ޚަލީލް ތަސަލް
އިއްޔެ ބަޣްލާން ޕްރޮވިންސްގައި އެތައް ސަތޭކަ އާންމުންނާއި ގަބީލާގެ އިސްވެރިންނާއި ޒުވާނުން އެއްވެ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދަށް ދޭ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކޮށް، އެއްފަހަރާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބޯޑަރު ބާރުތަކަށާއި ބަދަލު ހިފުމުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ވަރުގަދަ ތާއީދެއް ފާޅުކުރި އެވެ. ބަޣްލާނުގައި ބާއްވާ މި ހަރަކާތަކީ އާންމުންގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ގައުމީ ތާއީދެއްގެ މިސާލެކެވެ. މުޅި ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް ދުވަހުވެސް މިފަދަ ތާއީދު ފާޅުކުރަނީ މިސްކިތްތަކާއި ކޮމިއުނިޓީ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި ކަމަށާއި، އެތަންތަނުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް (އައިއީއޭ) ގެ ސްޓޭންޑާއި އެގައުމުގެ މުޖާހިދުންގެ މަސައްކަތަށް ދުއާ ކުރެއެވެ. މިއީ ތާރީޚީ ގޮތުން މުހިންމު އަދި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ހާދިސާއެއް ކަމުގައި ވާއިރު، މިއީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް ހިތްވަރުގަދަ ރައްޔިތުންގެ ތާއީދާއި އަމަލީ ޖިހާދުގެ ވަރުގަދަކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް އިސްލާމިކް އެމިރޭޓުން ހިންގާ ބަދަލު ހިފުމުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ނުވަތަ “ރާދު އަލް ޒުލްމް” ޖިހާދު މިޝަންތައް ކާމިޔާބީ ހޯދަމުންދާއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ ދިހަވަރަކަށް އައުޓްޕޯސްޓް ހިފެހެއްޓުމާއި ސަތޭކައަށް ވުރެ ގިނަ ކުލީ ސިފައިން ނައްތާލުން ފަދަ މުހިންމު އެތައް ކާމިޔާބީތަކެއް ހިމެނެ އެވެ. ތާރީޚުން ދައްކާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމަތައް ކާމިޔާބު ކުރެވެނީ ގަދަކަމުން ނޫން ކަމަށާއި، ހިތްވަރުގަދަކަމާއި މަތިވެރި މަޤްޞަދެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ. މި އުސޫލަށް ވިސްނައިގެން ވަޒަން ދިފާއުކުރުމަކީ މުޤައްދަސް ޖިހާދުގެ ގޮތެކެވެ. ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހުގެ ތެރޭގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދަށް ހަމަލާތައް ދިން ނަމަވެސް، އެކަމުގެ ރައްދުގައި އައިއީއޭއިން ވަނީ ބިމާއި ވައިގެ ސިފައިން މެދުވެރިކޮށް ނިންމާ ހަމަލާތަކެއް ދީ، ފަޚުރުވެރި އަދި ފައިދާހުރި ބަދަލު ހިފުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ.
ޕާކިސްތާނުން ގަބޫލުކޮށްފައި އޮވެދާނެ، އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޒަމާނުއްސުރެ އޮތް މަގުސަދުތައް ހާސިލް ކުރެވޭނީ އެގައުމުގެ ކުލީ ސިފައިންގެ ތެރެއިން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް ސިޔާސީ އަދި ޖިއޮގްރަފިކަލް ހަގީގަތް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގައި މިހާރު އޮތީ ވަރުގަދަ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއް ކަމަށާއި، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ގައުމީ އިއްތިފާގާއި އެއްބައިވަންތަ އާންމު ޚިޔާލު ފުޅާވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
އަނެއްކޮޅުން ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުގައި މި އަނިޔާވެރި އަދި އަނިޔާވެރި ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވާން ޖެހޭ އެއްވެސް ޝަރުޢީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ކޯޅުން ފެށީ އޭގެ ބަލިކަށިކަމާއި ދާޚިލީ މައްސަލަތައް ފޮރުވައި، އަމިއްލަ ރައްޔިތުންގެ ލޮލުގައި ބާރުގެ ވަހުމު އުފެއްދުމަށެވެ. މިހާތަނަށް އައިއިރު، ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެކަން ކާމިޔާބު ކުރުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާތީ، އެ ޖަމާއަތުގެ އަމަލުތަކާ މެދު ހިތާމަ ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވާން ޖެހެ އެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް، މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް، ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ކާމިޔާބީ ހޯދުމުގެ ފުޅާ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާއިރު، ޕާކިސްތާނަކީ ބަލިވުމުގެ ދިގު އަދި ލަދުވެތި ރެކޯޑެއް އޮތް ތާރީޚެކެވެ.
