ނަޤީބު އަޙްމަދު ހަމީދީ
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުގެ އެންމެ އަނދިރި ޞަފްޙާތަކުގައި ޖާދީގެ ހަވަނަ ކޮށާލެވިފައިވާއިރު، މިއީ ހިތާމައާއި ފަނާކުރަނިވިކަމާއި ޤައުމީ މުސީބާތުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ދުވަހެކެވެ. އެއީ މި ދުވަހު، ސޯލާ އަހަރު 1358 ގައި، ކުރީގެ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ ހަތިޔާރު އެޅި ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ރަހުމުކުޑަ އަރައިގަނެ، ފާޅުގައި އެގައުމުގެ އިސްތިގުލާލު ބޫޓުގެ ދަށުގައި ފުނޑުފުނޑުކޮށްލި ދުވަހެވެ.
މިއީ ކޮންވެންޝަނަލް އަސްކަރީ ވަދެގަތުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤައުމެއްގެ އީމާންތެރިކަމާއި، އައިޑެންޓިޓީއާއި، މިނިވަންކަމާއި، އިންސާނީ ކަރާމާތަށް ފުރިހަމައަށް ދިން ހަމަލާއެކެވެ. ސޯވިއެޓް ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ފޭބިއިރު ޓެންކްތަކާއި މަތިންދާބޯޓުތަކާއި އާޓިލަރީތަކާއި ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި ބޮން ގޮއްވާލުމުން ސިޓީތަކާއި ރަށްތައް ވެސް އަލިފާނާއި ހަލާކުގެ ދަނޑުތަކަށް ބަދަލުކުރި އެވެ. ލައްކައެއްހާ މައުސޫމް އަފްޣާނިސްތާނުން ޝަހީދުވިއެވެ. އިތުރު އެތައް ހާސް ބަޔަކު ޒަޚަމްވެ، ނިކަމެތިވެ، ނުވަތަ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ނުކުޅެދުންތެރިވެފައިވެއެވެ. މައިން ދަރިންގެ ކިބައިން ފަޅައިގެން ގޮސް، އަންހެނުން ވިހެއުމަށްފަހު، ކުދިން ޔަތީމުވެ، ކޮންމެ ގެއެއްގެ ދޮރުމަތީގައި ހިތާމަ ދިރިއުޅެމުން ދިޔައެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ނަރަކައިން އެއްވެސް މީހަކު ސަލާމަތް ނުވިއެވެ. މުސްކުޅިންނާއި ޒުވާނުން ވަކިކުރުމެއްނެތި ކަތިލެވުނެވެ. އަންހެނުން ތިބީ ސަލާމަތެއް ނޫނެވެ. މިސްކިތްތަކާއި، މަދްރަސާތަކާއި، މަދަރުސާތަކާއި، ދަނޑުބިންތައް ދޫކޮށްނުލެވުނެވެ. ހިސާރުކުރުމުގެ މެޝިނަރީން އޭގެ މަގުގައި ހުރި ހުރިހާ އެއްޗެއް ކެއުމަށްފަހު ދޫކޮށްލީ ހަމައެކަނި ކޮތަޅުތަކާއި ލޭތަކާއި ބިރުވެރި ހިމޭންކަމެވެ.
ސޯވިއެޓް ޖަލުތަކުގައި އަފްޣާން މީހުން ފުރިގެން ދިޔައެވެ. އެތައް ހާސް ޒުވާނުންނެއް ދަގަނޑު ދަނޑިތަކުގެ ފަހަތުގައި ދަމާފައި ތިބިއިރު، ވޭނުގެ ރުއިމާއި، އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތްކަމުގެ ގިސްލުމާއި، ނޭވާހިއްލުން މިނިވަންކަމަށް ގޮވާލުންތައް އަނދިރީގައި ގުގުމާލިއެވެ. މުޅި ރަށްތައް މެޕުން ފޮހެވިގެން ދިޔައެވެ. ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބިންތައް ހަލާކުވެގެން ދިޔައެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ބިންގާތައް މަރާމާތު ނުކުރެވޭ ވަރަށް ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް މިލިއަން އަފްޣާން މީހުން އަރުވާލަން މަޖުބޫރުވެ، ގެދޮރާއި ބިމާއި ހަނދާންތައް ދޫކޮށްލާފައި ގެދޮރު ދޫކޮށްލުމުގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ސަލާމަތްވި އެވެ.
އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުން ހިމާޔަތް ހޯދިއިރު، އެ ޤައުމުތަކުގައި ފަޤީރުކަމާއި، ނިކަމެތިކަމާއި، ޔަޤީންކަން ނެތް ކަންކަމަށް ތަޙައްމަލު ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އަރުވާލުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ވަޒަނާއި ގުޅުން ކަނޑާނުލެވުނެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ލޯބި އެމީހުންގެ ހިތުގައި ނުނިއްވާ އަނދާ ހުލިވިއެވެ. އަދި ތަކުލީފާއި ޤުރުބާނީގެ މިންވަރު ބޮޑުވި ނަމަވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމު ހަވާލުވެފައެއް ނުވެއެވެ.
