އަބްދުލް ވާހިދު
ތަޢާރަފު
އިސްލާމްދީނަކީ މެދުމިނުގެ ދީނާއި މެދު މަގެއް ކަމަށާއި، މުސްލިމެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ދީނީ ކަންކަމުގައި ޙައްދުފަހަނަޅައިދިއުމާއި އިހުމާލުން ސަލާމަތްވުން ލާޒިމުވެގެންވާ ކަމަށެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް، ބައެއް ޝަރީޢަތުގެ ލިޔުންތައް ގޯސްކޮށް ވިސްނުމުގެ ސަބަބުން، ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާ މަގު އިޚްތިޔާރުކޮށް، މުސްލިމުންނާމެދު ކަންތައްކުރުމުގައި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްދުތައް ފަހަނައަޅައި، އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ތަކްފީރުކޮށް، އުއްމަތުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުމާއި ބައިބައިވުމުގެ ސަބަބަކަށް ވެފައިވާ ވަކި ފިކުރީ ޖަމާޢަތްތަކެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. ޚަވާރިޖުންނަކީ މި ޖަމާޢަތްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ.
ޚަވާރިޖުން ގުނާލެވިފައިވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީގެ މަޝްހޫރު ފިކުރީ އަދި ތާރީޚީ ޙަރަކާތްތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. އެބައިމީހުންގެ ސިފައާއި އެމީހުންގެ ސިފަތަކާމެދު ގިނަ ޙަދީޘްތަކެއްގައި الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އިންޒާރު ދެއްވައި، މުސްލިމުންނަށް މި ހަރުކަށި އަދި ތަކްފީރީ ޖަމާޢަތަށް ތަބާވުން މަނާކުރެއްވިއެވެ. މި ޙަދީޘްތައް ދިރާސާކޮށް ބަޔާންކުރުމުން އެނގޭ ގޮތުގައި ފިކުރީ އަދި ދީނީ ގޮތުން އެއްކިބާވުމަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަމާއި ދީންވެރިކަން ކުޑަވުމެއް ނޫނެވެ؛ ބައެއް ފަހަރު މީހަކު، ބޭރުން ބަލާއިރު، އަޅުކަމާއި ކިޔެވުމާއި ދީނަށް ލޯބިކުރާ މީހަކު ފަދައިން، އަދިވެސް، ދީނާއި، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި، ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ޙަދީޘްތަކުގެ ގޯސް ވިސްނުމެއްގެ ސަބަބުން، މުސްލިމުންނާ މެދު ޙައްދުފަހަނަޅައިދިއުމާއި، ތަކްފީރާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެދާނެއެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި ޚަވާރިޖުގެ ނިޝާންތައް އެނގުމާއި، އެ ޢަލާމާތްތަކާ ބެހޭގޮތުން الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ދެއްވާ އިންޒާރުތަކަށް އަހުލުވެރިވުމަކީ ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ މުހިންމު މައުޟޫޢެކެވެ؛ ޚާއްޞަކޮށް ތަފާތު އެތައް ޙަރަކާތްތަކަކާއި ޚިޔާލުތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހި، ބައެއް ދީނީ ބަސްތަކާއި ޝިޢާރުތައް ރަނގަޅަށް ނުބަލައި ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގެ އަސާސްތައް ނޭނގި ބަލައިގަނެފާނެ ޒުވާން ޖީލަށްޓަކައެވެ. ހަމައެފަދައިން، އަފްޣާނިސްތާނުގައި ވިހި އަހަރު ހިސާރުކުރި ދުވަސްވަރު، މުސްލިމް އުއްމަތުގެ މެދުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުމާއި ބައިބައިވުމުގެ ސަބަބަކަށް ވެގެންދާނެ ގޮތަށް، މިފަދަ ހަރުކަށި އަދި ތަކްފީރީ ޖަމާއަތްތައް ކުރިއަރައި ދިއުމަށް ބިން ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެވުނެވެ.
މައުޟޫޢުގެ މުހިންމުކަން
މި މައުޟޫޢުގެ މުހިންމުކަމަކީ ޚަވާރިޖުގެ އަލާމާތްތައް އެނގުމުން މުސްލިމަކު އަހުލުވެރިވެގެން ދަނީ ދީނުގައި މާބޮޑަށް އިތުރުވުމާއި، ތަކްފީރުގައި އަވަސްވުމާއި، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ ފަށުވި ވިސްނުމާއި، އަމިއްލަ ޚިޔާލަށް އަމަލުކުރުމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، އަޚްލާޤުގެ ހަރުކަށިކަމާއި، މުސްލިމުންނާމެދު ޢަދާވާތްތެރިކަމެވެ.
