުރައްކާތެރި އަދި ފަރުވާކުޑަ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވެ، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި ވެސް ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރައްކާވެދާނެ ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައިވެ އެވެ.
ކުރީގެ އަރުބާކީސް، އެއް ދުވަހަކު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ވެރިކަންތަކަށް ހިދުމަތްކުރި އެ މުރަކަ ނެތް އަދި ބަލިވެފައިވާ ފަރާތްތައް އަލުން ހޯދުމާއި، އެ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ ޗެސްބޯޑުގައި އާ އެއްޗެހިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަކީ އިސްލާމްއާބާދުގެ ސްޓްރެޓެޖިކް ބަލިކަށިކަން ހާމަވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއް ޒަމާނެއްގައި ބޭރުގެ ހިފާފައިވާ މީހުންނާއި އެމީހުންގެ ލޯކަލް ސަޕޯޓަރުންނާ އެކު ތިބި ހަމަ އެ އަރްބާކީސް މިހާރު ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ބައިބައިވުމާއި ހަލަބޮލިކަމާއި އަމާންކަން ނެތްކަމުގެ ވަސީލަތަކަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.
އައިއެސް ފަދަ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކަށް ތާއީދުކޮށް ތަމްރީނު ދިނުމުގެ ދިގު ރެކޯޑެއް އޮތް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން އަނެއްކާވެސް ދަނީ އަރުބާކީ ނެޓްވޯކްތައް ދިރުވައި އާދަޔާ ހިލާފު ނުތަނަވަސްކަމުގެ ފޯމިއުލާއެއް ތަބާވަމުންނެވެ.
ބަލޫޗިސްތާނާއި ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ސިއްރު ތަމްރީނު މަރުކަޒުތަކުގައި ކުރިއަށްދާ މި ނުރައްކާތެރި ކުޅިވަރަކީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލޭ ކުޅިވަރެއް ނޫނެވެ. އަދި މުޅި ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލި، ބައިނަލްއަގްވާމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާކޮށް، ޕާކިސްތާނުގެ އެތެރޭގައި ވެސް ހަމަނުޖެހުން އުފެއްދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ.
މިކަން އިތުރަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމަކީ، ގިނަ ބަޔަކު ހީކުރާ ގޮތާ ހިލާފަށް، މި ބާރުތަކުގެ އަމިއްލަ އެއްވެސް ޖަމާޢަތެއް ނުވަތަ ބާރުގަދަ އޮނިގަނޑެއް ނެތުމެވެ. އެހެނަސް އެއީ މި ސަރަހައްދަށާއި ދުނިޔެއަށް ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ވެދާނެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ފުޅާ ތާއީދާއެކު، މި އުފެއްދުންތަކުން މަޑުމަޑުން ނަމަވެސް އެއްވަރަކަށް މި ސަރަހައްދުގެ ސިޔާސީ ހަމަޖެހުމުގެ ބިންގާތައް ބަލިކަށިކޮށް، ބައިބައިވުމާއި ހަމަނުޖެހުމުގެ ވިހަ އުކުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ފުން ޒަޚަމްތަކެއް ލިބެމުންދެއެވެ.
މި މައްސަލައިގެ މުހިންމުކަން އޮތީ، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ކުށްކުރުމާއި، ހަލަބޮލިކަން ފިޔަވައި، ރެކޯޑްގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތަކަށް ހިޔާވަހިކަން ދީގެން ނުރައްކާތެރި ކުޅިވަރެއްގެ ޙައްދުތައް ހުރަސްކޮށް ޕާކިސްތާނުންނެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގައި މި ޖަމާޢަތްތަކުގެ ތާރީޚުންނާއި، ޚާއްޞަކޮށް ޖުމްހޫރީ ދައުރުގައި އެމީހުންގެ ތަޖުރިބާއިން ސާފުކޮށް އެނގޭ ގޮތުގައި، އެމީހުން ދުވަހަކުވެސް މަރުކަޒީ ސަރުކާރުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ނެތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ހަތިޔާރު އެޅި މީހުންގެ ގޮތުގައި އަމިއްލަ ބާރުގެ މަތިން އަމަލުކުރާ މީހުންގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުގެ ބާރު ބަލިކަށިކޮށް އާދައިގެ މީހުންނަށް އުނދަގޫ ކުރި އެވެ.
މިހާރު މި ފިލައިގެން އުޅޭ އަދި ބަލިކަށިވެފައިވާ ފަރާތްތައް ޕާކިސްތާނުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ ތާއީދުގެ ދަށުން އެއްކޮށްފައިވާތީ، އެއީ އަފްޣާނިސްތާނަށް ނުރައްކާ ކުރުމުގެ ވަސީލަތަކަށް ނޫން ކަމަށާއި ޕާކިސްތާނާއި މުޅި ސަރަހައްދަށް ވެސް ސަލާމަތީ ގޮތުން ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ.
