ޖަމާލް
ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ސަންބޫލާގެ 30 ވަނަ ދުވަހު ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ޖެޓްތަކުން އަނެއްކާވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާއި ހިލާފުވެ، ކުނާރު ޕްރޮވިންސްގެ ނޫރުގަލް ޑިސްޓްރިކްޓާއި ޕަކްޓިކާ ޕްރޮވިންސްގެ ބާމާލް ޑިސްޓްރިކްޓްގެ އާންމު ސަރަހައްދުތަކަށް ހަމަލާދީފައިވެ އެވެ. ނޫރުގަލުގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެއަކަށް ކުރި ހަޅުތާލުގައި އެއް އާއިލާގެ ތިން މީހަކު ޝަހީދުވެ ހަތަރު މީހަކު ޒަހަމްވެފައިވާއިރު އޭގެ ތެރޭގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ވެސް ހިމެނެ އެވެ. ޕަކްޓިކާގެ ބާމަލްގައި އިތުރު ދެ ހަޅުތާލެއް ޖެހިއިރު، އެއް ހަޅުތާލަކީ ހުސް ގެއެއް، އަނެއް ހަޅުތާލަކީ ލޯކަލް ފިހާރައެކެވެ. މި ހަމަލާތަކަކީ ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިމާ ހިލާފުވުމުގެ ދިގު ސިލްސިލާއެއްގެ އިތުރު އެއް ގުޅުމެވެ.
މި ހަމަލާތައް އާދައިގެ އަސްކަރީ ފިޔަވަޅުތަކާ ތަފާތުވާ ކަމަކީ އެ ހަމަލާތަކުގެ ޕްރެސިޝަން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި އަމާޒެއް ނެތް ކަމެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އެގައުމުގެ އަމާޒުތަކަކީ “ޓެރަރިސްޓް މަރުކަޒުތަކާއި” “ހަނގުރާމަވެރިން ފޮރުވިފައިވާ ތަންތަން” ކަމަށް ބުނާ ނަމަވެސް ބިންމަތީގައި އޮތް ހަގީގަތުން އެހެން ވާހަކައެއް ދައްކަ އެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ އަސަރު އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެތަކަށް ކޮށްފައިވާކަން އދ އިން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. އެންމެ ލޭއޮހޮރުވާލާ އެއް މިސާލަކީ ކާބުލްގެ ޑްރަގް ރިހެބިލިޓޭޝަން ހޮސްޕިޓަލަކަށް ދިން ހަޅުތާލުގައި ހަތަރުސަތޭކައަށް ވުރެ ގިނަ އާންމުން މަރުވެފައިވާއިރު، މިއީ މެޑިކަލް ސެންޓަރެއް “މުޅިން ނައްތާލުން” ކަމަށް އދ. މިހާރު ކުނާރާއި ޕަކްޓިކާއަށް ދާދިފަހުން ދިން ހަމަލާތަކުގައި ވެސް ތަކުރާރުވެފައިވަނީ ހަމަ އާދަޔާ ޚިލާފު އުސޫލު: ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވާލުމާއި، އާންމުން މަރާލުމާއި، ދެން ހިމޭންކަން ނުވަތަ އިންކާރުކުރުމެވެ.
އެކަމަކު މި ހަމަލާތައް ވިސްނޭނީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްތިގުލާލާ ޚިލާފުވުމުގެ ތެރޭގައި ނޫނެވެ. މި ލޯފަން ބޮން ގޮއްވާލުމުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ މިއަށްވުރެ ހިތި ހަގީގަތެކެވެ: ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން ވަނީ އަމިއްލަ ދާޚިލީ ސަލާމަތަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ މަގުމައްޗަކަށް ގޮސްފައެވެ.
ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިއަހަރުގެ ޖުލައި މަހު ޕާކިސްތާނުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ މަދުވެގެން 112 މެންބަރުން ހަނގުރާމަވެރިންގެ ހަމަލާތަކުގައި މަރުވެފައިވާއިރު، މިއީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ފަހުން މަހަކު އެންމެ ގިނަ އަދަދެވެ. މި ޑޭޓާއިން ދައްކުވައިދެނީ އަމިއްލަ ގަބީލާތަކާއި ބޯޑަރު ސަރަހައްދުތަކުގެ މައްޗަށް ކޮންޓްރޯލް ގެއްލި، މިހާރު ބޮޑު ސަލާމަތީ ދަތިކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތް ދައުލަތެކެވެ.
