ޕާކިސްތާނުގައި އައިއެސް އަށް ތަމްރީނު ދިނުމުގެ ސިއްރު އިތުރަށް ސާފުވެއްޖެ

ސައިފުއްދީން ވަޒީރުވާލް

ސަލާމަތީ މައުލޫމާތު ރަނގަޅު މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ޕެޝަވަރުގައި އައިއެސް-ކޭގެ އިސް ފަރާތެއް ކަމަށްވާ ޒަލްމައި ބަދަކްޝީ މަރާލައިފި އެވެ.  އޭނާ އަކީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ކުނޑޫޒް ސިޓީގެ ކާބުލް ބޭންކުގެ ބްރާންޗަކަށް އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ހަމަލާ ދިނުމަށް ރޭވި ފަރުދެވެ.

އޭނާ ހަމަލާ ފަރުމާކުރި ކަމުގެ އިތުރުން އައިއެސް-ކޭގެ މުހިއްމު އޮޕަރޭޝަނަލް ޕްލޭނަރެއްގެ އިތުރުން އެ ޖަމާއަތުގެ ލީޑަރު ކަމަށް ބުނާ ޝަހާބު އަލް މުހާޖިރުގެ ގާތް މީހެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ބެލެވުނެވެ.  އެ ހާދިސާއަށް ފަހު، އަދި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް (އައިއީއޭ) ގެ ޖާސޫސީ ޔުނިޓްތަކުން ފަހަތުން އަރައިފާނެތީ ބިރުގަނެ، ޕާކިސްތާނުގެ ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާ ސަރަހައްދަށް ފިލައިގެން ދިޔައެވެ.

މި ހާދިސާއަކީ އަފްޣާނިސްތާނުން ފިލައިގެން ދިއުމަށްފަހު އައިއެސް-ކޭގެ ޕްރޮޕެގެންޑާއާއި އަސްކަރީ ލީޑަޝިޕް ޕާކިސްތާނުގެ ގަބީލާ ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުވި ކަމަށް ބުނެ ދުވަސްކޮޅެއް ވަންދެން މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ މަސްދަރުތަކުން ބާރުއަޅާފައިވާ ސިލްސިލާ ރިޕޯޓްތަކެއް އިތުރަށް ވަރުގަދަކޮށްދޭ ހާދިސާއެކެވެ.

މީގެ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ބައެއް ހާދިސާތަކުން ވެސް ކަށަވަރުވެފައި އޮތީ އައިއެސް-ކޭގެ މުހިންމު ފަރާތްތައް ގިނައިން ތިބީ ޕާކިސްތާނުގެ ގަބީލާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ކަމަށާއި އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި އެމީހުން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ ކަމަށެވެ.  ގިނަ ފަހަރުތަކެއްގައި އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ނޭނގޭ ބަޔަކު މި ފަރާތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފަ އެވެ.

ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ޓިރާ، ޓޯރ ޑާރާ، އޮރަކްޒައި، އަދި ޝަލްމަން ފަދަ ސަރަހައްދުތަކަކީ އައިއެސް-ކޭ އަށް ރައްކާތެރި ސަރަޙައްދެއްގެ ގޮތުގައި ޒަމާނުއްސުރެ ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ސަރަޙައްދުތަކެކެވެ.  މި ސަރަހައްދުތަކަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސަލާމަތީ މުއައްސަސާތަކުގެ ނުފޫޒާއި ސްޓްރެޓެޖިކް ހިސާބުތަކުގެ ދަށަށް ދާ ސަރަހައްދުތަކެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

