އިޙްސާން
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ފަހަކަށް އައިސް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރުންނަށް ތައުރީފު ކުރެއްވި ބަޔާންތަކުން ހާމަވަނީ ހިތި ލަދުވެތި ހަގީގަތެކެވެ. މި ސަރަޙައްދާއި މެދުއިރުމަތީގެ ފަހުގެ ތަރައްޤީތަކުގައި ކުށްތަކާއި ލޭއޮހޮރުވުމާއި، ހިސާރުކުރާ މީހުންނަށް ތާއީދުކުރުމުގެ ރެކޯޑް ފުރިފައިވާ މި މީހާ މިހާރު އުޅެނީ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މައުސޫމް އަފްޣާނިސްތާނުންގެ ގެތަކާއި ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ސްކޫލްތަކުގައި މަރާލާ މީހުންނަށް ތައުރީފު ކުރުމުގައެވެ.
މި ތައުރީރަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ސިޔާސީ ބަޔާނެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި، ޖިނާއީ ބާރުތަކާއި އެ ބާރުތަކުގެ ސަރަހައްދީ ޕްރޮކްސީތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ފުން އަދި ނުރައްކާތެރި އިއްތިހާދެއް ދައްކުވައިދޭ ތައުރީފެއް ކަމަށެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި، ޚާއްސަކޮށް ފަލަސްތީނުގެ މީހުންނާ ގުޅޭ ގޮތުން އޭނާގެ ރެކޯޑް ލޭއޮހޮރުވުމާ ގުޅިފައިވާ ޓްރަމްޕް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ފަރާތްތަކަށް ތައުރީފު ކުރާއިރު، އެކަމުން އުފެދޭ އަސާސީ ސުވާލަކީ މިއީ ކޮން ތައުރީފެއް ހެއްޔެވެ؟ ދިފާޢު ނެތް މީހުން މަރާލުމަށް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ހަމަޖެހުމަށްޓަކައި ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ނުބައި މަޤްޞަދުތައް މި ސަރަޙައްދުގައި ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި ހެއްޔެވެ؟
ޓްރަމްޕް ރިޔާސީ ދައުރުގައި އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ މައިގަނޑު މިސްރާބު ދުނިޔެއަށް ސާފުކޮށްދެއްވިއެވެ. އެމެރިކާގެ އެމްބަސީ ގުދުސްއަށް ބަދަލުކުރުމުން، ފަލަސްތީނުގެ ހައްގުތަކަށް އަޅާނުލާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭ މަގާމަކަށް އޭނާ ވަނީ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ތާއީދުކޮށްފަ އެވެ. ގޯލާން އުސްމިން އިސްރާއީލުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމުން އޭނާ ވަނީ ސަރަހައްދީ ފިތުނަތައް އިތުރަށް ފުންކޮށްފަ އެވެ. އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކުރެއްވުމުގެ ތެރެއިން މުސްލިމުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ދެކޮޅަށް ކަނޑި ދަނޑިވަޅުގައި ޖައްސަވައިފިއެވެ. އަދި އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ސްޓޭންޑެއް ގެންގުޅުއްވުމުން ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް ޓެންޝަންތައް އިތުރަށް ބޮޑުވި އެވެ. ޣައްޒާގެ ކޮންޓެކްސްޓްގައި ފާޑުކިޔުންތެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ހާލަތަށް އޭނާ ދެއްވި ޖަވާބުން އިސްރާއީލަށް ވަރުގަދަ ތާއީދެއް ފާޅުވި ކަމަށާއި ފަލަސްތީނަށް ކުރާ އިންސާނީ އަސަރު އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ހައްލު ނުކުރެވުނު ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ކޮމާންޑަރުންނަކީ “އާދަޔާ ހިލާފު ޝަރަފެއް” ލިބިފައިވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި މިއަދު ސިފަކުރައްވަނީ ހަމަ މި ޓްރަމްޕް އެވެ. ސުވާލު ކުރަން ޖެހޭނީ: ކޮން އާދަޔާ ހިލާފު ޝަރަފެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ކާބުލްގެ އޮމިދު ހޮސްޕިޓަލަށް ބޮން ގޮއްވާލުމާއި ހަތަރުސަތޭކަ މައުސޫމް ބަލިމީހުން ޝަހީދު ކުރުމުން އެކުލެވިގެންވާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ކުނާރުގެ ގެތަކަށް ވަޒަންތަކާއި މިސައިލްތަކުގެ ކެތްތެރި ވާރޭ ވެހި، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން އަމިއްލަ ލޭގައި ތެމިގެންދާ ވާހަކައަކަށް ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ފަހަރެއްގައި އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދާއިމީ ނުތަނަވަސްކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށް އައިއެސް ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް ދޭ ހިސާބު ޖަހާފައިވާ ސަޕޯޓަކަށް ވެދާނެ ހެއްޔެވެ؟ މިފަދަ ލަދުވެތި ތައުރީފުތަކުން ހާމަވަނީ ބިރުވެރި ހަގީގަތެއް ކަމަށްވާ ޓްރަމްޕާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ޖަރީމާތަކަކީ “އާދަޔާ ހިލާފު ކާމިޔާބީތަކެއް” ކަމަށް މާނަކުރާ ކަމެވެ.
