އަކްބަރު ޖަމާލް
އިންސާނީ ތާރީޚު ފުންކޮށް ދިރާސާކޮށްފިނަމަ، ކޮންމެ ޒަމާނެއްގައި، ކޮންމެ ޙަޟާރަތެއްގައި، ކޮންމެ ދީނެއްގައިވެސް ޤުރުބާނީގެ ތަޞައްވުރު އެއްގޮތަކަށް ނުވަތަ އަނެއްގޮތަކަށް އުފެދިފައިވާކަން ސާފުވެގެންދެއެވެ. އިންސާނާ އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަތުން މަތީ އަދި މަތިވެރި ވަންތަ އެއްޗެއްގެ އުފާ ހޯދުމަށް ކަމަށާއި މިކަމަށްޓަކައި އޭނާގެ އެންމެ އަގުހުރި މުދާ ޤުރުބާން ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޤުރުބާނީގެ މި ޢާއްމު ތަޞައްވުރަކީ ހަމައެކަނި ހުސް ރިޗުއަލްއަކާއި ފުރާނައެއް ނެތް ސަޤާފަތަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު އިސްލާމްދީން ދީފައެއް ނުވެއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ޤުރުބާނީއަކީ ހަމައެކަނި ވަކި ޖަނަވާރެއް ކަތިލުމުގެ ނަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ނަފްސު ޠާހިރުކުރުމާއި، މާތްالله ގެ މުޅިން ވެރިކަން ޤަބޫލުކުރުމާއި، އިންސާނާގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާ “އިގޯ” އާއި އަމިއްލަ މަސްލަހަތު ކަތިލުމުގެ މަތީ އަދި މާތް އަމަލެކެވެ. އެއީ މުއުމިނަކު އޭނާގެ މުޅި ވުޖޫދު އިލާހީ އުފަލުގެ ސިފައަށް ބިނާކުރުމަށް އޭނާގެ އަޒުމް އާކުރާ އަހަރީ ޢަހުދަކާއި ވަޢުދެކެވެ.
އިސްލާމީ ޤުރުބާނީގެ އަސްލަށް ބަލާއިރު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިކުނޑިތައް އަނބުރާ ދަނީ ތާރީޚުގެ އެ ބޮޑު މަރުޙަލާއަށެވެ؛ އެއީ ކައުނުގެ ތާރީޚުގައި އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތް މަތީ ފެންވަރެއްގެ ކިޔަމަންތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމުގެ މަތީ ފެންވަރެއްގައި ހަޟްރަތު އިބްރާހިމް (އ) ކޮޅަށް ހުންނަ ތަނެކެވެ. ހަޟްރަތު އިބްރާހިމް (އ)ގެ މުޅި ޙަޔާތް ފުރިފައިވަނީ އިމްތިޙާނާއި މުޞީބާތްތަކުންނެވެ. އޭނާގެ ޒަމާނުގެ އަނިޔާވެރި ނިމްރޫދާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެރި ބަސް ބުނި އިރު، ރޯވެފައިވާ އަލިފާނުގެ އަލިފާނުގެ ތެރެއަށް އެއްލާލަން ފަސްނުޖެހުނެވެ. މާތްالله ގެ އަމުރުފުޅުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުން ޙަޟްރަތު ޙަޖަރު (އ.އ) އާއި އޭނާގެ ތުއްތު ދަރިކަލުން ޙަޟްރަތު އިސްމާޢީލް (ޞޢވ) އެކަނި މައްކާގެ ފަޅު އަދި ފެން ނެތް ފަރުބަދަތަކުގައި ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ.
