ކަރީމް އަކްރަމީ
އިންސާފާއި ބެހޭ ލަފާ
އަދުލު އިންސާފަކީ އެންމެ އަސާސީ އެއް އުސޫލެއް ކަމަށާއި، އެއާ ނުލައި އެއްވެސް އިސްލާމީ ނިޒާމަކަށް ދެމިގެން ނުދާނެ ކަމަށެވެ. އަމީރުލް މުޢުމިނީން (އެޗް.އޭ) ދެއްކެވި ގިނަ ބަޔާންތަކުގައި މި އުސޫލަކީ އާދައިގެ އަޚްލާޤީ ލަފާއަކަށްވުރެ މާ ބޮޑު އުސޫލެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ. އޭނާ ވަނީ އެއީ އިސްލާމީ ސަރުކާރު ދެމިއޮތުމުގެ ވަސީލަތް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. ކާބުލްގައި ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ ޖަލްސާއެއްގައި އޭނާ ނަމޫނާއެއްގެ ގޮތުގައި ނަގައިގެން އިސްލާމީ ނިޒާމުގައި އިންސާފުގެ މާނައަކީ މިހެން ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
މި ބަސްތަކުން އެނގިގެންދަނީ އިސްލާމީ ސިޔާސީ ނިޒާމުގެ ހަމަޖެހުމަށް އިންސާފުގެ މާނައަކީ ކޮބައިކަން އޭނާއަށް ފުންކޮށް ދެނެގަނެވިފައިވާކަން، ސަބަބަކީ އޭނާގެ ނަޒަރުގައި އަނިޔާވެރި ސަރުކާރެއް ދުވަހަކުވެސް ނުހުރެ، ދެމިގެން ނުދާނެތީއެވެ. ހަމަ އެ ޖަލްސާގައި އޭނާ އިޝާރާތް ކުރެއްވީ ޙަޟްރަތު އަލީ (ރ.އ) އާއި ޔަހޫދީ މީހެއްގެ މައްސަލައިގެ ވާހަކައަށް ކަމަށާއި، އެ މައްސަލައިގައި ހުކުމް ދިޔައީ ޔަހޫދީ މީހާގެ ފަރާތުން ކަމަށާއި، އިސްލާމީ ނިޒާމުގައި ޙުކުމް ކުރުމަކީ އިންސާފުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، މީހެއްގެ ޙާލަތާއި މަޤާމަށް އެއްވެސް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓާ ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.
އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުން ސާފުކޮށް ފެންނަ އަނެއް މުހިންމު ނުކުތާއަކީ އިންސާފާއި الله އަށް ބިރުވެތިވުމާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުމެވެ. އޭނާ ވަނީ އަނިޔާވެރި، މައުސޫމް ގައިދީއަކަށް ޖަލުގައި އުނދަގޫކޮށް އަނިޔާ ލިބިއްޖެނަމަ، އޭނާ އާއި الله (ޞޢވ) އާއި ދެމެދު ފަރުދާއެއް ނެތް ކަމަށާއި، އޭނާގެ ދުޢާއަކީ އެންމެ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ނިޒާމު ނައްތާލެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. މި އިންޒާރަކީ އީމާންކަމާއި އިސްލާމްދީނުން، ވެރިން ކުރާ ކަންތައްތަކަށް الله (ޞޢވ) ބަލަހައްޓަވާ ކަމަށް ފުންކޮށް ޤަބޫލުކުރާ ހަނދާންތަކުން ލިބޭ ހަނދާނެކެވެ.
