ސައިފުއްދީން
އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި މާބޮޑު ހާދިސާއެއް ނުހިނގާ މުޅި އަފްޣާނިސްތާނުގައި ސުލްހައާއި އަމާންކަމާއެކު އަޟްޙާ ޢީދު ފާސްވުމަކީ ހަމައެކަނި އޮޕަރޭޝަނަލް ކާމިޔާބީއެއް ނޫނެވެ. އެއީ މިއަށްވުރެ ފުން ކަމެއްގެ އުފެއްދުމެއް: ނިޒާމުގެ ޝަރުޢީކަމާއި، ދިފާޢީ ބާރުތަކުގެ ޕްރޮފެޝަނަލިޒަމާއި، ފަނާކުރަނިވި ޖަމާޢަތްތަކުގެ ފިކުރީ އަދި ޖިސްމާނީ ބަލިވުމާއި، ރައްޔިތުންގެ އެއްބާރުލުމާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމެކެވެ. މި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރައްކާތެރިކަން ސިޔާސީ އަދި ތަޙުލީލީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މި ހަމަޖެހުމަކީ، ގުޅިފައިވާ ބައެއް ކަންތައްތަކެއް އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ނަތީޖާކަން ސާފުވެގެންދެއެވެ.
މި ކާމިޔާބީގެ ބިންގަލުގައި އޮތީ އެއް، އެއްބައިވަންތަ، އަދި ޝަރުޢީ ބާރުގެ މަރުކަޒެއް އޮތުމެވެ. ސިޔާސީ ޢިލްމުގައި ދައުލަތުގެ ހަމަޖެހުމުގެ ފުރަތަމަ ޝަރުތަކީ ޕެރެލަލް ޕަވަރ ސްޓްރަކްޗަރތައް ނައްތާލައި، މުޅި ސަރަޙައްދުގައި ޤާނޫނު އެއްގޮތަކަށް ތަންފީޒުކުރުމެވެ. މިހާރު ހިނގަމުންދާ ނިޒާމުގެ ދީނީ އަދި ފިކުރީ ސިފައަކީ ކޮމާންޑްގެ ޗޭންޖުގައި އެއްވެސް އޮޅުންބޮޅުން ކަމެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ކަމެކެވެ. އެ ސާފުކަން ސީދާ ސަލާމަތީ ބާރުތަކާއި، ޖާސޫސީ އިދާރާތަކާއި، އެތެރޭގެ މުއައްސަސާތަކުގެ އޮޕަރޭޝަނަލް ލައިންތަކަށް ވެސް ދަތުރުކުރެއެވެ.
ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ސަފުތަކުގެ ތެރޭގައި ފިކުރީ ގޮތުން ގަބޫލުކުރެވޭތީ އެމީހުންގެ މަސައްކަތަށް އިލާހީ ވާޖިބެއްގެ ބަރުދަނާއި ދީނީ ޒިންމާއެއްގެ ބަރުދަން ލިބިފައިވެއެވެ. މިއީ، އީދު ފަދަ ނާޒުކު މުނާސަބަތުތަކުގައި، އެމީހުންގެ ޑިޓެކްޝަން އަދި ޕްރިވެންޝަންގެ ކެޕޭސިޓީ މަތިވި ސަބަބެވެ. މުސާރައެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ހޯދުމަށް މުޖުތަމައު ދިފާއު ކުރަމުން ދިޔައީކީ ނޫނެވެ. އެމީހުން އެކަން ދިފާއު ކުރަމުން ދިޔައީ ގަބޫލު ކުރެވިގެންނެވެ. އެ ނިޒާމުގެ އެ ބާރާއި، ބާރުތަކުގެ އެ ފިކުރީ ސަމާލުކަން، ހަރުކަށި ޖަމާއަތްތަކުގެ، ޚާއްޞަކޮށް އައިއެސްގެ ޚަވާރިޖުގެ ރޭވުންތައް ބައްޓަންވުމުގެ ކުރިން ނިއުޓްރަލައިޒް ކުރެވުނު އަސާސީ ސަބަބަކަށް ވެފައިވެއެވެ.
ފަނާކުރަނިވި ޖަމާއަތްތަކުގެ ސްޓްރެޓެޖީ އަބަދުވެސް ބިނާވެފައި އޮތީ ޓެރަރިޒަމް ފެތުރުމަށާއި ސަރުކާރަކީ ހިމާޔަތުގެ ގާބިލްކަން ނެތް ސަރުކާރެއްކަން ހާމަކުރުމަށް އާންމުންގެ ޖަލްސާތަކަށާއި ދީނީ މުނާސަބަތުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ. އެކަމަކު ދައުލަތުގެ އިންޓެލިޖެންސް އެޕެރެޓަސް ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ފުންކޮށް ބިންވަޅު ނެގި، އުދުވާނީ ގޮތަކަށް ހިންގާއިރު، މި ޖަމާއަތްތަކަށް އަމަލު ކުރުމުގެ ކުރިން ފަންޑިން ނެޓްވޯކްތަކާއި އޮޕަރޭޝަނަލް ސެލްތައް ރޫޅާލަ އެވެ.