މިހުރިހާ އިމްތިޙާނުތަކަކީ ޙަޤީޤަތުގައި އިންސާނީ ތާރީޚަށް “އިސްމާޢީލް ކަތިލުން” ގެ ނަމުން އެނގޭ އެންމެ ފަހުގެ އަދި އެންމެ ބޮޑު އިމްތިޙާނުގެ ކުރިމަގުތަކެވެ. އިބްރާހީމް ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ހުވަފެނުގައި އޭނާގެ ހަމައެކަނި އަދި ލޯބިވާ ދަރިކަލުން ޤުރުބާން ކުރެއްވުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުން ބުއްދިއާއި ލޯތްބާއި ދެމެދު ގަބޫލުނުކުރެވޭފަދަ ކުރިމަތިލުމެއް ހިނގައިގަތެވެ. އިންސާނީ ބުއްދި އެތަނުގައި ޝައުގުވެރިކަމާއި ސުވާލުތަކުގެ ވެބެއް އެނބުރުވިދާނެ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އިބްރާހީމްގެ ލޯބި ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ހަވާލުވިއެވެ.
މި ހާދިސާއިން ސާބިތުވަނީ އީމާންތެރިކަމުގެ ހަގީގީ ފުރިހަމަކަމަކީ، ބުއްދިގެ އާންމު މިންގަނޑުތަކަށްވުރެ މަތީގައި، އޭނާގެ ހަގީގީ ލޯބިވެރިޔާގެ އަމުރުގެ ކުރިން އަމިއްލައަށް ޤުރުބާންވުމެވެ. މި ބޮޑު ހާދިސާގެ އަނެއް ފަރާތަކީ އިސްމާޢީލް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޝަޚުޞިއްޔަތެވެ؛ ރުހުމާއި ހުށަހެޅުމުގެ ގަބޫލުނުކުރެވޭފަދަ މާސްޓަރޕީސްއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އަދި ތާރީޚުގެ ދަތުރު ބަދަލުކޮށްފައިވާ ޝަޚުޞިއްޔަތެކެވެ. އާންމުކޮށް މި ހާދިސާގެ ތެރޭގައި ހުރިހާ ސަމާލުކަމެއް ދީފައިވަނީ ބައްޕަގެ ޤުރުބާނީއަށް ނަމަވެސް ފުންކޮށް ބަލާނަމަ އެއީ ޒުވާން ޖީލަށް ކިޔަމަންތެރިކަމާއި އަޚްލާޤާއި އީމާންތެރިކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމަލީ ފިލާވަޅެވެ.
ބައްޕައަކު އޭނާގެ ހުވަފެނުގެ ވާހަކަ ޒުވާން ދަރިފުޅަށް ކިޔައިދީ ލަފާ ހޯދުމަށް އެދުމުން، އަދި ދިރިއުޅުމުގެ ބަހާރު ތަޖުރިބާ ނުކުރާ ދަރިފުޅު ފުރިހަމަ ހަމަޖެހުމާއި އިތުބާރާއެކު ޖަވާބުދެއެވެ.
“އޭ ބައްޕާ! ކަލެއަށް އަމުރު ކުރެވުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރާށެވެ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަހަރެން ކެތްތެރިންގެ ތެރެއިން ފެންނާނެ.”
މި ޖުމްލައަކީ ހަމައެކަނި ދަރިއަކު އޭނާގެ ބައްޕައަށް ކުރާ އިތުބާރު ދައްކުވައިދޭ ޖުމްލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އެމީހުންނަށް ވާރުތަވެފައިވާ އިލާހީ އުފަލުގެ ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތާއި ފުން ވިސްނުމެއްގެ އިޝާރާތެކެވެ.
الله އަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި އެކަލާނގެ މަގުގައި ޤުރުބާން ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި މުސްކުޅިންގެ މަސައްކަތެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި ޒުވާނުންގެ ދާއިރާ ކަމަށް ޙަޟްރަތު އިސްމާޢީލް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސާބިތުކޮށްދެއްވިއެވެ. ޒުވާން ޖީލުން އެމީހުންގެ ހިތުގައި އީމާންތެރިކަމުގެ ދިއްލާ ދިއްލައިފިނަމަ އަމިއްލަ ނަފްސު ޤުރުބާންވުމާއި ގުރުބާނީގެ އެންމެ ބޮޑު ރަމްޒަކަށް ވެދާނެއެވެ.