މިކަމުގައި އޮތް ބޮޑު އެއް ނުރައްކަލަކީ، ދީނީ ޝިޢާރުތަކާއި ރީތި ބަސްތަކުގެ ސިފައިގައި ބޭރުފުށުން ބައެއް އެއްކިބާވެފައިވާ ޚިޔާލުތައް ހުށަހަޅައި، މިގޮތަށް މީހުންގެ ދީނީ އިޙްސާސްތައް، ޚާއްޞަކޮށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޮބުވެތި ޒުވާނުންގެ ނުފޫޒުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭނެ ކަމެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް، އެއްވެސް ބަހެއް ނުވަތަ ފިކުރެއް ޤަބޫލުކުރުމުގެ ކުރިން، ކީރިތި ޤުރުއާނާ، މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ގެ ޞައްޙަ ސުންނަތާ، އަދި ޞާލިޙު ސަލަފުގެ ޞައްޙަ ވިސްނުމާ އަޅާކިޔުން މުހިންމެވެ؛ އެ ޞާލިޙު ސަލަފުންނަށްޓަކައި ޚުދު ރަސޫލާ (ޞޢވ) ވެސް ހެޔޮކަމަށް ހެކިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
މި ލިޔުމުގެ މަޤްޞަދަކީ، ދީނީ އިޙްސާސް ލިބިފައިވާ ދީނީ ޒުވާނުންނަށް، މި ވިސްނުމުގެ ނިޝާންތަކާއި ސިފަތަކަށް ހޭލުންތެރިވުމެވެ؛ މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް، ދީނީ ދަޢުވާތަކާއެކުވެސް، މުސްލިމުންގެ މުޤައްދަސްކަމަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އާއި މެދު ރަނގަޅު އަޚްލާޤު ދެއްކުމާއި، މަތިވެރި ސަޙާބާ (ރ.އ) އަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި، ހުރިހާ މުސްލިމުންގެ ހައްޤުތަކަށް ތަބާވުމުގައި އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކާއި އަގުތަކާ ޚިލާފު ގޮތްގޮތަށް ކަންތައްކުރި ވިސްނުމުގެ ގޮތެވެ.
ހަމައެފަދައިން މި މަޝްވަރާގެ މަޤްޞަދަކީ، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ޙަދީޘްތައް ދިރާސާކުރުމުން، މުސްލިމުންނަށް، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާން ޖީލަށް، މި ހަރަކާތުގެ އަލާމާތްތަކާއި ވިސްނުމުގެ ގޮތް އިތުރަށް ޞައްޙަކޮށް، ޙަޤީޤީ ދީންވެރިކަމާއި ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ތަފާތު، ދީނީ ޖޯޝާއި ހަރުކަށި ވިސްނުމާއި، ޙަޤީޤަތް ދިފާޢުކުރުމާއި، ޙައްދުތަކުން ބޭރަށް ދިއުމުގެ ތަފާތު ދެނެގަތުމެވެ ޝަރީޢަތް، އަދި ދުވަހަކުވެސް އިސްލާމްދީނާއި އިސްލާމީ ނިޒާމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރާ މިފަދަ މީހުންނަށް ހުއްދަ ނުދީ، ނުވަތަ އެކަމަށް ޢަދާވާތްތެރިކަމާއެކު ބަލާށެވެ.
އެހެންކަމުން މި މައުޟޫޢުގައި ލިޔުމަކީ ދީނީ ވިސްނުން މަތިކުރުމާއި، ވިސްނުން ހަރުދަނާކުރުމާއި، ޝަރީޢަތުގެ ލިޔުންތައް ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ކިޔެވުން ހުއްޓުވުމާއި، އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢު ޚިޔާލުތަފާތުވުމާއި އަނިޔާވެރިކަމުން ރައްކާތެރިކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ބައިތަކުގައި، ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޚަވާރިޖުންގެ ޢަލާމާތްތަކާއި ސިފަތައް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ދިރާސާކޮށް، ރަސޫލާ (ޞޢވ) އިސްލާމީ އުންމަތަށް މަނާކުރެއްވީ ކޮންކަހަލަ ވިސްނުމަކާއި ސުލޫކެއްކަން ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.
