އިސްލާމްދީން: މެދުމިނާއި ބެލެންސްގެ ދީން | 3 ވަނަ ބައި

ޚައިބަރު ޖަލާލް

الله ތަޢާލާ މުސްލިމް އުންމަތަށް އިޝާރާތް ކުރައްވަނީ “މެދު އުއްމަތެއް” ކަމަށާއި، ދުނިޔޭގައި މިހާތަނަށް އުފެދުނު އެންމެ ރީތި ޖަމާޢަތެއްގެ ގޮތުގައި ތަޢުރީފު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.  މި ޤައުމު ތަފާތުވަނީ، އެޤައުމެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ދާއިރާއެއް ކަމަށްވާ މެދުމިނާއި، ބެލެންސްއާއި، މެދު މަގަށް ވަޢުދުވުމެވެ.  މި ސަބަބަށްޓަކައި، މިއީ ހުރިހާ އިންސާނުންނަށް ނަމޫނާ ޖަމާޢަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައެވެ:
﴿كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ﴾

“ތިޔައީ އިންސާނުންގެ (މަންފާއަށް) ނެރުއްވި އެންމެ ރަނގަޅު އުއްމަތެވެ.”

މަތިވެރި ޤުރުއާނުގެ އިރުޝާދާއި އުނގަންނައިދިނުންތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ޢަޤީދާއާއި ޢަމަލީ ގޮތުން މޮޅު އަދި ޤުރުއާނުން ބައްޓަންކޮށްފައިވާ އިސްލާމީ އުއްމަތަކީ، ބެލެންސްޑް، ޓެމްޕަރޭޓް، އަދި މެދުމިނުގެ ޖަމާޢަތެކެވެ.  އެއީ މާބޮޑަށް ފުންމާލާ ކަމެއް ނޫން އަދި އިހުމާލެއްގެ ތެރެއަށް ވެސް ވެއްޓޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.  އޭގެ ބަދަލުގައި ވާހަކަ ދެއްކުމާއި، އަމަލުތަކާއި، އިޤްތިޞާދީ ދިރިއުޅުމާއި، ކާނާއާއި، އަޅުކަމާއި، އިޖުތިމާޢީ ސުލޫކުގައި މެދުމިނުގެ ކަންކަން ހިމެނޭ ގޮތަށް، އެއްވެސް ގޮތަކަށް ހަރުކަށި ފިކުރު ނުވަތަ ލަސްވުމަކުން ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ދުރުހެލިވުމެވެ.

الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އާއި މެދުމިނުގެ އުޞޫލު

އެއްފަހަރަކު ތިން މީހަކު ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ގެއަށް ޒިޔާރަތްކޮށް އެކަލޭގެފާނުގެ ދީނީ ޢަމަލުތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ.  އެކަލޭގެފާނުގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އެނގުމަށްފަހު، އެއީ އަމިއްލައަށް ފުދޭވަރުގެ އަޅުކަމެއް ނޫންކަމަށް ދެކިވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ: “މާޒީއާއި ކުރިއަށް އޮތް ފާފަތައް ކުރިން ފުއްސަވާފައިވާ الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އާއި އަހަރެމެންގެ އަޅާކިޔުމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު އިޢުލާން ކުރީ “އަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ރެއަކު ވެސް މެދުނުކެނޑި ނަމާދުގައި ހޭދަކުރާނަމެވެ.”  ދެވަނަ މީހާ ބުނީ “އަހަރެންގެ މުޅި އުމުރަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ރޯދަ ހިފާނަމެވެ.”  ތިންވަނަ މީހާ ބުނީ “އަހަރެން އަންހެނުންނާ މުޅިން ދުރުވާނަން، އަދި ދުވަހަކުވެސް ކައިވެންޏެއް ނުކުރާނަން” ކަމަށެވެ.

الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އަށް މިވާހަކަ އަޑުއިވުމުން އެއުރެންނާ މުޚާޠަބު ކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ.

«أنتم الذين قلتم كذا وكذا؟  أما والله إني لأخشاكم لله وأتقاكم له، ولكني أصوم وأفطر، وأصلي وأرقد، وأتزوّج النساء؛  فمن رغب عن سنتي فليس مني.»

“ތިޔަބައިމީހުންނަކީ އެފަދަ ވާހަކަތައް ދެއްކި މީހުން ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަޅުގަނޑަކީ الله އަށް އެންމެ ބިރުވެތިވާ އަދި އެކަލާނގެއަށް އެންމެ ވިސްނުންތެރި މީހާއެވެ. ނަމަވެސް ރޯދަ ހިފައި ރޯދަ ދޫކޮށް ނިދާ ނަމާދުކޮށް ނިދާއިރު އަންހެނުންނާ ވެސް ކައިވެނި ކުރަމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ސުންނަތަށް ތަބާނުވާ މީހަކީ އަހަރެންގެ މީހެއް ނޫނެވެ.”

އަނެއް މިސާލެއްގައި الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީންނަށް ސުލޫކުގައި މެދުމިނަށް މަގުދައްކައިދެއްވިއެވެ.

قا رسول الله صلی الله علیاوسلم: أبابكر!  ارفع من صوتك شيئًا»، وقال لعمر: «اخفض من صوتك شيئًا»، وهذا يدل على أن الإفراط والتفريط غير محمود، بل خير الأمور أوسطها؛

އެކަލޭގެފާނު އަބޫބަކުރު (ރ.އ) އަށް ވިދާޅުވީ، “ކުޑަކޮށް އަޑު އުފުއްލަވާ” ކަމަށާއި، އުމަރު (ރ.އ) އަށް ވިދާޅުވީ، “ތިބާގެ އަޑު ކުޑަކޮށް ތިރިކޮށްލާ” ކަމަށެވެ.  މިކަމުން ދޭހަވަނީ މާބޮޑަށް އިތުރުވުމާއި އުނިވުމަކީވެސް އެދެވޭ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ؛  ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް އެންމެ ރަނގަޅު ކޯސް އޮތީ މެދު މަގުގައެވެ.

ޙައްދުތައް ފަހަނައަޅައި ދިއުމުން ވިޔަސް ނުވަތަ ކުޑަކޮށް ވެއްޓިގެން ވިޔަސް މެދުމިނާއި ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ އިންސާނީ އިރުޝާދާއި، ކަންކަން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމާއި، އިޖުތިމާޢީ ނިޒާމު ޤާއިމުކުރުމުގެ އަސާސީ އުސޫލެކެވެ.  މަތިވެރި ޤުރުއާނުގައި ރަސޫލުންނަށް ބެލެންސް އަށް ނަސޭހަތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.  މުޅި ބަރަކާތްތެރި ޙަޔާތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ވަފާތެރިކަމުގައިވެސް އަދި ދުނިޔޭގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގައިވެސް މެދުމިން ގެންގުޅުއްވިއެވެ.

މިގޮތުން މި މަތިވެރި އުޞޫލުން ޒީނަތްތެރިވުމަކީ މުސްލިމް އުންމަތުގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ.  އެހެނީ މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތް ތަންފީޒު ކުރުމަށް ކުރާ ޖޯޝުގައި، މާބޮޑަށް ވެއްޓި، އެންމެ ފަހުން ސީދާ އަދި ބެލެންސްޑް މަގުން އެއްކިބާވާ ބައެއް މީހުން އެބަތިއްބެވެ.