އަރުސަލާ ހަސަން
ޕާކިސްތާނުގެ ނަން ބިނާވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ނޫނެވެ. އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު އެތަނުގައިވެސް ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، މިމީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ މުސްލިމުންނެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ރިތިކްތަކާއި ރަމްޒުތަކުގެ އިތުރުން ދުނިޔޭގެ އެހެން މުސްލިމުންނާއި، އަދި ޚާއްޞަކޮށް އަފްޣާން މީހުންނާ ވެސް ވަރަށް ގިނަ އާދަކާދަތަކާއި ސަގާފަތްތަކާއި ސަގާފަތްތައް ހިއްސާކުރެއެވެ.
އެމީހުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ އަވަށްޓެރިންގެ ގޮތުގައި އުޅޭތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެ، އަދި އެއާއެކު އެމީހުން އަމިއްލައަށް ނުވަތަ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންވެސް އެމީހުންގެ ގާތަށް ގޮސްފައިވަނީ ހިޖުރަވެރިންގެ ގޮތުގައެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް ވެސް އެހެން މުސްލިމުން ފަދައިން ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ފަސޭހައަކާއި ހައްގެއް ވެސް ހައްގު. އޭގެ ތެރެއިން އެއް ހައްގަކީ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ވެރިކަންކުރާ ނިޒާމުގެ ޠަބީޢަތް، އެއީ ފުރިހަމަ އިސްލާމީ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހޭނެ، އަދި ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ވެރިކަންކުރާ މީހުންނަކީ ދިރިއުޅުމުގައި ހުރިހާ ހައްޤެއް ދޭ ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
އެމީހުންގެ ފުރާނަ ރައްކާތެރިކޮށް، އެމީހުންގެ ޝަރަފާއި، އެމީހުންގެ މުދަލާއި، އެމީހުންގެ ބުއްދިއާއި، އެމީހުންގެ އީމާންތެރިކަމާއި، މުސްލިމުންނަށް ޙައްޤު ދަޢުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާ ހުރިހާ ކަމެއް ރައްކާތެރިކުރަންޖެހެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޕާކިސްތާނުގެ މައްސަލަ ޖެހިފައިވާ ފަސްގަނޑުގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރަނީ، މަތީގައި ލިސްޓްކޮށްފައިވާ ހުރިހާ ހައްގުތަކެއް އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް މުޅިން ނިގުޅައިގަނެވިގެންނެވެ.
މި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކާއި އަމިއްލަ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާ އެކު ސުލްހަވެރި، ދެފަރާތަށް އިހުތިރާމް ކުރާ ގުޅުންތައް ބާއްވައި، އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް ރައްކާތެރި ވެރިކަމެއް ބިނާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅު، ސުލްހައާ ދެކޮޅު އެހެން މަޝްރޫއުތައް ނަގައި، އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް އަދި އަވަށްޓެރިންނާ ދެކޮޅަށް އެ މަޝްރޫއުތައް ބޭނުންކޮށް، އަމިއްލަ ނިކަމެތި ވުޖޫދު ރައްކާތެރިކޮށް، އެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން ޖޫރިމަނާ ނަގަ އެވެ.
އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގައި ޓެރަރިޒަމްގެ ހުރިހާ ކަހަލަ ޖާގައެއް ހަދައިފި އެވެ. އެމީހުން އެކި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތައް ބަހައްޓައި، ތަމްރީނުކޮށް، އެމީހުން ދިރިއުޅެ ފޮރުވުމަށް ކޭމްޕްތައް ހަދައި، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ވެއްޓުނު ޖުމްހޫރިއްޔާއިން ފިލައިގެން ދިޔަ ދާޢިޝްއާއި ނުބައި ބާކީ ތިބި މީހުން އެތަނުގައި ޖަމާވެ، ޑޫރަންޑް ލައިންގައި ތަމްރީނުވެ، އެމީހުންނަށް ޕޯސްޓްތައް ހަދައި، ދެން ބޭނުންކުރަނީ އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް، އެއީ ހަމައެކަނި އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނަށް ނޫން، މުޅި ސަރަހައްދަށް ވެސް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބިމަށް ދާދިފަހުން އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ދިން ވައިގެ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، އަނެއްކާވެސް، އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ މުސީބާތް ނުރައްކާތެރި މަރުހަލާއަކަށް ދިއުމުގެ ކަންބޮޑުވާ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. މިހަޅުތާލުތަކުގައި ޝަހީދުވެ ޒަޚަމްވި އާންމުންނާއި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ އަދަދަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ އަދަދެކެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ރައްޔިތުން އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލު ކުރަންވީ: އަނެއް ގައުމެއްގެ ރަށްތަކާއި، ގެދޮރާއި، މަދަނީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރާއި، މީހުންނަށް ބޮން ގޮއްވައިގެން އެއް ޤައުމެއްގެ ދާޚިލީ ސަލާމަތުގެ މައްސަލަތައް ހަގީގަތުގައި ހައްލުކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟
ޕާކިސްތާނަކީ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ރައްކާތެރިކަން ނެތުމާއި، ވަޒީފާ ނެތުމާއި، ސިޔާސީ ދަތިކަމާއި، އިގްތިސާދީ ޕްރެޝަރާއި، ސަލާމަތީ ހާދިސާތައް އިތުރުވަމުން އަންނަ ގައުމެކެވެ. އަމިއްލަ ބިމުގެ ތެރޭގައި މި މައްސަލަތަކުގެ އަސްލު ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ކުށް އެހެން މީހުންގެ މައްޗަށް އުކާލައެވެ. އަފްޣާނިސްތާނާ ދިމާލަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ ފުޅާކުރުމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް ވެސް އިތުރު މައްސަލަތަކެއް އުފެދޭ ކަމެކެވެ: ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ބަޖެޓް ކާލައި، އިގްތިސާދު ބަލިކަށިވެ، އިންވެސްޓްމަންޓާއި ވިޔަފާރިއަށް ގެއްލުންވެ، ލައިންގެ ދެފަރާތުގެ މީހުންގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލަ އެވެ.
އެކަމަކު މި މައްސަލައަށް އޮތް ހައްލަކީ ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމުގެ ނަމުގައި އާންމުންގެ ގެތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ނޫނެވެ. ވަކި ޓެރަރިސްޓް އަމާޒެއް އޮތްނަމަ، އެކަމުގެ ހެކި ހުށަހަޅައި، ހަނގުރާމައިގެ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް، އާންމުން ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ޖެހެ އެވެ.
ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ތުރުކީ، އަދި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށްވާ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މައްކާ ޕެކްޓްގައި އެއް މެމްބަރަކަށް ހަމަލާ ދިނުމަކީ އެންމެންނަށް ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެ އެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުން މިކަން ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރަމުން ދަނީ، މި ވަރަށް ސާފު ނަންތަކުގެ ދަށުން އަމިއްލަ ނިކަމެތި ލަނޑުދަނޑިތަކެއް ހާސިލް ކުރަމުންނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނާ ދެކޮޅަށް އެއްވެސް ކަހަލަ އަސްކަރީ ޓެންޝަނެއް ފުޅާވުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ސުވާލު ވެސް އުފެދެން ޖެހެނީ: މިބާވަތުގެ އަމަލުތައް ޕާކިސްތާނުގެ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި، ދިފާއީ އާ ވައުދުތަކާއި، އިސްލާމީ ގައުމުތަކާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އިއުލާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތަކާ ފުށުއަރާ ނޫން ހެއްޔެވެ؟
ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވިސްނަންވީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުދިން މަރާލައިގެން އަމިއްލަ އިގްތިސާދީ މައްސަލަތައް ހައްލު ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ؛ އެމީހުންގެ ސަލާމަތަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބެނީ އެހެން ގައުމަކަށް ބޮން ގޮއްވާލައިގެން ނޫން؛ އަދި ލައިންގެ ދެފަރާތުން މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވުމަކީ މި ސަރަހައްދުގެ މުސްތަގުބަލެއް ބިނާކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ޕާކިސްތާނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަކީ އެއް ތާރީޚެއް، އީމާންތެރިކަމާއި، ސަގާފަތެއް، ވިޔަފާރިއާއި، އާއިލީ ގުޅުންތަކެއް ހިއްސާކުރާ ބައެކެވެ. މައްސަލަތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، އާންމުން ރައްކާތެރިކުރުމާއި، އިޤްތިޞާދީ އެއްބާރުލުން ދީ ދެޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތްކުރުމަކީ ހަނގުރާމަ ފުޅާކުރުމެއް ނޫނެވެ.