މިހާރު މި ކޯޅުމުގެ އަނެއް ފަރާތަށް އަނބުރާލަމާ ހިނގާށެވެ: އާންމުންގެ ތާއީދާއި ގައުމީ އިއްތިފާގަށް. ޕާކިސްތާނުގައި އާންމު އާބާދީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ބާކީކޮށްފައި އޮތްއިރު، ބާރު ޖަމާވެފައި ވަނީ ކުޑަ ޝަޚްސިއްޔަތެއްގެ އަތްމައްޗަށެވެ. ބޭރުގެ މަސްލަހަތުތަކުގެ ފައިދާއަށްޓަކައި އަފްޣާނިސްތާނުގައި އަސްކަރިއްޔާގެ ނުބައި ސިޔާސަތުތަކާއި މެނިޕިއުލޭޝަންތަކަށް ގިނަ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާއި ދީނީ ލީޑަރުންނާއި އިލްމުވެރިން ތަކުރާރުކޮށް ފާޑުކިޔައިފައިވެ އެވެ. އެމީހުން ވަނީ މުޒާހަރާކޮށް މި އަމަލުތައް ކުށްވެރިކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އެމީހުންގެ އަޑުތަކަށް އަޅާނުލާ ތިބި ކަމުގައި ވިޔަސް، ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން މި މުޒާހަރާތަކާއި ޑިމާންޑްތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް އަމާޒުކޮށް ނައްތާލާފައިވެއެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންގެ އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރިލާއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުގައި ހާލަތު މުޅިން ތަފާތެވެ. އައިއީއޭ އިން ވަނީ ރައްޔިތުންގެ ޒަމާންވީ ތާރީޚީ ޑިމާންޑެއް އަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޒުކޮށްފަ އެވެ: ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެން ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނީ އަނިޔާވެރިކަމާއި އާދޭސްތަކުން ނޫން ކަމަށާއި، ވަރުގަދަ އަދި ފައިދާހުރި ޖަވާބެއް ދީގެން ކަމަށެވެ. މިތަނުގައި މަޝްހޫރު ޕަޝްޓޯ ބަސްފުޅު ތެދުވެއެވެ: “އަހަރެންގެ ގެ އަނދާ ހުލިވެއްޖެނަމަ އެންމެ ކުޑަމިނުން އޭގެ ފާރުތައް ވަރުގަދަވެގެން ދިޔައެވެ.” އަފްޣާނިސްތާނަށް ދާދިފަހުން ދިން ހަމަލާތަކަށް ފަހު، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އެގައުމާ މެދު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ނުރުހުމުގެ ފުންކަމާއި، ރައްދުދިނުމާއި ބަދަލު ހިފުމުގެ ގާބިލްކަން އާބާދީގެ މިންވަރު އަމިއްލައަށް ފެނިފައިވެއެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން، ރާއްޖޭގެ އެތެރޭގައިވެސް އަދި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައިވެސް، އައިއީއޭ ’ގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް އިއްތިފާގުން ތާއީދުކުރާކަން އެންމެންނަށް ސާފުވެއެވެ. ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހު އުޚުތުންނާއި މައިންނާއި ބޮޑެތި މީހުން އެމީހުންނަށްޓަކައި ދުޢާކުރެއެވެ. ކުރީގެ އޮފިޝަލުންނާއި ކުރީގެ ވެރިކަމުގެ މެމްބަރުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދިރިއުޅޭ ގިނަ ބަޔަކު ވެސް އައިއީއޭގެ ހިތްވަރާއި ޝަރުއީކަން ގަބޫލުކުރެ އެވެ. އެމީހުންގެ ތަޙުލީލުތަކާއި ޚިޔާލުތަކުގައި ފާޅުގައި ބުނަނީ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕާކިސްތާނުން ފެންނަނީ ނިންމާ ޖަވާބެއްގެ ތޫނު އަސަރު ކަމަށެވެ.