ޕާކިސްތާނަށް ޓްރަމްޕް ތައުރީފު ކުރެއްވުމާއި މެދުއިރުމަތީގައި އޭނާ ގެންގުޅުއްވި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާ ދެމެދު ސާފު އަދި އިންކާރު ނުކުރެވޭ ގުޅުމެއް އެބައޮތެވެ. ޓްރަމްޕާއި އޭނާގެ ޒަޔަނިސްޓް ސަޕޯޓަރުން ޕްރޮކްސީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން އެމީހުންގެ މަގުސަދުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ދެކުނު އޭޝިއާގައި ކުލީ ސިފައިންގެ ލަޝްކަރެއް ބޭނުންވެ އެވެ. އެމެރިކާގެ ތާއީދުގެ ބާރު ލިބިގެން އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ޤަތުލުކުރާ ފަދައިން، ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުކުރަނީ ހަމަ އެ ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުގެ ތާއީދާއެކުގައެވެ.
މިއީ ކޯޑިނޭޓްޑް ގޭމެއް: ހުޅަނގު އޭޝިއާ (ފަލަސްތީން) ގައި އެއް ފްރަންޓާއި މެދުތެރޭ އޭޝިއާ (އަފްޣާނިސްތާން) ގައި އަނެއް ފްރަންޓެވެ. ދެފަރާތުން ވެސް ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންނަކީ މައުސޫމް މުސްލިމުން ކަމަށާއި، ޖަލާލީ މީހުންނަކީ އެހެން މީހުން ތަނޑި ދަމައިގަންނަ ޕަޕެޓުން ކަމަށެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ކޮމާންޑަރުންނަށް ޓްރަމްޕް ތައުރީފު ކުރައްވަނީ އެމީހުން ވަފާތެރިކަމާއެކު “އެމެރިކާގެ ފައިމަގުގައި ތިބި ސިފައިންގެ” ދައުރު އަދާކުރާތީ އެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި އިސްރާއީލުގެ މަސްލަހަތު ކުރިއެރުވުމަށް “މަކަރުވެރި މެދުވެރިން”ގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުގައި އިރުމަތީ އަވަށްޓެރި ގައުމު އަމާންކަން ނެތުމާއި ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރޭގައި ޣަރަގުވެފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް “ޖަލާލީ”ގެ ދައުރު އަދާކުރެ އެވެ.
އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލަށް ކުލީ ސިފައިންގެ ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެފައިވާ ވެރިކަމެކެވެ. މި ވެރިކަން މެދުއިރުމަތީގައި ސުލްހައާއި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އެއްފަހަރާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިރުމަތީ ބޯޑަރުތަކުގައި ހަނގުރާމައާއި އިންސާނީ އަގުގެ ކޮންމެ އުސޫލެއް ފިއްތާލައެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ޓްރަމްޕާއި އިސްރާއީލުން ބޮން ގޮއްވާލާ ފަދައިން ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ކާބުލްގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އޮމިދު ހޮސްޕިޓަލަށް އަމާޒުކޮށްފަ އެވެ. ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުން ޣައްޒާގެ ސްކޫލްތަކާއި ގެދޮރު ތަޅާލާ ފަދައިން، ޕާކިސްތާނުން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުނާރު، ޕަކްޓިއާ، އަދި ޚޯސްޓް ޕްރޮވިންސްގެ ސްކޫލްތަކަށާއި މީހުން ދިރިއުޅޭ ތަންތަނަށް މޯޓަރުގެ އަލިފާނާއި ވައިގެ މަގުން ބޮން ގޮއްވާލާފައެވެ.
މި ކޯޑިނޭޓް ކުރެވިފައިވާ ޖަރީމާތަކަކީ އިއްތިފާގުން ހިނގާ ކުށްތަކެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ކުރިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ބްލޫޕްރިންޓެއްގެ ބައެކެވެ، ބޮޑު ބާރުތަކުން ޕްރޮކްސީ ވެރިކަން ބޭނުންކޮށްގެން މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވައި، ފަގީރުކަމާއި، އަމާންކަން ނެތްކަމާއި، ފަހަތަށް ޖެހިފައިވާ މެޕެކެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ޖިނާއީ އޮފިޝަލުންނަށް ޓްރަމްޕް ތައުރީފު ކުރެއްވުމުގެ ސަބަބަކީ ހަމައެކަނި ކުރު މުއްދަތުގެ ސިޔާސީ ފައިދާތަކަށް ނިސްބަތްވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އެމެރިކާގެ ސަރަހައްދީ އުކުޅުތަކުގައި ޕާކިސްތާނުން މުހިންމު އަދި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާކަން ޓްރަމްޕަށް ވިސްނޭއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުން ބޭރަށް އެމެރިކާގެ ލޮޖިސްޓިކަލް މަގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުން ފެށިގެން ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ ނެޓްވޯކްތަކާ (ސީއައިއޭ އަދި މޮސާޑް) އެއްބާރުލުން ދިނުމެވެ.
