އަޔޫބް ޚަލީލް
ބިމުގެ ހާލަތު އަދިވެސް ޔަގީން ނުވެ، އޮޅުން ބޮޅުން ވެފައިވެ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ބެލެންސް ބަދަލުވަމުންދާއިރު، ހުޅަނގުގެ ބާރުގަދަ ޒަމާން ނިމުމަކަށް އަންނަމުންދާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. މި ކޯޅުން ތަމްސީލުކުރަނީ ބޮޑެތި ތަރައްޤީތަކުގެ ކޮމްޕްލެކްސް އަދި ކުރިއަށްދާ މަންޒަރެކެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރު މެދުއިރުމަތި އޮތީ އީރާނާއި އެމެރިކާ އަދި އިސްރާއީލާ ސީދާ ކުރިމަތިލުމާއި، ޣައްޒާގެ ހަނގުރާމައާއި، ލުބުނާނާއި ސީރިއާގެ ނުތަނަވަސްކަމާއި، ގަލްފް ގައުމުތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާއި، އެމެރިކާއާއި ހުޅަނގުގެ ދައުލަތްތަކުގެ ދައުރާއި، މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް މި ސަރަހައްދުގެ މުސްތަގުބަލު ބައްޓަންކުރާ ދައުރެއްގައެވެ.
މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު، މެދުއިރުމަތި ކުރިއަށްދާނީ ތިން މަގެއްގެ ތެރެއިން އެއް މަގަކަށް: ލިމިޓެޑް ހަނގުރާމަތަކެއް، ފުޅާ ސަރަހައްދީ ހަނގުރާމައެއް، ނުވަތަ އިތުރުވަމުން އަންނަ ޕްރެޝަރުތަކުގެ ސަބަބުން ދުއްވާ މަޖުބޫރު ސިޔާސީ ހައްލެއް.
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އީރާނާއި އެމެރިކާ އަދި އިސްރާއީލާ ދެމެދު އޮތް ވާދަވެރިކަން ބޮޑުތަނުން ޙައްދުވެފައި އޮތީ ޕްރޮކްސީ ހަނގުރާމަތަކަށެވެ (ޕްރޮކްސީ ހަނގުރާމަތަކަށް ނިސްބަތްވަނީ ކުދި އެކްޓަރުން ހަނގުރާމަކުރާހެން ހީވާއިރު ބޮޑެތި ބާރުތަކުން މަންޒަރު ފަހަތުގައި ހިންގާ ހަމަނުޖެހުންތަކަށެވެ). ނަމަވެސް މި ވާދަވެރިކަން މިހާރު ވަނީ ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. އީރާނުން އިރާގާއި ސީރިއާއާއި ލުބުނާނާއި ޔަމަނުގައި ސަރަހައްދީ ނުފޫޒު ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތް ކުރާއިރު، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ދަނީ އީރާނުގެ އަސްކަރީ، ސިޔާސީ އަދި އިޖުތިމާއީ ގާބިލްކަން ހަނިކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް އީރާނާއި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ދިން ހަމަލާތަކާއި ދެފަރާތުގެ އިންޒާރުތަކުގެ ސަބަބުން، އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފުރިހަމަ ހަނގުރާމައެއް ފަށަން ބޭނުން ނުވާތީ އެވެ. ނަމަވެސް ދެފަރާތުންވެސް އެމީހުންގެ ބާރު ދައްކަން މަޖުބޫރުވާހެން ހީވެއެވެ. މި ސަބަބާހުރެ ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކުގައި ކޮންޓްރޯލްޑް ކޮންފްލިކްޓެއްގެ ބައްޓަން ލިބިދާނެ ކަމަށާއި މާނައަކީ ހަމަލާތައް ދެމިއޮންނާނެ ކަމުގައި ވިޔަސް ކޮންމެ ފަރާތަކުންވެސް މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށާއި ހާލަތު ފުރިހަމަ ގޮވުމަކަށް ނުދިއުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް މިއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ކަމެއް ނޫންކަން ސާބިތުވެދާނެ ކަމަށާއި، މި ހިސާބުން ބޭރުގައި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާން އިތުރަށް ހޫނުވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
