ސަލްމާން
އިސްލާމްދީނުގެ ފިކުރީ ނިޒާމުގައި “އިސްލާހު” އާއި “ކޮރަޕްޝަން” މި ދެ ތަޞައްވުރު އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ސާފުކޮށް ދެކޮޅު ހަދައެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އިސްލާހު ސިފަކޮށްފައިވަނީ ކޮރަޕްޝަން ނައްތާލައި، ޞައްޙަކަމާއި ރަނގަޅުކަން ގެނެސްދީ، ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރުމެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށާއި، ކޮރަޕްޝަން ހުށަހަޅާފައިވަނީ އޭގެ އިދިކޮޅަށެވެ. މި ތަފާތު އިތުރަށް ތޫނުވެގެން ދަނީ “ބަޣާވާތް” ނުވަތަ އިސްލާމީ ނިޒާމަކާ ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރު އެޅި ގަތުލުއާންމެއްގެ ސުވާލު އުފެދިގެންނެވެ.
މިތަނުގައި އަސާސީ ސުވާލަކީ: އިސްލާހު ކުރުމަށް ނިޔަތްގަނެފައިވާ ޢަމަލަކާއި ކޮރަޕްޓް ސުލޫކާއި ދެމެދު އޮންނަ ރޮނގެއް ކޮބައިތޯއާއި، މިދެމެދުގައިވާ ތަފާތު ދެނެގަނެވޭނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ އަހުލު ސުންނަތުގެ ފިޤުހު މަޞްދަރުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މި ލިޔުމުގައި މި ރީތި ރޮނގު ސާފުކޮށް، އެ ރޮނގު ހުރަސްކުރުމުން ކުރިމަތިވާނެ ގެއްލުންތައް ދައްކާލުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވެއެވެ.
އިސްލާމީ ޢިލްމުވެރިން ބަޣާވާތް މާނަކުރައްވާފައިވަނީ: “މުސްލިމް ވެރިމީހާއާއި އިސްލާމީ ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެ، އެ ދައުލަތް ވައްޓާލުމުގެ މަޤްޞަދުގައި” އެވެ. މި މާނައިން ސާފުކޮށް އެނގޭ ގޮތުގައި ބަޣާވާތަކީ ވެރިކަން ކުރާ ނިޒާމު ރޫޅާލުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ އަމަލެކެވެ. އެކަމަކު ބަޣާވާތުގެ ޖަރީމާ އެހެން ޖަރީމާތަކާ ވަކިވާ ކަމަކީ އަސާސީ ތިން ޝަރުތެއް އޮތުމެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ބާޣީންގެ ކިބައިގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ތަފްސީރެއް (ތަޢުވިލް) ނުވަތަ ގޯސް ތަޞައްވުރެއް/ޝައްކު (ޝުބާ) އެއް އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އެއީ، އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި، އެމީހުންގެ ޢަމަލު ޖަސްޓިފައި ކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، އެމީހުންގެ ގްރޫޕް ފަސޭހައިން ފަތުރާލެވޭ ވަރަށް ވަރުގަދަކަމާއި އަދަދުތައް ހުންނަންޖެހޭނީ، މަދު ފަރުދުންތަކެއް ތައްޔާރުކޮށްގެން ނުވަތަ އެއްކޮށްލައިގެންނެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ، ވެރިމީހާގެ އަތްފޯރާފަށުން ބޭރުގައި އަމިއްލައަށް ބަހައްޓައި، ހަނގުރާމަ ކުރަން އަޒުމް ކަނޑައަޅާފައި ތިބެން ޖެހެއެވެ. މި ޝަރުޠުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި ބަޣާވާތަކީ ހަމައެކަނި ކުޑަ ނުވަތަ ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ގަތުލުއާންމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަސްކަރީ ބާރުގެ ތާއީދާއެކު ފަހަތުގައި އޮނިގަނޑެއް އޮންނަ އިންތިޒާމުކޮށްފައިވާ ހަރަކާތެކެވެ.