މި ތައުރީފު ދެއްވައިގެން ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ޕާކިސްތާނަށް އޭގެ އަމަލުތަކުގައި ދެމިހުރުމަށް ފެހި ސިގްނަލް ދެއްވަމުން ކަމަށާއި، މި އަމަލުތައް އެމެރިކާގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަސްލަހަތާ އެއްގޮތްވާތީ އެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ނުވަތަ ފަލަސްތީނުގެ މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެއްވެސް އަގެއް އޭނާއަށް ނެތް ކަމުގެ މެސެޖު ދޭހަކޮށްދެއެވެ؛ މުހިންމީ ހަމައެކަނި ބޮޑެތި ބާރުތަކާއި އެ ބާރުތަކުގެ އެކުވެރިންގެ މަސްލަހަތު ކަށަވަރުކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
މި ލަދުވެތި ސިޔާސަތަކީ ސަރަހައްދީ މުސީބާތްތައް ހައްލުކުރުމުގައި ނާކާމިޔާބު ސިޔާސަތެއް ނޫން ކަމަށާއި ނަފްރަތާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ އަލިފާންގަނޑު އިތުރަށް ތެޔޮ ޖަހައި ފުޅާކޮށްދޭ ސިޔާސަތެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުން އަމަލުކުރަނީ އެކަހެރިކޮށް ނޫންކަން؛ އެ ޖަމިއްޔާގެ އަމަލުތަކުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ފަސްނުޖެހޭ ތާއީދެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ކޮމާންޑަރުންނަށް ޓްރަމްޕް ތައުރީފު ކުރެއްވުމަކީ މި ހަގީގަތުގެ ފާޅުކަން ބޮޑު އަދި ވަރުގަދަ ހެކިތަކެކެވެ.
ހަގީގަތުގައި މި ތައުރީފަކީ ނާޒުކު މީހުން ޤަތުލުކުރުމުގެ އެންޑޯސްމަންޓެކެވެ؛ އެއީ ކުނާރުގެ ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވާލި ގޮތުގެ ސައްހަ ކުރުމެކެވެ؛ އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތެރޭގައި އައިއެސް ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭ ސަޕޯޓަށް ރުހުން ދިނުމެވެ؛ އަދި އެއީ ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަނިޔާވެރި ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ކޮންމެ ޖަރީމާއަކަށް ރަސްމީކޮށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާލަން އޮތީ، މި ސަރަޙައްދުގެ ޤައުމުތަކުން، ޚާއްޞަކޮށް އަފްޣާނިސްތާނާއި ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން މި ނުބައި ކުޅިވަރަކީ، ހަގީގަތުގައި ކޮން ކުޅިވަރެއްކަން ދެނެގަންނަކަމެވެ. އެމީހުންނަށް ވިސްނޭ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕާއި އޭނާ ފަދަ މީހުންނަށް ޣައްޒާގައި ހިންގި އަނިޔާވެރިކަމާއި ކާބުލްގައި ހިންގި އަނިޔާވެރިކަމާ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި ހުރިހާ މުސްލިމުންގެ ލޭއަކީ އެއްގޮތް އަދި އެއްވެސް ޙިސާބެއް ނެތް ލޭއެކެވެ.
ނަމަވެސް ތާރީޚުން ދުވަހަކުވެސް މި ޖަރީމާތައް ހަނދާން ނެތިގެން ނުވާނެއެވެ. ޖަލާލުކުރާ މީހުންނާއި އެމީހުންގެ ރައްކާތެރިވެރިން الله ތަޢާލާއާއި ތާރީޚުގެ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ކުރިމަތީގައި ޖަވާބުދާރީވުމަށް ޗިޓް ފޮނުވާ ދުވަހެއް އަންނާނެކަން ޔަޤީނެވެ. الله ތަޢާލާ މަތިވެރި ޤުރުއާނުގައި އިޢުލާން ކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ.
«وَلَا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غَافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ»
“އަދި ދުވަހަކުވެސް ނުވިސްނާތި، އަނިޔާވެރިން ކުރާ ކަންތައްތައް الله އަށް ޣާފިލުވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.” މި އިލާހީ ވައުދަކީ އަނިޔާވެރިންނަށް ލިބޭ އެންމެ ފަހުގެ ތަސައްލީއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި ލޭއޮހޮރުވުމުގެ މަގު އިޚްތިޔާރުކޮށްފައިވާ ޓްރަމްޕާއި ޕާކިސްތާނުގެ ކުލީ ވެރިކަން ފަދަ ކުށްވެރިންނަށް އެންމެ ބޮޑު އިންޒާރެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ވެގެންދެއެވެ.
ކުށްވެރިންނަށް ޓްރަމްޕްގެ ތައުރީފު