މެދުއިރުމައްޗާއި ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ސިޔާސީ އަދި ސަލާމަތީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާ ދިމާއަށް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް ފެނެ އެވެ. ބައެއް ތަޙުލީލުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މެދުއިރުމަތީގައި އެތެރޭގެ ނުތަނަވަސްކަމަކީ ދުނިޔޭގެ ނިޒާމުގެ އޮނިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިދާނެއެވެ. މި ކަންތައްތަކުން ދޭހަވަނީ ޔުނިޕޯލާ ޑޮމިނޭންސްގެ ޒަމާން ނިމުމަކަށް އަންނަމުންދާ ކަމާއި، ދުނިޔެ ވަންނަނީ ބައިޕޯލާ ނިޒާމެއްގެ ނުވަތަ އާ އުފެދެމުން އަންނަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ނިޒާމެއްގެ ކުރީކޮޅު ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
މުއާމަލާތްތަކަކީ ހަމައެކަނި ހުސް ވައުދުތަކެއް ކަމަށް އިސްރާއީލުން ގެންގުޅޭ މަޤާމާއި، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ތައްޔާރީ ލިބިދާނެތީ، މެދުއިރުމަތީގެ މުސްތަޤްބަލާ މެދު ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދެއެވެ. ކޯޅުންތަކާއި މުއާމަލާތްތަކުގެ މި މަންޒަރު އަދިވެސް އޮތްއިރު، އޭގެ ނަތީޖާ ހުރިހާ ފަރާތަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް ގަލްފް ޤައުމުތަކަށް އިންތިހާއަށް ބޮޑެތި އަދި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
މިފަދަ މަންޒަރުތަކުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ ނުތަނަވަސްކަމާއި ސަރުކާރުތައް ފުނޑުފުނޑުވެދާނެ ކަމުގެ ވިސްނުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. މި ގޮތުން ދައުލަތުގެ އޮނިގަނޑުތައް ބަލިކަށިވެ، އެތެރޭގެ ކޯޅުންތަކާއި، ވަކި ވެރިކަމެއް ވެއްޓިދާނެ ކަމުގެ ނުރައްކާ ވެސް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
ސަރަޙައްދީ އަދި ދުނިޔޭގެ ކަންތައްތައް އެއް ދިމާލަކަށް ތަރައްޤީވަމުންދާއިރު، މި ސަރަޙައްދުގައި ސިޔާސީ ބަދަލުތަކާއި، ކޯޅުންތަކާއި، ނުތަނަވަސްކަމުގެ އާ ރާޅުތަކެއް އައުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެ، ބައެއް ދައުލަތްތައް ފުނޑުފުނޑުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ.
އެއީ، އިސްލާމީ ރިވާޔަތްތަކުގައި، ފަހުޒަމާނުގެ ހަނގުރާމަތަކުގައި، މުސްލިމުންނާއި ރޯމަނުން (ހުޅަނގުގެ ބާރުތައް، ޞަލީބީން) ހިމެނޭ ގޮތަށް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތައް ސީރިޔާގެ ސަރަޙައްދަށް ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ، އިސްލާމްދީނާ ކުރިމަތިލާނެ ކަމަށާއި، މުސްލިމުން ޙަޤީޤަތުގެ ދިފާޢުގައި އެއްބައިވަންތަވާނެ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާތީއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަނީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތައް ސޫރިޔާގެ ބިމަށް އެއްވަމުންދާތަނެވެ. މި ބާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ރަޝިޔާ، ތުރުކީ، އީރާން، ނޭޓޯ، ޕާކިސްތާން، އަދި ގަލްފް ގައުމުތަކުގެ ލަޝްކަރުތައް ހިމެނެއެވެ. އެމީހުންގެ ޙާޟިރީ ރަސްމީކޮށް ހުށަހަޅަނީ ދުނިޔޭގެ ސުލްޙަ ދެމެހެއްޓުން ނުވަތަ ޣައްޒާ އަލުން ބިނާކުރުމުގެ ޝިޢާރުތަކުގެ ދަށުން ނަމަވެސް ފުން ތަޙުލީލުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އަސްލު އަމާޒަކީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާން ވަރުގަދަކޮށް މުސްލިމުން ބަލިކަށިކުރުމެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާރުތަކުގެ މަޤާމުން އެނގޭ ގޮތުގައި އެ ބާރުތަކުގެ ޙާޟިރީގެ ފަހަތުގައި ސްޓްރެޓެޖިކް މަޤްޞަދުތަކުގެ ފާޅުކަން ބޮޑު ރިފްލެކްޝަނެއް އެބައޮތެވެ. ސުލްހައާއި އާރާސްތުކުރުމުގެ ޝިއާރުތަކަކީ ހަމައެކަނި ފެންނަ ފެނުމަށް ކުރާ ޝިއާރުތަކެއް ކަމަށާއި، އަމަލީ ގޮތުން ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލިގެން ދިއުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރެވެމުންދާ ކަމަށެވެ. މިވަގުތު ސީރިއާގެ ސަރަހައްދަކީ ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުގެ ނުފޫޒާއި ވާދަވެރިކަމުގެ ބޮޑު މައިދާނަކަށް ވެފައިވެއެވެ؛ އެހެންނަމަވެސް މި އުންމީދުތައް އާޚިރުގައި މި ސަރަޙައްދުގައި ވަޅުލެވި، އަބަދަށްޓަކައި ބިންމައްޗަށް ދާނެއެވެ.
މިހާރުގެ ހާލަތު މުސްލިމް މުޖުތަމައުގެ ފައިދާއަށް ދަތުރުކުރަމުންދާ ކަމަށް ފެންނައިރު، މުސްލިމް ބާރުތަކުން މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވަނީ އެއްބައިވަންތަ ފަރާތެއް އުފެއްދުމަށެވެ. މުސްލިމް އުންމަތުގެ އެއްބައިވަންތަކަމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުގެ ހިއްސާވާ އުއްމީދުތައް ހުއްޓުވުމެވެ. މުސްލިމުންގެ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ސަބަބުން ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ނަތީޖާ ބަދަލުވެ، ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުގެ އުންމީދުތައް އެއްވެސް ވަރަކަށް ނެތިގެންދާނެ އެވެ.
ޣައްޒާ: އަދި ރަނގަޅު ނުވާ ޒަޚަމް
ޣައްޒާގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައަކީ މެދުއިރުމަތީގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މައްސަލައެވެ. ބައެއް ހަނގުރާމަތައް ހުއްޓާލި ނަމަވެސް ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލަ އަދިވެސް ހައްލެއް ނުވެ އެވެ. މިނިވަން ދައުލަތެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ސާފު ސިޔާސީ ހައްލެއް ހުށަހަޅައިގެން ނޫނީ ހިސާރުކުރުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކޮށްގެން ނޫނީ އެ ސަރަހައްދު ހަމައަކަށް އެޅޭކަށް ނުޖެހޭނެ އެވެ.
ޣައްޒާއަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ މުޅި ސަރަޙައްދުގެ ޖަޒުބާތުތަކާއި ސިޔާސީ މައިދާނަށް ވެފައެވެ. އަރަބި ގައުމުތަކުގައި އާންމު ރައްޔިތުން ފަލަސްތީނަށް ހަމްދަރުދީ ފާޅުކުރި ނަމަވެސް އިގްތިސާދީ އަދި ސަލާމަތީ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ ސަރުކާރުތަކުން ފަރުވާތެރި މަގާމެއް ދަމަހައްޓަ އެވެ. މި ފުށުއެރުމުގެ ސަބަބުން ހާލަތު ވަނީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކެއް ހިނގައި، މި ހަނގުރާމައިގެ އަލިފާންގަނޑު ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ގެއަކަށް ފޯރާފާނެ ކަމަށާއި، މި އަލިފާނުގެ އަލިފާންގަނޑަކީ ޣައްޒާގެ އަލިފާނުގެ ބައެއް ކަމަށްވާތީއެވެ.
ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަކީ ހަނގުރާމައިގެ ބައެއް، ސުލްހައެއް ނޫނެވެ