ފަސްނުޖެހޭ އީމާންތެރިކަމާއި، ޝަރަފާއި، މިނިވަންކަމަށް ފަސްނުޖެހޭ ކަރުހިއްކުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ހިސާރުކުރުމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. ސާބިތު ދެކޮޅުވެރިކަމާއި މުޤައްދަސް ޖިހާދުގެ ތެރެއިން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް އަސްކަރީ ބާރުގެ ވަށައިގެންވާ ނާކާމިޔާބީގެ ވަހުމު ފުނޑުފުނޑުކޮށްލިއެވެ. މި މަސައްކަތަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުގައި މާނަކުރާ އަދި ޝަރަފުވެރި ބާބެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތް، އަފްޣާނިސްތާނުން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލައި، ބަނޑުހައިވެ، ބޮން ގޮއްވާލެވިދާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެމީހުން ދުވަހަކުވެސް ޗޭނުޖަހައިގެން ނޫޅޭނެ ކަމަށް ދުނިޔެއަށް އިޢުލާން ކުރުމެވެ.
ޖާދީގެ ހަވަނަ ދަސްކޮށްދެނީ ލޭގައި ލިޔެފައިވާ ފިލާވަޅެއް: މިނިވަންކަމަކީ ހަދިޔާއެއް ނޫން، މުއާމަލާތްކޮށްގެން، ނުވަތަ އަގުހެޔޮކޮށް ގަންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤުރުބާނީއާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ފަސްނުޖެހޭ އަޒުމުގެ ތެރެއިން ލިބޭ އެއްޗެކެވެ.
ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންއަށް އަފްޣާނިސްތާނަކީ ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިމްޕިރިއަލް ވެއްޓުމުގެ ފެށުމަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. އެ ޒަމާނުގެ އެންމެ ޒަމާނީ ހަތިޔާރާއި ޓެންކްތަކާއި ވައިގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ނަމަވެސް، ސޯވިއެޓް އަސްކަރިއްޔާ ބަލިވީ ބޯޖަހާލަން ދެކޮޅު ހަދާ ރައްޔިތުންގެ އަޒުމެވެ. ދިހަ އަހަރުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ސޯވިއެޓް ސިފައިންގެ އެތައް ހާސް ބަޔަކު މަރުވެ، ދިހަހާސް މީހުން ޒަޚަމްވެ ނުވަތަ ނުކުޅެދުންތެރިވެ، އިންސާނީ ހަރަދުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ހަތިޔާރު އެޅި ސިފައިން ނާޒުކުވެގެން ދިޔައެވެ.
އިގްތިސާދީ ގެއްލުން ވެސް ހަމަ އެހާމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ހަރަދުތަކުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް ބިލިއަން ރޫބަލްއެއް ހޭދަވެ، ސޯވިއެޓް އިގްތިސާދު އެތެރެއިން ގެއްލިގެން ދިޔަ އެވެ. ސާމާނާއި މަތިންދާބޯޓުތަކާއި ޒީނަތްތެރިކަން ނައްތާލުމާއި، ހަމަނުޖެހުންގެ ނިމުމެއް ނެތް ޠަބީޢަތާއި ގުޅިގެން، ސޯވިއެޓް ނިޒާމަށް ކެތްނުކުރެވޭފަދަ ބުރައެއް ކުރިމަތިވެ، އެތެރޭގެ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކަށް ތެޔޮ ޖަހާލިއެވެ.
ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން މި ހަނގުރާމަ ސާބިތުވެގެން ދިޔައީ މުސީބާތަކަށެވެ. ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ ދުނިޔޭގެ ދަރަޖަ ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ހިފާފައިވާ އަނިޔާވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އޭގެ އަގު ހަރުވެ، އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ވަރުގަދަވެ، ޑިޕްލޮމެޓިކް އެކަހެރިކަން ފުންވެގެން ދިޔައެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުން ހާމަކުރީ ބާރުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެމްޕަޔަރެއްގެ އަޚްލާޤީ އަދި ސްޓްރެޓެޖިކް ބަނގުރޫޓުވުމެވެ.
