ޚަލީލް
އާ ވީޑިއޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދައުރުވަމުންނެވެ. ފެންނަ ފެނުމުގައި އަސްކަރީ ޓްރަކެއްގެ ތެރޭގައި މީހުން އެއްވެފައި ތިބި މަންޒަރު ފެނެ އެވެ. ފަހަތު ޓާޕޯލިން އުފުލާލާފައިވާއިރު، ޓްރަކް ކޮންމެވެސް ތަނަކަށް މިސްރާބު ޖަހާފައި ވަނިކޮށް އެތެރޭގައި އިށީނދެގެން ތިބި މޫނު ނިވާކޮށްގެން ތިބި ޒުވާނުންތަކެއް ފެނެ އެވެ. މީހަކު ކައިރިއަށް އައުމުން ގާޑުން ހަރުކަށި ރިއެކްޓް ކުރާއިރު، އޭނާ ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް އެމީހާ ބުނަނީ “އަހަރެމެންނަށް އެނގުނީ ތިޔަ ދަތުރުކުރަނީ ދާއީޝިސް” ކަމަށެވެ.
ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް މައްސަލައަކީ އިންތިހާބުވި ސަރުކާރު އުވާލައި ގަވަރުނަރުގެ ވެރިކަން އިއުލާން ކުރުމުން ޕަޚްތުންޚްވާއާ ހަވާލުވެފައިވާ ބިރުވެރި އަސްކަރީ ހާލަތެވެ. ފަސް މީހުން އެއްވެ ވާހަކަ ދައްކާއިރުވެސް ބިރުވެރިކަމުގެ އިހުސާސެއް ކުރެވެއެވެ. މި ބިރަކީ ކޮބައިތޯއާއި، ޕާކިސްތާނުގެ މަރުކަޒީ ވެރިކަމާއި ޕާލަމެންޓްގެ ހުރިހާ މަޝްވަރާތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އެކަމުގެ ވަށައިގެން އެނބުރެމުންދާ ވަރަށް ސީރިއަސް ހިސާބަކަށް ހާލަތު މިވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
ޝައްކެއްވެސްނެތްގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ ބުލީ ކުރާ، އިންތިޚާބު ނުކުރެވޭ ވެރިކަމުން މި ޕްރޮވިންސްގެ ޕީޓީއައިގެ ޗީފް މިނިސްޓަރުގެ ބާރު އަތުލައިގަނެ، ގަވަރުނަރާ ހަވާލުކުރި ކަމާމެދު ޝައްކެއް ނެތެވެ. އެކަމަކު އަސްލު މި ނިންމުން ނިންމަނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެއީ ޕާކިސްތާނުގެ ބާރެއް ނެތް، ރައީސް ކަމަށް ބުނާ، މާ މުސްކުޅި އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުން މާ ދުރަށް ގޮސްފައިވާ މީހެއް ނޫން، ރަނގަޅު ނުބައި ވަކިކުރަން. ޤުދުރަތީ ގޮތުން މި ނިންމުން އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރެއްވީ ސިފައިންގެ ވެރިޔާ ކަމަށާއި، ޚުދު ބޮޑުވަޒީރުވެސް ވަނީ، ފުދޭވަރަކަށް ހުނަރުވެރިކަމާއެކު، މި ސިޔާސީ ލަދުވެތިކަމާ އަމިއްލަ ދުރުމިން ބެހެއްޓިފައެވެ.
ހުރިހާ ހެކިތަކާއި އިޝާރާތްތަކުންވެސް ދައްކާ ގޮތުގައި ޕަޚްތުންޚްވާގެ މި ޙާލަތަކީ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އަމިއްލަ ވަކި ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ނުބައި ރޭވުންތަކާއި ސިޔާސަތުތަކެއް ކަމުން، ހަމަޖެހުމުގެ ޗުއްޓީގެ ދަށުން އާ މަޝްރޫޢުތަކާއި ރޭވުންތައް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެއެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ސާފު އެއް އަމާޒަކީ، އަތޮޅުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި، ޚާއްޞަކޮށް ޑޫރަންޑް ލައިން ކައިރީގައި، ދާޢިޝީ ޚަވާރިޖުންގެ ތަމްރީނާއި ހަރަކާތަށް ބިން ތައްޔާރުކުރުމެވެ.