އެއީ ސިޔާސީ ނުރައްކަލެއް ނޫނެވެ. މި ބަޔާނާއެކު އަމީރު އަލް މުއުމިނީން (އެޗްއޭ) އޮފިޝަލުންނަށް ވިދާޅުވަނީ އިންސާފުވެރިކަމަކީ އިދާރީ ވާޖިބަކަށްވުރެ މާ ބޮޑު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެއީ އަމާނާތެއް ކަމަށާއި، އެ އަމާނާތަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެއްޖެނަމަ އޭގެ ނަތީޖާ އެމީހުންނާ އެއްވަރަށް، ދުނިޔޭގައިވެސް އަދި އާޚިރަތުގައިވެސް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ ވަނީ “އެއްދުވަހަކު، މާތްالله ނަހީކުރައްވާ، އަޅުގަނޑު ކޯޓަށް ގޮސްފިނަމަ، އެއީ ހަޒްރަތު އަލީ (ރ)ގެ ޚިލާފަތުގެ ދަށުން ގާޒީ ދެއްވި ހުކުމް ފަދަ ގޮތަކަށް ވާންޖެހޭނެ” ކަމަށެވެ. މިކަމުން އެކަނިވެސް އެނގިގެންދަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް (އައިއީއޭ) ގެ ނިޒާމުގައި އެއްވެސް މީހަކު އިލާހީ ޝަރީޢަތާއި ޝަރީޢަތުގެ މަތިވެރިއެއް ނޫނެވެ.
ތަޙްލީލީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ޙަޟްރަތު ޢަލީ (ރ.އ) ގެ އިންސާފާއި ބެހޭގޮތުން އަމީރުލް މުޢުމިނީން (ހ.އ) ވިދާޅުވާ އެއްޗެއް އަސާސީ މަދު ނުކުތާތަކެއްގައި ޚުލާޞާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި އެންމެން ހަމަހަމަ ކަމެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އަމިއްލަފުޅަށް ނުވަތަ ސަރުކާރާ ގުޅުންހުރި އެހެން ބޭފުޅަކު ކޯޓަށް ގޮސްފިނަމަ އެ މީހުންގެ މައްޗަށް ވެސް އާންމު ރައްޔިތުން ފަދައިން ޝަރީއަތް ހިންގަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، އަނިޔާ ލިބޭ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ ނާޒުކުކަމާއި ސަމާލުކަން ދިނުމެވެ. އަނިޔާވެރި ގައިދީންނާ މެދު އޭނާ ދެއްވި އިންޒާރަކުން އެނގިގެންދަނީ އިސްލާމީ ނިޒާމުން ފިއްތުންތައް ހިމާޔަތް ކުރަން ޖެހޭ ކަމާއި، ދުވަހަކުވެސް ވެރިކަމަކީ މައުސޫމް މީހުންނަށް އަނިޔާ ކުރުމުގެ ވަސީލަތަކަށް ވެގެން ނުވާނެ ކަމެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ، އިންސާފާއި ނިޒާމު ދެމިއޮތުން ގުޅިފައި އޮތުމެވެ.
އަނިޔާވެރިކަމުން ސަރުކާރުތައް ހަލާކުވެ، އިންސާފުން ވެރިކަން ނުކުރާ ތަންތަނުގައި ސަލާމަތާއި ސުލްހައިގެ ބަދަލުގައި ފިތުނައާއި ހަމަނުޖެހުން ނަގާ ކަމަށް އަމީރުލް މުއުމިނީން (އެޗްއޭ) ވެސް ވަނީ ސާފުކޮށް ވިދާޅުވެފައެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އޭނާ ވަނީ ބާރުގަދަ، ރަނގަޅަށް ގުޅިފައިވާ މީހުންގެ މައްޗަށް އެމީހުންގެ ޚިލާފުތަކުގެ ޝަރީޢަތް ނުހިނގާ، އަދި ހަމައެކަނި އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތް، އަނިޔާވެރި މީހުންގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތް ކުރެވޭނަމަ، މި ނިޒާމު ދެމިގެން ނުދާނެ ކަމަށާއި ނައްތާލެވޭނެ ކަމަށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ.
