ރިފަތު ޝަފީގު
ޔަހޫދީންގެ ނޭދެވޭ ސިފަތަކާ ބެހޭ ސިލްސިލާގައި، މި ބައިގައި، އެމީހުންގެ މުހިންމު އަދި ނުރައްކާތެރި އެހެން ސިފަތަކާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާނަމެވެ.
11. ކޮރަޕްޝަންގެ ކުރިމަތީގައި ހިމޭންވުމާއި ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަން މަނާކުރުން ދޫކޮށްލުން
ޔަހޫދީންގެ ތެރޭގައި، ޚާއްޞަކޮށް އެމީހުންގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައި ޚާއްޞަކޮށް އާންމުވި ގޯސް ޢަމަލުތަކުގެ ތެރޭގައި، ނުބައިކަމާއި ފަސާދަވެރި ޢަމަލުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ހިމޭންވެ، ހެޔޮކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަން މަނާކުރުމުގެ ބޮޑު ވާޖިބު ދޫކޮށްލުމެވެ.
މިސިފަ ސާފުވުމަށްޓަކައި ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘްގެ އާޔަތްތަކަށް އަޅުގަނޑުމެން އެނބުރެމެވެ. މާތްالله، ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ.
﴿لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ … كَانُوا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُنْكَرٍ فَعَلُوهُ﴾ (المائدة: 78-79)
ތަރުޖަމާ: “އިސްރާއީލުގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން ކާފިރުވި މީހުންނަށް ލަޢުނަތް ލިބިގެން ދިޔައީ، ކުރިން އެކަކު އަނެކަކަށް ނުބައި ޢަމަލުތައް މަނާ ނުކުރާތީއެވެ.”
މި އާޔަތުގެ ތަފްސީރުގެ ދަށުން އައްލާމާ އަލް ޤުރުޠޫބީ (ރ.ހް) ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
قوله تعالى: كانوا لا يتناهون أي: لا ينهى بعضهم بعضا، لبئس ما كانوا يفعلون، ذمٌّ لتركهم النهي.
ތަރުޖަމާ: މާތްالله ގެ ބަސްފުޅެވެ “كانوا لا يتناهون” މާނައަކީ އެބައިމީހުން އެކަކު އަނެކަކު ނުބައި އަމަލުތައް ހިންގުމަށް ހުރަހެއް ނާޅައި، އަދި “لبئس ما كانوا يفعلون” މާނައަކީ އެއީ ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން ކުރިން ކުރި ވަރަށް ނުބައި ޢަމަލެކެވެ. މިގޮތުން އެބައިމީހުން ކުށްވެރިވީ، ނުބައިކަން މަނާކުރުމުގެ ވާޖިބު ދޫކޮށްލާފައިވާތީއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އިމާމް އަބޫދާއޫދު (ރ.) އޭނާގެ ފޮތުގައި ޙަދީޘެއް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ.
عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: إن أول ما دخل النقص على بني إسرائيل كان الرجل أول ما يلقى الرجل فيقول يا هذا اتق الله ودع ما تصنع فإنه لا يحل لك، ثم يلقاه من الغد فلا يمنعه ذلك أن يكون أكيله وشريبه وقعيده، فلما فعلوا ذلك ضرب الله قلوب بعضهم ببعض.
ތަރުޖަމާ: ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު (ރ.) ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަމަށެވެ.
“އިސްރާއީލުގެ ދަރިންގެ މެދުގައި ފަސާދައާއި ބަލިކަށިކަން ފެށުނީ މިގޮތަށެވެ. އެމީހުންގެ މެދުގައި ޚިލާފުވުމާއި އެއްބައިވަންތަކަން އުފެދުނެވެ).”
ޔަހޫދީންގެ މި ސިފައަކީ ހަމައެކަނި މާޒީގެ ޤައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ ސިފައެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި މިހާރުގެ ޒަމާނުގައިވެސް އެމީހުންގެ ތެރޭގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އެމީހުންގެ މެދުގައި ހަގީގީ އެއްބައިވަންތަކަމެއް ނެތެވެ. ބައެއް މީހުން އެމީހުންނަކީ އެއްބައިވަންތަ ބައެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރި ނަމަވެސް މި ވިސްނުމަކީ ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ނޫނެވެ. الله ތަޢާލާ ޙަދީޘްކުރައްވަނީ: “ތިޔަބައިމީހުން ހީކުރާނީ އެމީހުން އެއްބައިވަންތަ ކަމުގައި ވިޔަސް އެމީހުންގެ ހިތްތައް ބައިބައިވެފައި ވެއެވެ.”
މިއާ ޚިލާފަށް الله ތަޢާލާ މުއުމިނުން ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ ތަފާތު ސިފައަކާއެކުގައެވެ: އެއީ ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަން މަނާކުރުމުގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމެވެ.
﴿وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ … يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ﴾ (التوبة: 71)
ތަރުޖަމާ: “މުއުމިނު ފިރިހެނުންނާއި މުއުމިނުން އަންހެނުންނަކީ އެކަކު އަނެކަކާ އެކުވެރިންނެވެ.
ޔަހޫދީންނަކީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ؟ (12 ވަނަ ބައި)