މި ބާރުތައް ތިބުމާ ދެކޮޅަށް ބަލޫޗިސްތާނުގައި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި މުޒާހަރާތަކާއި އާންމު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އެތެރޭގައި ވެސް މި މަޝްރޫއަށް ބޮޑު ދެކޮޅުވެރިކަމެއް ކުރިމަތިވެ އެވެ. މި މުޒާހަރާތަކުން ދޭހަވަނީ މި ދަތިކަން ވަރަށް އަވަހަށް ސަލާމަތީ މަޝްރޫއެއްގެ ހައްދުން ބޭރަށް ގޮސް ޕާކިސްތާނުގެ ސިޔާސީ ހަމަޖެހުމަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.
އަނެއްކޮޅުން ޕާކިސްތާނުގެ މި ފިޔަވަޅަކީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނާއި ބަލޫޗް ރައްޔިތުންނަށް ނުރައްކާވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމަށާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ ސަލާމަތަށް ވެސް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެ އެވެ.
ދައުލަތްތަކުގެ ގާނޫނީ އިމުގެ ބޭރުން ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް ތަމްރީނު ކުރުމަކީ އަބަދުވެސް އެކި ފަރާތްތަކުން ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އަމިއްލަ ބޭނުމަކަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ނުތަނަވަސް އަދި ނުރައްކާތެރި މާއްދާތަކެއް އުފެދިގެން އަންނަ ކަމެކެވެ. އަޚްލާޤީ ނުވަތަ އިންސާނީ އަގުތަކަށް އެއްވެސް ކޮމިޓްމަންޓެއް ނެތް އަދި ހަމައެކަނި މާލީ މަސްލަހަތާއި އަމިއްލަ އިނާމުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހިންގާ ގްރޫޕްތަކަށް ފަސޭހައިން ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހަރުކަށި ނެޓްވޯކްތަކާއި ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން މި ސަރަހައްދަށް ހަރުކަށި ފިކުރުގެ އާ ގޮތެއް ގެނެސްދެވިދާނެއެވެ.
ހަގީގަތުގައި ޕާކިސްތާނުން ތަމްރީނު ކުރަމުންދާ އެއްޗަކީ ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭ ހަތިޔާރު އެޅި ބާރެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭގެ އަލިފާންގަނޑު ވަރަށް އަވަހަށް ހަމަ އެގައުމާއި އޭގެ އަވަށްޓެރިންނަށް ފޯރާނެ އަލިފާނެކެވެ.
ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކަށް ތާއީދުކުރުމުގައި މާޒީގެ ނާކާމިޔާބު ތަޖުރިބާތައް ތަކުރާރުކޮށް ދައްކާ މި އުސޫލުން ދައްކުވައިދެނީ އިސްލާމްއާބާދަށް އަދިވެސް ތާރީޚުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ދަސްވެފައި ނުވާ ކަމާއި، ތަމްރީނުކޮށްފައިވާ ނުރައްކަލެއް ކުރު މުއްދަތުގެ ފައިދާއަކަށް އެގައުމުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އެއަށް ވިސްނޭގޮތް ނުވާ ކަމަކީ ހަމަ މި މުސީބާތް އެއްދުވަހަކު އޭގެ އަމިއްލަ ޚަލްޤުވެރިޔާއަށް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ މި ފިޔަވަޅަކީ ހަމައެކަނި ސަލާމަތީ އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސަރަހައްދުގެ އިކުއެޝަންތައް ބަދަލުކޮށް ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ބަލިކަށި ކުރުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ފުޅާ މަޝްރޫއެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ވިސްނަން ޖެހެ އެވެ.
އިސްލާމްއާބާދުގެ ދެގުނަ މިންގަނޑާއި ޓެރަރިޒަމަށް ސިއްރުން ތާއީދުކުރާ މި ނުރައްކާތެރި ކުޅިވަރަކީ ދުނިޔެއަށް ސާފު މެސެޖެއް ގެންގުޅޭ ކުޅިވަރެކެވެ.
މި ހަޑި ގޭމްގައި ކޮރަޕްޓް އަރްބަކިސް އާ ކޮތަޅުތަކަކަށް ބަދަލުކުރުމަކީ އެއްވެސް ޖަސްޓިފިކޭޝަނެއް ނޫނެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ކުރެވެން އޮތް ހުރިހާ ގޮތަކުން އެމީހުންގެ ނުފޫޒާއި ބާރު ދަމަހައްޓަން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ލީޑަރުންގެ ބަލިކަށިކަމާއި މާޔޫސްކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ މީގެ ކުރިން މިފަދަ މަޝްރޫއުތަކެކޭ އެއްފަދައިން މި މަޝްރޫއު ވެސް ނާކާމިޔާބުވާނެ ކަމެވެ. އަދި މިއަދު އެމީހުން އުފައްދަމުންދާ ހަމަ މައްސަލައަކީ އެއްދުވަހަކު ޚުދު ޕާކިސްތާނަށްވެސް އަދި މުޅި ސަރަޙައްދުގެ ހަމަޖެހުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ސަލާމަތީ ނުރައްކަލަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.