ހަރާމްގެ ވާހަކައަކީ ސާދާ، ސާދާ އަދި ކުލަގަދަ ވާހަކައެކެވެ
އޭގެ ނިމުމަކީ ހުސެއިން، ފެށުމަކީ އިސްމާއިލް
މި ޙާދިސާއަކީ އީމާންކަމާއި ޔަޤީންކަމުގެ ހަނދާން ނައްތާނުލެވޭނެ ވާހަކައެއް ފަދައިން، މި ޤުރުބާނީގެ ޢަމަލުގައި ފޮރުވިފައިވަނީ ގުނާ ނުލެވޭ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙިކުމަތެކެވެ. މިއަދުގެ ދުނިޔޭގެ އިޖްތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ޢީދު ދުވަސްތަކުގައި އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއިން ފެންނަނީ އަޖައިބު ކުރުވަނިވި ރައުސުލްމާލުގެ ދައުރުވުމެކެވެ. މުޅި އަހަރު ދުވަހު ބޭންކުތަކުގައި އަދި މަދު ބައެއްގެ އަތުގައި ފިނިވެފައި އޮތް މުއްސަނދިކަން ރަށްރަށުގެ ދަނޑުވެރިންނާއި ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިންނާއި ލޭބަރުންނަށް ފޯރަނީ ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު ގަނެ ވިއްކުމުންނެވެ.
މި އިޤްތިޞާދީ ދައުރުގެ ސަބަބުން އެތައް މިލިއަން އާއިލާއަކަށް އަހަރަކު މުހިންމު އާމްދަނީއަކާއި ވަޒީފާއެއް ލިބިގެންދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މަސް ބެހުމުގެ އުސޫލު – އެއްބަޔަކީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް، އަނެއް ބައި ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް އަދި އަނެއް ބައި ފަގީރުންނަށް – މުޖުތަމައުގައި ހަމަހަމަކަމާއި އޯގާތެރިކަމުގެ މާހައުލެއް އުފެދެއެވެ. މި ނިޒާމުގެ ސަބަބުން މުޅި އަހަރު ދުވަހު މި ކާނާއިން މަހުރޫމްވެފައިވާ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، އިއްޒަތްތެރިންނާއި، އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތް މީހުންވެސް އީދުގެ އުފާތަކުގައި ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ބައިވެރިވާކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ.
އަދި މި މުޅި ޤުރުބާނީގެ ޢަމަލުގައި ކޮންމެ މުސްލިމަކަށްވެސް ވިސްނައިގަތުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ފުން ރަމްޒީ ސިފައެއްވެސް އެބަހުއްޓެވެ. މޫނުމަތިން ބަލާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ޖަނަވާރެއް ޤުރުބާން ކުރާ ނަމަވެސް ހަގީގަތުގައި އެ ޖަނަވާރުގެ ކަރު ކަނޑައިގެން އިންސާނާ ކަތިލަނީ އޭނާގެ ނަފްސުގެ ޖަނަވާރު ސިފަތައް ކަމަށްވާ ދަހިވެތިކަމާއި ހަސަދަވެރިކަމާއި ކިބުރުވެރިކަމާއި ނަފްރަތާއި އަމިއްލަ މަސްލަހަތެވެ. ޤުރުބާން އިން އިންސާނާއަށް ދަސްކޮށްދެނީ މި ޖަނަވާރަކީ އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތް އަދި الله ގެ އަމުރަށް ތަބާވާ ޖަނަވާރެއް ފަދައިން، އިންސާނާވެސް އޭނާގެ މުޅި ވުޖޫދު އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ތަބާވާންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
އެއީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބެވެ: “ތިޔަބައިމީހުންގެ ޤުރުބާނީތަކުގެ މަހަކީ الله ގެ އަރިހަށް ވާޞިލްވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
ފަހެ، ހިތްތަކުގައި ތަޤްވާވެރިކަމެއް ނެތްނަމަ، މި ޢަމަލު ބަދަލުވަނީ ހަމައެކަނި ފުރާނައެއް ނެތް ޖާފަތަކަށް އަދި މަސް ކެއުމުގެ ސަގާފަތަކަށެވެ.