“ރާދުލް ޒުލްމް” އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ތެރޭގައި އާންމުންގެ ތާއީދާއި ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ރޫހު ދުވަހުން ދުވަހަށް އުފުލިގެން ދެއެވެ. ހިތްވަރުގަދަ ސަލާމަތީ ބާރުތަކާ ބައްދަލުކުރަނީ އާންމު ލޯތްބާއި ތާއީދު؛ އެނބުރި އަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އާދައިގެ ރައްޔިތުން އެމީހުންނާ ސަލާމް ކުރަނީ މާ ބޮނޑިތަކަކުންނެވެ. އެއާ ހިލާފަށް ޕާކިސްތާނުގެ މިލިޝިއާގެ މެމްބަރުން މަރުވުމުން އެއްވެސް މީހަކު ހިތާމައެއް ނުކުރެ އެވެ. އެމީހުންގެ އަސްކަރީ ލީޑަރުންނާއި ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކުން ތާރީޚު ދިރާސާއެއް ނުކުރެއެވެ، އަދި ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި ތާރީޚް ޢިލްމުވެރިންގެ ނަޒަރިއްޔާތުން ވިސްނުން ހޯއްދަވައެވެ. އަފްޣާން މީހުން ހަނގުރާމައިން ވަރުބަލިވެފައި ދުވަހަކުވެސް އެކަން ނުހޯދައެވެ؛ ހަތަރު ދިހަ އަހަރު ފަހުން އައިއީއޭގެ ލީޑަޝިޕްގެ ދަށުން މާޒީގެ ކޯޅުންތަކުގެ ޒަޚަމްތައް ރަނގަޅު ކުރަންވީ ވަގުތު މިވަނީ އައިސްފައެވެ. ނަމަވެސް މީގެ މާނައަކީ އެހެން ޢުދުވާނީ މީހަކު ހަމަލާދީފިނަމަ އަފްޣާނިސްތާނުން ހިމޭންވެ ނުވަތަ ދިފާޢުވުމުގެ ޤާބިލުކަން ނެތް ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.
މިހާރު ހިނގަމުންދާ މި ހަމަނުޖެހުމުގައި އައިއީއޭގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަކީ ވެސް ފައިދާހުރި ދައުރެއް އަދާކުރާ ސިޔާސަތެކެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ތިބި އެގައުމުގެ ސިޔާސީ މަންދޫބުން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނަކީ ހަނގުރާމައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި އެގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހިމާޔަތްކުރުމާއި ދިފާއީ ޕޯސްޗަރއެއް ދެމެހެއްޓުމުގެ ބުރަ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ބައެއްކަން ހޯސްޓް ގައުމުތަކަށް ސާފުކޮށް ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އައިއީއޭ އިން ދުވަހަކުވެސް މަޝްވަރާ ނުވަތަ ސީދާ މަޝްވަރާގެ ދޮރު ބަންދުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް، މަޝްވަރާގެ މޭޒުމަތިން އެއްގޮތަކަށްވެސް ދުރަށް ހިނގައިގަނެ، ދޮގު ވާހަކަތައް ފޮރުވުމަށް ބަހަނާތައް އީޖާދުކުރަމުން އަންނަ ޕާކިސްތާނެވެ.
ޝައްކެއްވެސްނެތްގޮތުގައި އެއްފަރާތްވެފައިވާ ބޭރުގެ ދައުރުތަކާއި، ވަކި ބަދުނާމު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި، ސަރަހައްދީ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ އަމާޒަކީ ދޮގު މައުލޫމާތާއި ޕްރޮޕެގެންޑާގެ ތެރެއިން އަފްޣާނިސްތާނުގެ މީހުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުމުގެ އޮށްތައް އިންދައި، ނުވަތަ ސަލާމަތީ ބާރުތަކާއި ރައްޔިތުންނާ ދެމެދު ފަޅިއެއް އުފެއްދުމެވެ. އެހެނަސް ޤައުމުގެ ހަޤީޤީ ޚާދިމުންނާއި ދިފާޢީ މީހުންނަކީ ކޮންބައެއްކަން، ޤައުމު ހޭލުންތެރިވެ، މިހާރު ފުރިހަމައަށް ހޭލުންތެރިވެފައިވާކަން އެބޭފުޅުންނަށް ވިސްނަންޖެހޭ.
އަހަރެންގެ ގެ އަނދާ ހުލިވި ނަމަވެސް އޭގެ ފާރުތައް ވަރުގަދަވިއެވެ
