އަކްބަރު ޖަމާލް
އިންޑިއާ ބައްރާއި މެދުތެރޭ އޭޝިޔާއާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމެއްގެ ގޮތުގައި ޚާއްޞަ ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް މަޤާމެއް އޮތް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުން އެނގޭ ގޮތުގައި މި ބިމުގެ ސިޔާސީ ތަރައްޤީތަކުން އަބަދުވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ކަންކަމަށް ވަރަށް ފުން އަސަރެއް ކުރެއެވެ. ވިހި އަހަރުގެ ދިގު ހަނގުރާމައަކާއި ބޭރުގެ ހިސާރު ނިމުމަކަށް އައުމަށްފަހު، އަފްޣާނިސްތާނުގައި އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ނިޒާމު ވެރިކަމަށް އައިއިރު، ދުނިޔެއަށް އެންމެ މުހިންމު ސުވާލަކީ ކާބުލްގެ އާ ލީޑަޝިޕުން އެހެން ގައުމުތަކާ ގުޅުން ބައްޓަންކުރާނީ ކިހިނެއްތޯއާއި، އެ ގުޅުންތައް ބިނާވާނީ ކޮން އޮނިގަނޑަކާއި ސިޔާސަތެއްގެ މައްޗަށެވެ.
މިއަދު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ކުރިއަށް ގެންދަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ގައުމީ މަސްލަހަތު ތަމްސީލުކުރާ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ އުސޫލުތަކަށް ފުރިހަމަވުމާއި މެދުމިނާއި ތަބާވުމަކުންނެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މި ހެޔޮ ތަރައްޤީއަށް ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި، ޚާއްޞަކޮށް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ މުއައްސަސާގެ ތެރޭގައި ވަކި އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ ދައުރުތަކުން ޝައްކުގެ ނަޒަރަކުން ބަލާތީއެވެ. އެމީހުން މެދުނުކެނޑި މަސައްކަތް ކުރަނީ އަފްޣާނިސްތާނަކީ ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުމަށެވެ.
އައިއީއޭގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ ފުރަތަމަ އަދި އެންމެ އަސާސީ އުސޫލަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ޙުކުމްތަކާއި ނަބީ ޒަމާނުގައި ޤާއިމުކުރެވުނު ސިޔާސީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް އުސޫލުތަކަށް ތަބާވުމެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ މުސްލިމުން ވިޔަސް ޣައިރު މުސްލިމުން ވިޔަސް ހުރިހާ ޤައުމަކާއެކު ސުލްޙަވެރި، ވިޔަފާރީގެ، އަދި ސިޔާސީ ގުޅުންތައް ޤާއިމުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދޭ ފުރިހަމަ ދީނެކެވެ. އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ޞަފްޙާތަކުން ހެކިވަނީ މަދީނާގައި އިސްލާމީ ދައުލަތް ޤާއިމު ކުރެއްވުމަށްފަހު، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ޣައިރު މުސްލިމް ތަފާތު ޤަބީލާތަކާއި ރަސްކަމާއި އެކު އެއްބަސްވުންތައް ހެއްދެވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މިސާލުތަކުގެ ތެރޭގައި މަދީނާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (މިތަޤްލް މަދީނާ) އާއި ޙުދައިބިއްޔާގެ މުޢާހަދާ ހިމެނެއެވެ.
ޝަރީޢަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މި ނަމޫނާތަކުގެ އަލީގައި، އެފަދަ ޤައުމަކުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްޤުތަކާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމީ އިސްތިޤްލާލަށް އިޙްތިރާމްކުރާނަމަ، ދެފަރާތުގެ އިޙްތިރާމާއި ހަމަހަމަކަމާއި ބެލެންސްޑް އެންގޭޖްމަންޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކޮންމެ ޤައުމަކާވެސް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަށް އައިއީއޭ ތައްޔާރަށް އޮވެއެވެ. ރަޝިޔާއާއެކު ދާދިފަހުން ސަލާމަތީ އަދި ދިފާޢީ އެއްބާރުލުމުގެ އިތުރުން ޗައިނާއާއެކު އިޤްތިޞާދީ އަދި މައިނިންގ މަޝްރޫޢުތަކަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާއި އޮނިގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން އަޅާފައިވާ ހުރިހާ ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. މި ޕާޓްނަރޝިޕްތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ ޤައުމުގެ ދިފާޢީ ޤާބިލުކަން ހަރުދަނާކޮށް، ބޭރުގެ އުދުވާނީ ޢަމަލުތަކާއި ތަދައްޚުލުވުން ހުއްޓުވުމެވެ.
ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ފާހަގަކުރުން މުހިންމީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މިހާރުގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަކީ އެއްވެސް ގްލޯބަލް ބްލޮކެއްގެ ބައެއް ނޫން ކަމާއި، ވަކި ގުރުދާއަކާ ދެކޮޅަށް ވެސް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ސިޔާސަތެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ފުރިހަމައަށް މިނިވަން އަދި އެއްބައިވަންތަ ނޫން ސިޔާސަތެކެވެ.
ބޭރުގެ ބާރުތަކުގެ އެދުމުގެ މަތިން އުފެދި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދު ސިޔާސީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް ވާދަވެރިކަމުގެ މައިދާނަކަށް ބަދަލުކުރި ކުރީގެ ޕަޕެޓް ސަރުކާރުތަކާ ހިލާފަށް މިހާރުގެ ނިޒާމުގައި އަފްޣާނިސްތާން މާނަކުރަނީ ސިޔާދަތާއި މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
ރަޝިޔާއާއި ޗައިނާއާ ގުޅުން ފުޅާވުމުގެ މާނައަކީ އެއްވެސް ގޮތަކަށް ކާބުލް އިން އެމެރިކާއާ ނުވަތަ ހުޅަނގުގެ ދުނިޔެއާ ކުރިމަތިލުމުގެ ނުވަތަ ޢަދާވާތްތެރިވުމުގެ މަގެއް އިޚްތިޔާރުކޮށްފައިވާ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމަށް ނުވަތަ އިސްލާމީ ނިޒާމަށް ނުވަދެ، ހުޅަނގުގެ ދައުލަތްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް ހުރިހާ ގައުމުތަކާ އެކު ސިޔާސީ އަދި އިގްތިސާދީ ގޮތުން ހެޔޮ ގުޅުންތަކެއް ގާއިމް ކުރުމަށް އައިއީއޭ އިން ސާފުކޮށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ބާރެއްގެ މަގުސަދުތަކަށް ވަސީލަތަކަށް ވުމުގެ ބަދަލުގައި އަފްޣާނިސްތާން މަސައްކަތް ކުރަނީ ސަރަހައްދީ ވިޔަފާރިއާއި އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތަކުގެ މުހިންމު ޓްރާންސިޓް ހަބަކަށް ބަދަލުވުމަށެވެ. މެދުތެރެއާއި ދެކުނު އޭޝިއާ ގުޅުވައިލުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހަކަތައާއި ދަތުރުފަތުރުގެ މަޝްރޫޢުތައް ތަރައްޤީކުރުމަކީ މި ތަޞައްވުރުގެ ސާފު މިސާލެކެވެ.
އައިއީއޭގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަކީ ބިނާކުރަނިވި، ބެލެންސްޑް، އަދި ސުލްހަ މަރުކަޒުކޮށްފައިވާ ސިޔާސަތެއް ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ވެރިކަންކުރާ މުއައްސަސާއިން ދާދި ފަހުން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާނާ ގުޅޭ ގޮތުން ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައު، ޚާއްސަކޮށް އެމެރިކާއަށް އުފެއްދުންތެރި ނުރައްކަލުގެ ތަސައްވުރެއް ހުށަހަޅަން މަސައްކަތްކޮށްފަ އެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ޕްރޮމޯޓް ކުރަނީ އަފްޣާނިސްތާނާއި ރަޝިޔާއާ އޮންނަ ދިފާއީ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގައި ސަލާމަތީ ގޮތުން އާ ދަތިކަމެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އެވެ. ނަމަވެސް މި މައްސަލަ ލޮޖިކަލް އަދި ރިއަލިސްޓިކް ގޮތެއްގައި ވަޒަންކޮށްފިނަމަ، މި މަޤާމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ މުއައްސަސާގެ ފަރާތުން ބޮޑު އަދި ސީރިއަސް ޑިޕްލޮމެޓިކް ގޯސް ހިސާބުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިލެވޭނެއެވެ.
ދިގު މުއްދަތަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަން ކުރާ ދައުރުތަކުން ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން މާލީ އަދި ސިޔާސީ ލުއިތަކެއް ހޯދަމުން އައީ “އަފްޣާން ކާޑު” ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. މިއަދުވެސް އެމީހުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ އެމެރިކާއާ އެމީހުންގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މުހިންމުކަމާއި ސަލާމަތީ ގޮތުން ގުޅުންހުރިކަން ދައްކާލުމަށްޓަކައި ހަމަ ޒަމާނުއްސުރެ ގެންގުޅޭ އުސޫލު ބޭނުންކުރުމަށެވެ. މިފަދަ ސިޔާސަތަކީ އަޚްލާޤީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ބަލިކަށި ސިޔާސަތެއް ނޫން ކަމަށާއި، މި ސަރަޙައްދުގައި ދެމިއޮންނަ ސުލްޙައާއި ހަމަޖެހުމުގެ މަސްލަހަތާވެސް ފުށުއަރާ ސިޔާސަތެއް ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާއާ ހިލާފަށް ހަގީގަތަކީ ދިފާއީ ގޮތުން ވަރުގަދަ، ސްޓޭބަލް، އަދި އަމިއްލައަށް ބަރޯސާވާ އަފްޣާނިސްތާނަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމުގެ ޔަގީންކަމެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމެކެވެ. ރަޝިޔާ، ޗައިނާ އަދި އެހެން ސަރަހައްދީ ބާރުތަކާ އެކު ކާބުލްގެ ސަލާމަތާއި ދިފާއީ ގުޅުންތަކަކީ އެއްވެސް ގައުމަކަށް އަނިޔާވެރިވުމަށް ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދު ރައްކާތެރިކޮށް، ބޭރުގެ ތަދައްޚުލުވުން ހުއްޓުވުމެވެ.
އައިއީއޭ އިން ވަނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައަށް ތަކުރާރުކޮށް ޔަގީންކަން ދީ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދު އެހެން ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް ބޭނުން ނުކުރާނެކަން އަމަލީ ގޮތުން ދައްކާލާފަ އެވެ.
އެހެންކަމުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޝަރުއީ ދިފާއީ ފިޔަވަޅުތައް ޝައްކުގެ ނަޒަރަކުން ބަލައި، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ މުއައްސަސާއިން ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުމަކީ ޚުދު އެ ސަރަހައްދުގައި ސަލާމަތީ ގޮތުން އާ ނުރައްކާތަކެއް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. އައިއީއޭގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ބިނާވެފައިވަނީ ރިއަލިޒަމްގެ މައްޗަށް، ޤައުމީ މަސްލަހަތާއި، އަދި އެންމެ މަތީގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ޤާއިމުވެފައިވާ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން އަފްޣާނިސްތާން ވިސްނަން މަސައްކަތް ކުރަންވީ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ނަޒަރިއްޔާތުން ނުވަތަ ވަކި އަސްކަރީ ވާހަކަތަކުން ނޫން ކަމަށާއި، ކާބުލްގެ ރަސްމީ މަޤާމާއި ލީޑަޝިޕާ ސީދާ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ގުޅިގެންނެވެ.
ހަމައެފަދައިން، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ މުއައްސަސާއިން ފަތުރާ ޝައްކުތަކާއި ޕްރޮޕެގެންޑާތަކުން ބޮޑުތަނުން އަމިއްލަ މާލީ އަދި ސިޔާސީ މަސްލަހަތު ދައްކުވައިދޭކަން ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކުން ދެނެގަންނަން ޖެހޭނެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ އިޙްތިރާމާއި ތަދައްޚުލުވުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އަފްޣާނިސްތާނަށް އެކުވެރިކަމުގެ އަތް ދިއްކުރާ ކޮންމެ ގައުމަކީވެސް ކާބުލަކީ އިތުބާރު ހުރި، އުސޫލީ، އަދި ކޮމިޓްޑް ޕާޓްނަރެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނާނެއެވެ.
ރަޝިޔާއާއެކު ވެފައިވާ ޑިފެންސް އެގްރީމަންޓާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ބެލެންސްޑް ފޮރިން ޕޮލިސީ
