ޔަހޫދީންނަކީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ؟  | 4 ވަނަ ބައި

ރިފްޢަތު ޝަފީޤު

ޔަހޫދީންގެ ސިފަތަކާ ބެހޭ މި ސިލްސިލާ ކުރިއަށް ގެންދާއިރު، މި ބައިގައި އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލާނީ އެމީހުންގެ ވަކިވަކި އެހެން ސިފަތަކެކެވެ.

3. އެކްސްޕެންޝަނިޒަމް އެންޑް އެމްބިޝަން ފޯރ މޯރ

ޔަހޫދީންނަށް ޖެހިފައިވާ، އަދި އެމީހުންގެ ޠަބީޢަތުގައި ފުންކޮށް ބިންވަޅު ނެގިފައިވާ ތިންވަނަ ބައްޔަކާއި ތަކުލީފަކީ، އެމީހުންގެ ވިސްނުމުގައި ދިރިހުރި ފުޅާވުމުގެ ދިގުދެމިގެންދާ އަދި ފުރިހަމަ ނުވާ ދުވެލިއެކެވެ.  މާތްالله ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.

{وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَىٰ حَيَاةٍ} ‏‎
(ބަޤަރާ ސޫރަތު، 2:96)

“އަދި ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެމީހުންނަށް (ޔަހޫދީން) މުޅި އުމުރަށް އެންމެ ދަހިވެތި މީހުންގެ ގޮތުގައި ފެންނާނެ…”

މި އާޔަތުން އެމީހުންގެ ދުނިޔެވީކަމާއި، ދަހިވެތި ޠަބީޢަތާއި، ޙައްދެއް ނެތް އެދުންވެރިކަން ދައްކުވައިދެއެވެ، މިއީ އެމީހުންގެ ފުޅާކުރުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަމުގެ ބިންގާ ކަމުގައިވާ ސިފަތަކެކެވެ.

ޝައިޚް އަލްއިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ ރަޙިމަހުﷲ ގެ ވާހަކަ ވެސް ހަވާލާދީފައިވެއެވެ.

“ޔަހޫދީންނަކީ ވެރިކަން ކުރުމަށް އެންމެ ކެތްމަދުވެފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބައެކެވެ. ޤައުމުތަކުގެ ލޭއާއި ހާދަރުތަކުގެ މައްޗަށް ނޫނީ އެމީހުންގެ އެއްވެސް ބާރެއް ދުވަހަކުވެސް ޤާއިމުވެފައެއް ނުވެއެވެ.”
(މަޖްމުޢުލްފާޠާ، ޖަލްސާ 28، ޞ. 540)

އިސްރާއީލާއި ޔަހޫދީން އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު މިހާރުވެސް ފޭރިގަނެފައިވާ ބިންތަކުގައި ޙައްދުވެފައެއް ނުވެއެވެ.  އެމީހުން ދަނީ އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް މެދުނުކެނޑި ހޯދަމުންނެވެ.  އިސްރާއީލަކީ ނަރަކައެއް ފަދައިން: އެއީ ފުރިފައިވާ ތަނެއްތޯ ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދެނީ “އިތުރަށް އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟”

ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުގައި ދަމަހައްޓަނީ “ބޮޑު އިސްރާއީލެއް” ގެ ކޮންސެޕްޓް ކަމަށާއި، މިއީ ނައިލް ކޯރުން ފެށިގެން ޔޫފްރެޓިސް ކޯރާ ހަމައަށް ދިގުދެމިގެންދާ ތަނެއް ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، ބައެއް ފަހަރު އެކަމާ ގުޅިފައިވާ އިތުރު ދައުވާތަކެއް ވެސް ދައްކަ އެވެ.  ބައެއް ޔަހޫދީން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ ދައުލަތް ފުޅާވެފައިވަނީ ނައިލް ކޯރުން ފެށިގެން (މިޞްރުގައި) ޔޫފްރެޓިސް ކޯރާއި ހަމައަށް (އިރާޤުގައި)، އަދި ސީޑާ ގަހުން ފެށިގެން (ލުބުނާނުގައި) ޚުދުމުޚުތާރު ގަހާއި ހަމައަށް (ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މަދީނާގައި) އެވެ.

ޓެލް އަވީވް ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރެއް ކަމަށްވާ އިސްރާއީލް ޝަހަކް އޭނާގެ އިނގިރޭސި ބަހުން ލިޔެފައިވާ ފޮތުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެމީހުން ގާއިމް ކުރަން އުޅޭ ދައުލަތުގެ ތެރޭގައި ސީރިއާ، ލުބުނާން، ތުރުކީ، އިރާގު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޔަމަން، ކުވައިތު އަދި މިސްރުގެ ބޮޑެތި ބައިތައް ހިމެނޭނެ އެވެ.

ހަގީގަތުގައި އެމީހުންގެ އެންމެ ފަހުގެ މަޤްޞަދަކީ ގްލޯބަލް ޑޮމިނޭންސް އެވެ.  ނަމަވެސް ސިޔާސީ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން މި މަޤްޞަދަކީ މަޑުމަޑުން ކުރިއަށްދާ އަދި ފާޅުގައި އިޢުލާންކުރާ މަޤްޞަދެއް ނޫނެވެ.

އެއްފަހަރަކު އިސްރާއީލުގެ ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު ގޯލްޑާ މޭއާ އާއި އިސްރާއީލުގެ ބޯޑަރުތަކުގެ މިންވަރާ ބެހޭ ގޮތުން ނޫސްވެރިއަކު ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވި ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.

ހަމައެފަދައިން ޑޭވިޑް ބެން ގުރިއަން ވެސް އޭނާގެ ވާހަކަފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އެމީހުންގެ ދައުލަތުން އުންމީދު ކުރަނީ ލުބުނާނުގެ ދެކުނާއި ސީރިއާގެ ދެކުނާއި ސިނާއީ ޕެނިންސުލާ އިސްރާއީލުގެ ބަޔަކަށް ވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.  މި ސަބަބާހުރެ އޮސްލޯ އެއްބަސްވުންތަކުގައި އިސްރާއީލުގެ އެންމެ ފަހުގެ ބޯޑަރުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން އެއްވެސް ސާފު ބަހެއް ހިމަނާފައެއް ނުވެ އެވެ.

މި ހުރިހާ ހެކިތައް އެއްކޮށް ބަލާއިރު، ޔަހޫދީންގެ ކިބައިގައި ފުޅާކުރުމުގެ ނުބައި ސިފައެއް ލިބިފައިވާކަން ހާމަވެއެވެ.  އެމީހުން މިހާރު ހިފާފައިވާ ބިންތަކުން ހިތްހަމަޖެހުމާ ދުރުގައި، އެމީހުންގެ ބާރު ފުޅާކޮށް، އިސްލާމީ ސަރަހައްދުތައް އެމީހުންގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް މެދުނުކެނޑި މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.

އެންމެ ފަހުން ޔަހޫދީންގެ މި ނުބައި މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުން، ޚާއްޞަކޮށް އެމެރިކާއިން، އަސްކަރީ އެހީތެރިކަމާއި، ކުރިއަރާފައިވާ ހަތިޔާރާއި، އދ. ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ވީޓޯ ބާރުން އެހީތެރިވެދެއެވެ.