މިފަދަ ހާލަތެއްގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އާންމުންނަށް ހަމަލާދިނުމަކީ ވަރުގަދަކަމުގެ ނިޝާނެއް ނޫން، އެއީ ބަލިކަށިކަމުގެ އިއުތިރާފެއް. އަމިއްލަ ބިމުގައި ހަނގުރާމަވެރިން ހިފެހެއްޓުމަށް ނުކުޅެދިފައިވާ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ، ކުނާރާއި ޕަކްޓިކާގެ މައުސޫމް މީހުންގެ ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވައިގެން، އަމިއްލަ ދާޚިލީ އާންމު ޚިޔާލު އެގައުމުގެ ނާކާމިޔާބީތަކާ ދުރަށް ގެންދިއުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އައިއީއޭގެ ތަރުޖަމާނު ޒަބީހުالله މުޖާހިދު ވަނީ ހަމަ މި ނުކުތާއަށް އިނގިލި ޖައްސާފައި ކަމަށާއި މި ހަމަލާތަކަކީ “ޕާކިސްތާނުގެ އެތެރޭގެ ސަލާމަތީ ނާކާމިޔާބީތަކުން އާންމުންގެ ޚިޔާލު އެއްފަރާތް ކުރުމަށް” ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. މިއީ ޕްރޮޕެގެންޑާއެއް ނޫން، މިއީ ކްރައިސިސްގައި އޮތް ވެރިކަމެއް އުޅޭ ގޮތުގެ ރިއަލިސްޓިކް ކިޔުމެކެވެ.
މަޑުޖައްސާލަން ޖެހޭ އަނެއް ކަމަކީ ޚުދު އަމާޒުކުރުމުގެ ޠަބީޢަތެވެ. ކުނާރުގެ ނޫރުގަލަށް ދިން ހަޅުތާލުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެއެއް މުޅިން ހަލާކުވެ، ކޮންމެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައި ވަނީ ލޯކަލް ރައްޔިތެއް އަދި އާންމު މީހެކެވެ. ޕަކްޓިކާގެ ބާމަލްގައި އަމާޒުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުސް ގެއަކާއި މުސްކުޅި ފިހާރައެއް ހިމެނެ އެވެ. އަސްލު އަމާޒަކީ ހަގީގަތުގައި “ޓެރަރިސްޓް ސެންޓަރުތަކެއް” ނަމަ، ލޯކަލް ފިހާރައަކަށް ނުވަތަ ހުސް ގެއަކަށް ބޮން ގޮއްވާލަންވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މި ފުށުއެރުން މި ހަޅުތާލުތަކުގައި ޕާކިސްތާނުން “ޕްރެސިޝަން” ކަމަށް ބުނާ ބުނުމުގެ ފަރުދާ ފަހަތަށް ދަމައިގަނެ، މި އަމަލުތަކަކީ، ކޮންމެ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް، ގޭގައި ނާކާމިޔާބުވުންތައް ފުއްދުމަށް ކުރާ ޝޯއެއްކަން ދައްކުވައިދެއެވެ.
އެންމެ ގޯސްކޮށް މި ހަމަލާތައް ދެމުންދަނީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ ނިސްބަތުން ހިމޭންކަން ނުވަތަ ފަރުވާކުޑަކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. ޕާކިސްތާނުން ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފުވާ ކަމަށް އދ.އާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރު ދީފައިވާއިރު، މި އުދުވާނީ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ހަގީގީ ޕްރެޝަރެއް ނެތެވެ. މި ޢަމަލު ނުކުރުމުން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް ހިތްވަރު ލިބި، ފުށުއަރާ، ދެ ފަރާތެއްގެ ސިޔާސަތު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހިތްވަރު ލިބިފައިވެއެވެ.
ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ކުނާރާއި ޕަކްޓިކާއަށް ދިން ހަމަލާއަކީ ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އޮޕަރޭޝަނެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އަސްކަރީ ވެރިކަމެއްގެ އަމިއްލަ އެތެރޭގެ ސަލާމަތަށް ނާކާމިޔާބުވި ކަމަށް ފާޅުގައި އިއުތިރާފުވުމެވެ. އަމިއްލަ ސިޓީތަކުގައި ހަނގުރާމަވެރިން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ މީހުންގެ ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވައިގެން އަމިއްލައަށް ރައްކާތެރިވެ ނުވަތަ ގެއްލިފައިވާ ކަރާމާތް އަނބުރާ ހޯދަމުން ނުދެއެވެ. މި ހަމަލާތަކުން ސާބިތުވަނީ އެންމެ ކަމެއް: ބަލިކަށިކަން، ހަތިޔާރަކާ ޖޯޑުކޮށްލުމުން، ކުށަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. އަދި އައިއީއޭގެ ތަރުޖަމާނު މި ހަމަލާއަށް “އުދުވާނީ އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަން” ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެކަން ކުށްވެރި ކުރެއްވި ކަމަށް ވެސް ބުނަން ޖެހެ އެވެ. މި ހަމަލާތަކަށް އަފްޣާނިސްތާނުން އެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއް ދޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވަރުގަދައަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