އިންޑިވިޖުއަލިޒަމް، މެޓީރިއަލިޒަމް އަދި އިންތިހާއަށް އަމިއްލަ އެދުން ބޮޑުވުމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެއްޓިފައިވާ މިއަދުގެ އިންސާނާ ވަނީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ޢަހުދަށްވުރެ މާ މުހިންމު ވެފައެވެ. މިޒަމާނުގެ ދުނިޔެއިން އިންސާނާއަށް ދަސްކޮށްދެނީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި، އޭނާގެ އެދުންތަކާއި، އަމިއްލަ މަސްލަހަތާ މެދު ވިސްނަން؛ އެކަމަކު ފިތުރު އީދުގެ މެސެޖަކީ، މީހަކު އޭނާ އެންމެ ގަޔާވާ މުދަލާއި، އޭނާގެ ވަގުތާއި، މުއްސަނދިކަމާއި، މަތީ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ކުރާ އެދުންތައް ޤުރުބާން ނުކުރާހާ ހިނދަކު، އެއްވެސް ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ބިންގާ އެޅޭނެ ކަމެވެ.
މި ހަރަކާތުން ވެސް އާއިލީ ނިޒާމު ހަރުދަނާ ކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ފިލާވަޅެއް ލިބިގެންދެއެވެ. ބައްޕަ الله ގެ އަމުރަށް ވަރުގަދަ އީމާންތެރިކަމެއް އޮންނަ، ދަރިފުޅު ކިޔަމަންތެރިކަމުގައި ބޯ ޖަހާ، މަންމަ ވެސް އޭނާގެ ފަހަތުގައި ހިތްހަމަޖެހޭ އުންމީދީ އާއިލާއެއް، ދެން މިފަދަ އާއިލާއަކުން ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ތޫފާނަކަށް ތެޅިފޮޅޭނެ ވަރުގަދަ މުޖުތަމަޢެއްގެ ބިންގާ އެޅެއެވެ.
މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސަގާފީ އަދި ޙަޟާރަތުގެ ކޯޅުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާއިރު، އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އާއިލީ ނިޒާމުގެ އަގުތައް އާލާކުރުމަކީ އެ ޒަމާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުންތެރިކަމެކެވެ.
އެހެންކަމުން އީދަކީ ހަމައެކަނި އަހަރީ އުފާފާޅުކުރުމެއް، ބަންދު ދުވަހެއް، ނުވަތަ ސަގާފީ ކާނާތަކުން އުފާ ހޯދުމެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް މުއުމިނެއްގެ އީމާންތެރިކަން އާކުރުމުގެ އިލާހީ ވަސީލަތެކެވެ.
މިދުވަހުން ތަކުރާރުކޮށް ހަނދާންކޮށްދެނީ ދިރިއުޅުމުގެ ހަގީގީ ރީތިކަމާއި އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ އަޅުކަން އޮތީ އޭނާގެ “އިސްމާޢީލް”، އެއީ الله ގެ މަގުގައި ހުއްޓިފައިވާ ލޯބިވާ ނުވަތަ ލޯބިވާ ކޮންމެ އެއްޗެއް ޤުރުބާން ކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރުމެވެ.
މީހަކު އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައި ހުރިހާ ކަމެއް ޤުރުބާން ކުރަން ތައްޔާރަށް ހުންނަ ހިނދު، މާތްالله ގެ ރަޙްމަތްފުޅުވެސް ކުރިމައްޗަށް އައިސް އެންމެ އުނދަގޫ އިމްތިޙާނުތައް ކާމިޔާބީއާއި ނިޢުމަތާއި “ބޮޑު ޤުރުބާނީ” އަކަށް ބަދަލުކޮށްދެއެވެ.
ހަރާމްގެ ތާރީޚުން ލިބުނު މި މެސެޖަކީ އިއްޔެ ދިރިހުރި، މިއަދު ދިރިހުރި، އަދި އިންސާނިއްޔަތަށް އަބަދަށްޓަކައި މަގުދައްކައިދޭނެ މެސެޖެކެވެ.
އިބްރާހީމީ ފަލްސަފާއާއި އިސްމާއިލީ ސަގާފަތް؛ އީދުގެ ފިކުރީ އަދި އިޖުތިމާއީ ހަގީގަތް