މި ނުރައްކަލުގެ ފަހަތުގައި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގައި ހުރިހާ ކަމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އިޤްތިޞާދީ އަދި ސިޔާސީ މަޤްޞަދުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެއަށްފަހު އަނެއްކާވެސް އަމިއްލަ ކުލީ ލަޝްކަރަކުން އެމީހުން ފުނޑުފުނޑުކޮށް، ޔޫރަޕްގެ ޤައުމުތަކާއި އެމެރިކާއަށް އެ ފިއްތުމުގެ އަގު ދައްކައި، މިއީ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ބުނެއެވެ. ޕާކިސްތާނަށް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ސަލާމަތީ ތައްޔާރީތަކަށް ފައިސާއާއި މަޝްރޫއުތައް ނުދީފިނަމަ، ދެން މި ޖަމާއަތް އަވަށްޓެރި ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ސިޓީތަކަށް ފޯރާ، އެތަނުގައި އަމާންކަން ނެތުމާއި ޓެރަރިޒަމް ފެތުރިގެންދާނެއެވެ. އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އަނދިރި ސިޔާސަތާއި ލަދުވެތި މުއާމަލާތްތަކުގެ ތެރެއިން، ހަމަ މި ބާވަތުގެ ޖާސޫސީ މަސައްކަތްތަކުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވެއެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނާއި އެ ސަރަހައްދާއި މެދުތެރޭ އޭޝިއާގެ ނާމާންކަމުގައި އަބަދުވެސް އަމިއްލަ ފައިދާތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް ހޯދަމުން އައި އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ބޭރުގެ ބޮޑެތި ދަރަނިތަކާއި އިގްތިސާދީ މައްސަލަތަކާއި ގައުމުގައި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ފަގީރުކަމެވެ. މިކަމުގެ ހޭންޑްލް ހޯދުމަށްޓަކައި، ޓެރަރިސްޓުން ތަރުބިއްޔަތުކޮށް ތަމްރީނު ކުރުން ކަމަށްވާ ހަގީގީ ވަޒީފާއާއި ވިޔަފާރިއަށް އެނބުރެން ބޭނުންވި ނަމަވެސް، މި މަގުން ލިބޭ ފައިސާއާއި މާއްދީ އެހީތެރިކަން ގައުމުގެ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ހޭދައެއް ނުކުރެއެވެ. އެއީ ޖެނެރަލުންގެ އަމިއްލަ މަޝްރޫއުތަކާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ ވިޔަފާރީގެ ޑީލްތަކާއި ޕަންޖާބަށް ހިދުމަތްދޭ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ މަޝްރޫއުތަކަށް ޚަރަދުކުރާއިރު، އެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ އަގު ދައްކަނީ ހަމައެކަނި ޕަޚްތުންޚްވާ އާއި ޕަޝްތޫން ރައްޔިތުންނެވެ.
ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އިން ވަނީ މި ނުބައި ކުޅިވަރަށް ދުނިޔެއަށް ތަކުރާރުކޮށް އެލާޓްކޮށް، އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ދައިޝީ ޚަވާރިޖު އަލުން އިންތިޒާމު ކުރުމަށް ކުރާ ސިއްރު އަދި ފާޅުކަން ބޮޑު މަސައްކަތްތައް ފަޅާއަރުވާލާފައެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ބަލައިގަންނަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ސަރަޙައްދީ އަދި އޭޝިޔާގެ ޤައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް ވިސްނަންޖެހޭ ކަމަކީ، މި އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ސްޓޭންޑެއް އަދި ނިންމާ ފިޔަވަޅެއް އަޅަންވީ ވަގުތު އައިސްފައިވާކަމެވެ. މި ނުރައްކަލަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިމުން އުފެދޭ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ހީކޮށްގެން ދެން ބިރުގަންނަން ނުޖެހޭނެ އެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި ހަގީގީ ކަންބޮޑުވުމަކީ ވެރިކަމުގެ މަކަރުވެރި ސްޓްރެޓެޖީތަކާއި، އެ ވެރިކަމުގެ ޖެނެރަލުން ދާޢިޝީ ޚަވާރިޖަށް ފޯރުކޮށްދޭ މާލީ އަދި ސިޔާސީ އެހީތެރިކަމެވެ.