އީދު ދުވަސްވަރު އައިއެސްގެ ޚަވާރިޖުންގެ ފުރިހަމަ ހިމޭންކަމާއި ނާޤާބިލުކަން މުހިންމު ކަމެއް ސާބިތުވެގެން ދިޔައީ، އަފްޣާނިސްތާނުގައި އެމީހުންގެ ޖިސްމާނީ ފޮރުވިފައިވާ ތަންތަން ގެއްލިގެން ނޫނީ، ދައުލަތުގެ ކެތްތެރިކަމެއް ނެތް ޖާސޫސީ ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން އެއްގޮތަކަށްވެސް ޕްލޭން ކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަލް ކެޕޭސިޓީ ގެއްލިއްޖެއެވެ. އަދި މިތަނުން ޗޭނުގަނޑުގައި އެންމެ މުހިންމު ގުޅުމެއް އުފެދިގެން އަންނަނީ، އެއީ ރައްޔިތުންގެ ތާއީދާއި ހިތްހަމަޖެހުން، މަތީގައިވާ ތިން ކަންތައްތަކުގެ ސީދާ ނަތީޖާ، އަދި ހަމަ އެއާއެކު އެކަންކަން ދެމެހެއްޓޭ ތެލެވެ. ޝަރުއީ ނިޒާމަކުން ހަމަޖެހުން ފޯރުކޮށްދީ، އޭގެ ބާރުތަކުން ހަރުކަށި ޖަމާއަތްތަކުގެ ރޭވުންތައް ރޫޅާލުމުން، މުޖުތަމައުގެ މައްޗަށް އިތުބާރާއި ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުމުގެ މާހައުލެއް އުފެދިގެންދެއެވެ.
އީދު ދުވަސްވަރު ބިރެއްނެތި މީހުންގެ ހަރަކާތާއި، މަގުމައްޗާއި އާންމު ތަންތަން ފުރިގެން ދިޔަ އާދަޔާ ޚިލާފު ތޮއްޖެހުމަކީ، އެ އިތުބާރުގެ ފެންނަން ހުރި އިޙްސާސްތަކެވެ. އެކަމަކު މި އާންމު ހިތްހަމަޖެހުމަކީ އެއް ދިމާލެއްގެ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނޫނެވެ. ސަލާމަތީ ފޮނިކަމުގެ ރަހަ މީސްތަކުންނަށް ލިބިއްޖެނަމަ، އެމީހުން ވެގެންދަނީ ނިޒާމު ދެމިއޮތުމާއި ހަމަޖެހުމުގެ އަސާސީ ޔަގީންކަން ދޭ ފަރާތްތަކަށެވެ. އެމީހުން އިޚްތިޔާރުން ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ލޮލާއި ކަންފަތަށް ވެގެން ގޮސް، އެމީހުންގެ މުޖުތަމަޢުތަކަށް ވަދެގަތުމަށް ކުރާ ކޮންމެ މަސައްކަތެއް އަމިއްލައަށް ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްދެއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގައި އައިއެސްގެ ޚަވާރިޖުންގެ އެއްވެސް މަގުބޫލު މަރުކަޒެއް ނެތުމަކީ، ހަގީގަތުގައި، އާންމުންގެ މި އިތުބާރުގެ ނަތީޖާއެކެވެ.
އާޚިރުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގައި އީދުގެ މި މުޤައްދަސް ދުވަސްތަކުގައި ޙާޞިލުކުރެވޭ ސަލާމަތަކީ ވަކި އަދި ގުޅިފައިވާ ފޯމިއުލާއެކެވެ. ޝަރުޢީ އިސްލާމީ ނިޒާމުގެ ސިޔާސީ އިޚްތިޔާރަކީ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ ފިކުރީ ޤާބިލުކަން ބިނާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެ ކެޕޭސިޓީން ހަރުކަށި ޖަމާއަތްތަކުގެ ރޭވުންތައް ރޫޅާލައި، އެ ޖަމާއަތްތައް މުރަކަތަކުން ދަމައިގަނެއެވެ. އެ އިންޒާރުތައް ނައްތާލުމުން އާންމުންގެ ހަމަޖެހުމާއި ހިތްހަމަޖެހުން އުފެދެއެވެ. އަދި އެ އާންމު ހަމަޖެހުމާއި އެއްބާރުލުން، އަނެއްކާވެސް، ނިޒާމުގެ ދެމިއޮތުމާއި ހަމަޖެހުމުގެ ޔަޤީންތެރިއަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އެއީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ގުޅިފައިވާ އަދި ވަކިނުކުރެވޭ ގުޅުމެއް ކަމަށާއި، އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަލާމަތީ މޮޑެލް، މިވަގުތު، ހަގީގަތުގައިވެސް މި ސަރަހައްދުގައި ޕެރެލަލްއެއް ނެތް ގޮތަކަށް ހެދިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ރޭވުންތައް ނާކާމިޔާބުވުމާއި އީދު ދުވަސްވަރު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދިފާއީ ބާރުތަކުގެ ސަމާލުކަން