މި ސަބަބާހުރެ ގިނަ ތަހުލީލު ކުރާ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އައިއެސް-ކޭ އަކީ މިނިވަން ނުވަތަ ޚުދުމުޚުތާރު ޖަމިއްޔާއެއް ނޫން ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ޖާސޫސީ ކުޅިވަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ޕްރޮކްސީ ނެޓްވޯކަކަށް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ބަދަލުވެފައިވާ ޖަމާއަތެކެވެ.  އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި މިފަދަ ޖަމާއަތްތައް ދެމިއޮތުމަކީ އަފްޣާނިސްތާނާއި އެ ސަރަހައްދުގައި އަދި އެ ސަރަހައްދުގައި ވެސް ނުތަނަވަސްކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ޕްރެޝަރުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.  މިއީ، މި ވަޒަންކުރުންތަކަށް ބަލާއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ތެރޭގައިވާ ވަކި ދައުރަކުން އައިއެސް-ކޭގެ ލީޑަރުންނަށް ރައްކާތެރި ތަންތަން ހޯދައި، އެ ސަރަހައްދުތަކުން އެމީހުންގެ ހަރަކާތްތައް އިންތިޒާމުކޮށް ޑައިރެކްޓް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭ ސަބަބެވެ.

ޒަލްމައި ބަދަޚްޝީގެ މައްސަލައަކީ ހަމަ މި ޕަޒްލްގެ އަނެއް ލިންކެއް ކަމަށް ފެނެއެވެ.  އަފްޣާނިސްތާނުން ފިލައިގެން ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ސީދާ ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުވެވަޑައިގަތީ، ގިނަ ފަހަރަށް އައިއެސް-ކޭ އަލުން ގުރޫޕް ކުރުމުގެ މަރުކަޒުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ ތަންތަނަށެވެ.

މި ތަރައްޤީގެ ސަބަބުން މި ސަރަޙައްދުގައި އައިއެސް-ކޭ ނެޓްވޯކަކީ ހަމައެކަނި ފިނޑިން މަދު ފަރުދުންގެ ރެންޑަމް ކަލެކްޝަނެއް ނޫން ކަމަށާއި، ޕާކިސްތާނުގެ އެތެރޭގައި ތަމްރީނު ވަސީލަތްތަކާއި މާލީ އެހީތެރިކަމާއި ރައްކާތެރި ތަންތަން ލިބިފައިވާ ފުޅާ ނެޓްވޯކެއްގެ ބައެއް ކަމުގެ ފުރުޞަތު ވަރުގަދަވެގެންދާ ކަމަށެވެ.

އަނެއް މުހިންމު ނުކުތާއަކީ އައިއެސްއަށް ފައިނޭންސްކޮށް ތާއީދުކުރާ ގައުމުތަކުން ގަސްތުގައި ސަރަހައްދީ މާހައުލު ހަލަބޮލިކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ، އައިއެސް ފަދަ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ހުރަސްއެޅޭނެ ހުރަހެއް ނެތް ގޮތަކަށެވެ.  މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން ބައެއް ތަހުލީލު ކުރާ ފަރާތްތަކުން ނިންމާފައިވަނީ އައިއެސް އަކީ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ޕްރޮކްސީ ފޯސްއަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ތާރީޚީ ގޮތުން މިއީ އާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ވަކި ދައުލަތްތަކުން ތަކުރާރުކޮށް ޕްރޮކްސީ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން އެމީހުންގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަގުސަދުތައް ހާސިލްކޮށްފައިވާތީ އެވެ.

ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު، ޕެޝަވާރުގެ ހާދިސާއަކީ ހަމައެކަނި އެއް ޕްލޭނަރެއް މަރާލި ޚަބަރެއް ނޫނެވެ؛  އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ އައިއެސް-ކޭގެ ހަގީގީ ތާއީދުކުރާ މީހުންނާއި، އެ ޖަމާއަތުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ޖިއޮގްރަފީއާ ގުޅޭ ފުޅާ ޕަޒްލްއެއްގެ ބައެކެވެ.

ޓެރަރިސްޓް ނެޓްވޯކްތަކަށް ފައިސާ ހޯދުމާއި، ތަމްރީނާއި، ރައްކާތެރި ތަންތަނުގެ އަސާސީ މަސްދަރުތައް ނައްތާލެވޭހާ ހިނދަކު، މިފަދަ ޖަމާއަތްތައް މުޅިން ނައްތާލުމަކީ އިންތިހާއަށް އުނދަގޫ މަސައްކަތެކެވެ.