މުޚްލިސް
ޚަވާރިޖުންގެ ފިތުނައަކީ އީމާންތެރިކަމަށް އިންތިހާއަށް ފަނާކުރަނިވި އަދި ހުރިހާ މުޞީބާތްތަކެއްގެ މަންމަ ކަމުގައި ވިޔަސް، އެހެންކަމުން މަތިވެރި ޞަޙާބީން (ރ.އ) ޚަވާރިޖު ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކުރެއްވީ، މުސްލިމް އުއްމަތުގެ ހެވާއި ލާބައަށް ކަންބޮޑުވެގެންނެވެ. އަދި ޚަވާރިޖުންނާބެހޭ ބަރަކާތްތެރި ޙަދީޘްފުޅުތައް ވެސް ގިނަ ޞަޙާބީން (ރ.އ) ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ.
މިތަނުގައި، މި މަތިވެރި ޞަޙާބީންގެ ނަންތައް ލިސްޓްކުރަމެވެ.
1. ޚަވާރިޖު ފުނޑުފުނޑުކޮށްލި މީހާ، ސައްޔިދުނާ ޢަލީ (ރ.އ)
2. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު (ރ.އ)
3. ޙަޟްރަތު އަބޫ ޛައްރުލްޣީފާރީ (ރ.އ)
4. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުﷲ ބިން ޢަމްރު ބިން އަލްޢަޞް (ރ.އ)
5. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު (ރ.އ)
6. ޙަޟްރަތު އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ (ރ.އ)
7. ސިއްރު ބެލެހެއްޓުންތެރިޔާ ޙަޟްރަތު ހުދައިފާ (ރ.އ)
8. ޙަޟްރަތު އަނަސް ބިން މާލިކު (ރ.އ)
9. ޙަޟްރަތު އަބޫބަކުރު (ރ.އ)
10. ޙަޟްރަތު ޖާބިރު ބިން (ރ.އ)
11. މުއުމިނުންގެ މަންމަ، ޙަޟްރަތު ޢާއިޝާ ސިއްދީޤާ (ރ.އ)
12. ޙަޟްރަތު އަބޫ ބަރުޒާޙް (ރ.އ)
13. ޙަޟްރަތު އަބޫ ޢުމާމާ (ރ.އ)
14. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުﷲ ބިން އަބީ ޢައުފާ (ރ.އ)
15. ޙަޟްރަތު އަބޫ ސުހައިލް (ރ.އ)
16. ޙަޟްރަތު ސުލައިމާން އަލްފާރިސީ (ރ.އ)
17. ޙަޟްރަތު ރަފީޢު ބިން ޚަދީޖު (ރ.އ)
18. ޙަޟްރަތު ޞަޢްދު ބިން އަބީ ވަޤާޞް (ރ.އ)
19. ޙަޟްރަތު އައްމާރު ބިން ޔާސިރު (ރ.އ)
20. ޙަޟްރަތު ޖުންދަބު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލްބަޖާލީ (ރ.އ)
21. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އުދައިޞް (ރ.އ)
22. ޙަޟްރަތު އުޤްބާ ބިން އަމީރު (ރ.އ)
23. ޙަޟްރަތުއްޠުލްޤު ބިން ޢަލީ (ރ.އ)
24. ޙަޟްރަތު އަބޫ ޙުރައިރާ (ރ.އ)
25. ޙަޟްރަތު ޢަބްދުﷲ ބިން ޢައްބާސް (ރ.އ)
މިއީ ޚަވާރިޖުންނާ ބެހޭ ގޮތުން ޙަދީޘްތައް ރިވާކުރެއްވި ފަންސަވީސް މަތިވެރި ޞަޙާބީންގެ ނަންފުޅުތަކެވެ. މި މައުޟޫޢާ ބެހޭގޮތުން އެބޭފުޅުންގެ ރިވާޔަތްތައް ގިނަ އަދަދަކަށް އަދި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އެތައް ޗޭނެއްގެ ތެރެއިން ފޯރުކޮށްދެވިފައިވެއެވެ. الله އިބްނު ޙަޖަރުލް އަސްގަލާނީ ރަޙިމަހުﷲ ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ.
“فيفيد مجموع خبرهم: القطع بصحة ذلك عن رسول الله صلی الله عليه وسلم”
“މި ރިޕޯޓްތައް އެއްކޮށް ބަލާއިރު، އެއީ ޞައްޙަ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ނިސްބަތްކުރެވޭ ރިޕޯޓްތަކެއްކަން ޔަޤީންކަމާއެކު ސާބިތުވެއެވެ.” (12/302)
الله އިބްނު ކަޘީރު ރަޙިމަހުﷲ ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.
“الأخبار بقتال الخوارج متواتر عن رسول الله صلی الله عليه وسلم”
“ޚަވާރިޖުންނާ ހަނގުރާމަކުރުމާ ބެހޭ ރިޕޯޓްތަކަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ފަރާތުން *މުތަވާތިރު* (ޖަމާޢަތުގައި ފޯރުކޮށްދެވޭ) ރިޕޯޓްތަކެކެވެ.” (*އަލްބިދާޔާ ވަލް ނިހާޔަ* 6/223)
وما عليّ إلا البلاغ المبين














