އެންމެ ފަހުން ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން އަފްޣާނިސްތާނުން ވަކިވީ ނިކަމެތިކަމާއެކުގައެވެ. އޭގެ މާގިނައިރުތަކެއް ނުވެ އޭގެ ސަރަޙައްދު މުޅިން ރޫޅިގެން ދިޔައެވެ. ތާރީޚުގައި ރެކޯޑްކޮށްފައިވަނީ ފޮހެވިގެން ނުދާނެ ހުކުމެކެވެ: ބްރޫޓް ފޯސް އިން ވަގުތީ ކޮންޓްރޯލް ލާޒިމު ކުރި ނަމަވެސް، އެއްބައިވަންތަ، ވަފާތެރި، އަދި މިނިވަންކަމަށް ލޯބިކުރާ ރައްޔިތުން ދުވަހަކުވެސް ބަލި ނުކުރެވޭނެއެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުން ތަކުރާރުކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވަނީ އެއް ހަގީގަތެއް ކަމަށްވާ މި ބިމަކީ ވެރިކަމަށް ތަބާނުވާ ބިމެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ އީމާންތެރިކަމާއި، އަގުތަކާއި، ބިމާއި، މިނިވަންކަމަށް ޝިކާރަވެރި ލޯތަކެއް އަޅާ ކޮންމެ ބާރަކީވެސް ޖާދީގެ ހަވަނަ ދުވަހުގެ ކަޅު ފިލާވަޅު ހަނދާން ނައްތާލަން ޖެހެއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ މީހުން މާއްދީ ގޮތުން ނިކަމެތި ކަމަށް ފެނިދާނެ ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ސަރަހައްދުތައް ނިކަމެތިކޮށްފައިވާ އަޚްލާޤީ އަދި ރޫޙާނީ ބާރެއް އެބަހުއްޓެވެ. މި ޤައުމަކީ ދުވަހަކުވެސް އަޅުވެތިކަމުގެ ޗޭނު އަޅާފައި އޮތް ޤައުމެއް ނޫން، އަދި ދުވަހަކުވެސް އަޅުވެތިކުރާނެ ޤައުމެއް ނޫނެވެ.
އަވަށްޓެރި ނުވަތަ ބޭރުގެ އެއްވެސް ދައުލަތަކުން ބޮން ގޮއްވާލުމާއި، އިންޒާރު ދިނުމާއި، ބިރުދެއްކުމާއި، ނުވަތަ ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދަށުދަރަޖައަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާނަމަ، އެއީ މަރުވާވަރުގެ ވަހުމެއް ތަކުރާރު ކުރުމެވެ. މިފަދަ އުންމީދުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ ތަޤްދީރާއި ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ ނަސީބު ތަފާތެއް ނެތެވެ. މި ބިމަކީ އަރައިގަންނަ މީހުންގެ ގަބުރުސްތާނަކަށް ވެފައިވަނީ އޭގެ ރައްޔިތުން އެންމެ ފަހު ނޭވާއާ ހަމައަށް އެ ބިން ދިފާއުކުރާތީ އެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުން ސުލްހައަށް އެދޭ ނަމަވެސް ކަރާމާތާއި އިސްތިގުލާލާ މެދު މުއާމަލާތް ނުކުރެ އެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އަފްޣާނިސްތާނަށް ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާތަކާއި އުދުވާނީ އަމަލުތަކަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުވެރި އަދި ތާރީޚަށް ގަސްތުގައި ލޯމަރާލުން ދައްކުވައިދޭ ކަންކަމެވެ. މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހަމައެކަނި ގުޅުންތައް ގޯސްވެގެން ނުދެއެވެ؛ އެމީހުން މުސްކުޅި ޒަޚަމްތައް އަލުން ހުޅުވައި، އަލިފާނުގައި ލިޔެފައިވާ ހަނދާންތައް ހޭލައްވާލައެވެ. ވައިގެ ހަމަލާތަކާއި އިންޒާރުތަކުގެ ސަބަބުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ހިމޭންވާނެ ކަމަށް ތަސައްވަރު ކުރާ މީހުން ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސް ހިސާބު ހަދަމުންނެވެ. ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމު އެއްބައިވަންތަވެ، އެނބުރި ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ މައިދާނަށް ދާނީ، އެ ޤައުމުގެ ވަޠަން ދިފާޢުކުރުމަށެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނަކީ އަބަދުވެސް އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކަށް އެއްބަނޑު އެއްބަފާކަމާއި ހެޔޮއެދުމާއި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމުގެ އަތް ފޯރުކޮށްދޭ ގައުމެކެވެ. އެކަމަކު މި އަތަކީ ދުވަހަކުވެސް ބަލިކަށިކަމެއް ކަމަށް އޮޅިގެން ނުވާނެ އެވެ. މި ޤައުމުގެ ކެތްތެރިކަން ހުސްވުމުން، އުދުވާނީ މީހާއަށް ކުރާ ޚަރަދު ބޮޑުކަން ތާރީޚުން ހެކިވެއެވެ.
ޖާދީގެ ހަވަނަ ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި ހިތާމަވެރި ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންޒާރުދޭ ދުވަހެކެވެ. އަޒުމުގެ ދުވަހެކެވެ. ޤައުމީ ހޭލުންތެރިކަމުގެ ދުވަހެކެވެ.
ޖާދީގެ 6 ވަނަ ދުވަސް: އިންވޭޑަރުންނަށް ތާރީޚީ ފިލާވަޅެއް