މިއީވެސް ހަމައެކަނި ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވައިގެ ސިފައިން ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ނާޒުކު ސަލާމަތީ އަދި ޖާސޫސީ ސަރަހައްދުތަކުގައި މިނިވަން ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގާ މަރުކަޒުތަކެއް ތަކުރާރުކޮށް ޝަރުއީ ވައިގެ ހަމަލާތަކުގެ ތެރެއިން ޕަޚްތުންޚްވާގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ދާއީޝީ ޚަވާރީޖް އާއި އެހެނިހެން ނުބައި އަދި ކޮރަޕްޝަންގެ އެހެން ޖަމާއަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ނައްތާލާފައެވެ. މިހާތަނަށް ޕާކިސްތާނުގެ އެންމެ ރައްކާތެރި ތަންތަނުގައި ދާޢިޝީގެ ގިނަ ލީޑަރުންތަކެއް މަރާލާފައިވާއިރު، އެމީހުންގެ މަރުކަޒުތަކަށް އަދިވެސް އަމާޒުކުރަމުންދެއެވެ.
ޕަޚްތުންޚްވާގެ ލޯކަލް ރައްޔިތުންނާއި ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މި ސަރަހައްދުގެ ބިރުވެރި ހާލަތު އެއްވެސް މީހަކަށް ވުރެ ރަނގަޅަށް ވިސްނޭ ސަބަބަކީ އެ ސަރަހައްދު ބޮޑުތަނުން ވެފައިވަނީ އަމާންކަން ނެތުމާއި ގާނޫނާ ހިލާފުކަމާއި ސިޔާސީ ދަތިކަމުގެ ހުޅުވިފައިވާ މައިދާނަކަށެވެ. އެކަމަކު އަސްކަރީ ވެރިކަމުގައި އެމީހުންގެ އަޑުތަކާއި، އެމީހުންގެ މުޒާހަރާތަކާއި، އެމީހުންގެ ޑިމާންޑްތަކަށް ވަގުތެއްވެސް އަދި އެއްވެސް ފަރުވާލެއް ނެތެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢާއި، މި ސަރަޙައްދާއި، އަދި ޚާއްޞަކޮށް މެދުތެރޭ އޭޝިޔާގެ ޤައުމުތަކުން އަދިވެސް މި ޖަރީމާއާއި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ޓެރަރިސްޓް ހަރަކާތްތަކަށް ލޯމަރާލައި، އައިއީއޭގެ ސްޓޭންޑާއި ޑިމާންޑްތަކަށް އަޅާނުލާނަމަ، އޭގެ މާނައަކީ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އުފެއްދި އަދި އެ ސަރަޙައްދަށް ދޫކޮށްލި ދާޢިޝީ ޚަވާރިޖަށް ފާޅުގައި މަރުޙަބާ ކިޔާކަމެވެ.
މިފަދަ ހާލަތެއްގައި އަދިވެސް އިތުބާރާއެކު ބުނަން ޖެހޭނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޒިންމާ އަދާކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އެގައުމުގެ ފަސް އިންޗިއަކުން ވެސް ދާއީޝް ޚަވާރިޖަށް ނުވަތަ އެހެން ކޮރަޕްޓް ޖަމާއަތްތަކަށް ފައި ޖެހުމަށް ނުވަތަ ހިންގުމަށް ޖާގައެއް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ. ހަގީގަތުގައި ފަހުގެ ބައެއް ހާދިސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި އުފެއްދުންތައް ޑޫރަންޑް ލައިން ހުރަސްކުރާ ހިސާބުން، ޞައްޙަ ޖާސޫސީ ރިޕޯޓްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެމީހުން މަރާލައި، އަތުލައިގަނެ، ބަދުނާމު ކުރެވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، އަވަށްޓެރި އަދި ސަރަޙައްދީ ހުރިހާ ޤައުމުތަކުންވެސް އެޤައުމުތަކުގެ އަމިއްލަ ސަލާމަތީ ޒިންމާތައް ރަނގަޅަށް ދެނެގަންނަން ޖެހެއެވެ. އެމީހުން އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ޓެރަރިސްޓް މަޝްރޫއުތަކުން އަނެއްކާވެސް ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމާއި ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ގޮތަށް ފުރުސަތު ނުދީ، ނުވަތަ އަނެއްކާވެސް އުނދަގޫ ކަނޑުތަކުގައި މަސްވެރިކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދީގެން ނުވާނެ އެވެ.