އެކަމަކު މި “ތައުވިލް” އާއި “ޝުބާ” އިސްލާހުގެ ރޮނގު ހުރަސްކޮށް ކޮރަޕްޝަންގެ ދާއިރާއަށް ވަންނަނީ ކޮން ހިސާބަކުން ހެއްޔެވެ؟ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މިކަމާ މެދު ސީރިއަސް އިންޒާރެއް ދީފައިވެއެވެ. اللَّه (صلى الله عليه وسلم) އަޝްޝޫރާ ސޫރަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
«إِنَّمَا السَّبِیلُ عَلَى الَّذِینَ یَظْلِمُونَ النَّاسَ وَیَبْغُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ أُولَئِكَ). لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ»
“މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ރައްޔިތުންނަށް އަނިޔާކޮށް، ހައްގެއް ނެތި ބިމުގައި އަނިޔާވެރިވާ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް. އެމީހުންނަށް ލިބޭނީ ވޭންދެނިވި އަދަބެއް.”
އެހެން ތަނެއްގައި الله (ޞޢވ) ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ، ޢަމަލީގޮތުން ދުނިޔޭގައި ކޮރަޕްޝަން ފެތުރިގެންދާއިރު، އިސްލާޙަށް މަސައްކަތްކުރާކަމަށް ދަޢުވާކުރާ މީހުންނެވެ. އެމީހުންގެ އޮޅުވާލާ ދައުވާތަކުގެ ތެރެއިން އެމީހުން މުޖުތަމައު ރަނގަޅު މަގުން ދުރުކޮށްލައެވެ. މި އާޔަތްތަކުން ސާފު އިންޒާރެއް ދީފައިވަނީ އިސްލާހުގެ ނަމުގައި ފެށޭ ކޮންމެ ހަރަކާތަކީ ކޮންމެހެން އިސްލާހަށް ވާސިލްވާ ހަރަކާތެއް ނޫންކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއަށްވުރެ ބޮޑު ކޮރަޕްޝަނަކަށް ބަދަލުވެދާނެއެވެ.
އަސްލު އިސްލާހީ ވެރިއަކާއި ކޮރަޕްޓް ބާޣީއަކާ ދެމެދު އޮންނަ އަސާސީ ތަފާތަކީ އެމީހުންގެ އުސޫލުތަކާއި އެމީހުންގެ އަމަލުތަކުގެ ނަތީޖާތަކެވެ. އިސްލާހަކީ މަޑުމަޑުން ކުރިއަށްދާ، ގާނޫނުގެ ތެރޭގައި ދެމިގެންދާ، ހެޔޮއެދުންތަކުން ދުއްވާ ޕްރޮސެސްއެކެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ނައްތާލައި، ހަމަޖެހުމާއި ހަމަޖެހުން ގެނައުމެވެ. އަނެއްކޮޅުން ބަޣާވާތުގެ އަނިޔާވެރި އަދި ފަނާކުރަނިވި ސިފައެއްގެ ސަބަބުން ފިތުނައާއި ލޭ އޮހޮރުވުމާއި ރައްކާތެރިކަން ގެއްލިގެންދެއެވެ.
އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢުތަކުގެ ތާރީޚީ ތަޖުރިބާ މިކަމަށް ހެކިވެގެންދެއެވެ. ދީނާއި ވަޒަނުން ދިފާއުކުރުން ފަދަ ޝިއާރުތަކުގެ ދަށުން ބާޣީ ގިނަ ޖަމާއަތްތަކެއް މައިދާނަށް ނުކުތް ނަމަވެސް އަމަލީ ގޮތުން އެ ޖަމާއަތްތަކުން ވަނީ އެތެރޭގެ ބައިބައިވުންތަކަށް ތެޔޮ ޖަހައި، ދުޝްމަނުންގެ ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުސަތުތައް އުފައްދައި، އެންމެ ފަހުން އިސްލާމީ މުޖުތަމައުތައް ބަލިކަށިވެ ދަށަށް ދިއުމަށް ބާރު އަޅާފައެވެ.
މިކަމުން ލިބޭ ފިލާވަޅަކީ “އިސްލާހު ކުރުމަށް ތެދުވުން” އާއި “ވެރިކަމަށް ބަޣާވާތް” އާއި ދެމެދު ވަރަށް ރީތި އަދި ނާޒުކު ރޮނގެއް އޮތް ކަމެވެ. އެ ރޮނގު ހުރަސް ކުރުމަކުން އުފަލެއް ނުވަތަ އިސްލާހެއް ނުލިބެއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮރަޕްޝަނާއި ހަލާކު ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