އެމަނިކުފާނުގެ ބަހުގެ އެހެން ބައެއްގައި އަމީރުލް މުއުމިނީން (އެޗްއޭ) ވަނީ ކޯޓުތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ކޮންމެ ދާއިރާއަކުން ވެސް އިންސާފު ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ސައްހަ ސިޔާސަތެއް، ޝަރީޢަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވެރިކަން ކުރުމާއި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ހިމާޔަތްކުރުމާއި، އިސްލާމީ ސަރުކާރެއްގައި ޙުދޫދު ތަންފީޒު ކުރުމަކީ ވާޖިބު ކަމެއް ކަމަށެވެ. މި ބަސްފުޅުން އެނގިގެންދަނީ އޭނާގެ ވިސްނުމުގައި އިންސާފު މައްސަލަތައް ނިންމުމުން މާ ބޮޑަށް ކުރިއަށްދާ ކަމާއި، ވަސީލަތްތައް ބަހާލުމުން ފެށިގެން މީހުންނާ މެދު ކަންތައް ކުރުމާ ހަމައަށް ސަރުކާރުގެ ކޮންމެ ނިންމުމެއްގައި ވެސް އެކަން ބަލަން ޖެހޭ ކަމެވެ.
އަމީރުލްމުޢުމިނީން (އެޗް.އޭ) ގެ ނަޒަރުގައި އިންސާފަކީ މައިގަނޑު ރުކުނެވެ. ބަލިކަށިވެއްޖެނަމަ އިސްލާމީ ނިޒާމުގެ މުޅި އޮނިގަނޑު ވެއްޓި، އެ ނިޒާމު ސާބިތުވެ ހުރެއްޖެނަމަ މުޖުތަމަޢު ކުރިއަށް ދަނީ އުފަލާއި ހަމަޖެހުމާ ދިމާއަށެވެ. “އިންސާފަކީ ސަރުކާރެއް ދިރިހުރެވޭނެ ވަސީލަތެއް” ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވައި، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުޖުތަމަޢަށް އޭގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުން ދެމިއޮންނަ ހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ހޯދުމަށްޓަކައި، އިސްލާމީ ނިޒާމުގެ ކޮންމެ ބައެއްގައި ވެސް އިންސާފުގެ އުސޫލު ބިންވަޅު ނެގުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވަ އެވެ.
އިންސާފާއި ބެހޭ ގޮތުން އަމީރުލް މުއުމިނީން (އެޗް.އޭ) ގެ ބަސްފުޅުން ދައްކުވައިދެނީ އިސްލާމީ ވެރިކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ފުން އަދި ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ދެނެގަނެވިފައިވާ ކަމެވެ. މަތިވެރި ސަހަބާގެ ސީރާ ނަމޫނާއަކަށް ނަގައިގެން، އެންމެ މަތީ މަޤާމުން ފެށިގެން އެންމެ ދަށު ރައްޔިތާ ހަމައަށް ކޮންމެ މީހަކުވެސް އިލާހީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިމަތީގައި ހަމަހަމަވެ، އެމީހެއްގެ ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން އެހެން މީހުންނަށް އަނިޔާ ނުކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ބިނާކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވައެވެ.
މި އުސޫލު، މުޅި މުޖުތަމަޢުގައި ރަނގަޅަށް ކުރިއަށް ގެންދެވިއްޖެނަމަ، އިސްލާމީ ނިޒާމަށް އާންމުންގެ އިތުބާރު ވަރުގަދަވެ، ރައްޔިތުން އެކަމަށް ތާއީދު ކުރުމަށް ހިތްވަރު ލިބިދާނެ، ސަބަބަކީ ތަޖުރިބާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، އެމީހުންގެ މެދުގައި އިންސާފު ޤާއިމުކުރާ ސަރުކާރަކާ މީހުން ގުޅިފައި، އެކަމުގެ ފަހަތުގައި ތިބެއެވެ. މިއީ އައިއީއޭއިން ހާސިލް ކުރަން ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަރަށް އުންމީދެވެ.
