އަބޫ އުމައިރު އަލް އަފްޣާނީ
ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘާއި ފިޤުހު (ފިޤްޙް) ފަދަ އިސްލާމީ ޢިލްމުތަކުގެ އިތުރުން މުސްލިމް ޤައުމުތައް ދިރާސާކޮށް، މި ދާއިރާތަކުން ތަޖުރިބާ ހޯދާފައިވާ ހުޅަނގުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އިރުމަތީ ޢިލްމުވެރިންނެވެ. ހުޅަނގުގެ މީހުން ތަންފީޒުކުރީ އަސާސީ ދެ ޕްލޭނެއް: ފުރަތަމަ ޕްލޭނަކީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުން އުފެއްދުމާއި، ދެވަނަ ކަމަކީ މުސްލިމުންގެ ފިކުރާއި ފިކުރު އޮޅުވާލައި ނައްތާލުމެވެ.
މިކަމަށްޓަކައި އިރުމަތީ ޢިލްމުވެރިން ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލެވިފައިވެއެވެ.
އެއް ގްރޫޕަކީ ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޕްރޮޕެގެންޑާ ހަނގުރާމައެއް ހިންގަމުން ދިޔަ ގްރޫޕެއް ކަމަށާއި އަނެއް ގްރޫޕަކީ ސިއްރުން ޖާސޫސީ ހަނގުރާމައެއް ހިންގަމުން ދިޔަ ބައެއް ކަމަށެވެ.
ފުރަތަމަ ގްރޫޕް ކަމަށްވާ ޕްރޮޕެގެންޑާ ހަނގުރާމައިގައި އިސްކޮށް އުޅުނު މީހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
1. އިސްލާމްދީން ބަދުނާމުކުރުން.
2. މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ގެ އަޚްލާޤު އޮޅުވާލުން.
3. މުސްލިމުންނަކީ މާތްالله ގެ ދުޝްމަނުން ކަމަށާއި އެމީހުން މަރާލުމަކީ ޝަރަފުވެރި ޢަމަލެއް ކަމަށް ޕްރޮޕަގޭޓް ކުރުން.
4. ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ އިލާހީ ފޮތެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އިންސާނުންގެ ޚަލްޤުތަކެއް ކަމަށް ދަޢުވާކުރުން.
5. އިސްލާމީ ފަތަޙަތަކަކީ ވަލު ޖަނަވާރު ކަމަށް ލޭބަލް ކުރުމާއި، ޚިލާފަތު އަނިޔާވެރިކަމުގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުމާއި، ޞަލީބީންގެ އަރައިގަތުންތައް ތަހުޒީބަށްޓަކައި ކުރާ ހަނގުރާމައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުން ފަދަ މުސްލިމުންގެ ތާރީޚު އޮޅުވާލުން.
6. މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައަކީ ނަޞާރާއިންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އިޢުލާންކޮށް، މުސްލިމުން މަރާލުމުގައި ރޫޙާނީ ޘަވާބެއް ވާކަމަށް ބުނެދިނުން.
މި ޖަމާޢަތުގެ އާންމު މަޤްޞަދަކީ މުސްލިމުންގެ އީމާންތެރިކަން ބަލިކަށިކޮށް، ނަޞާރާއިން އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ބާރުއެޅުމާއި، ޚުދު އިސްލާމްދީނުގެ ތެރެއަށް ވަދެގަތުމެވެ.
ސިއްރު ނުވަތަ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ދެވަނަ ބަޔަކީ މުސްލިމުންގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ދަތުރުކޮށް މުސްލިމުންގެ ގޮތުގައި ތައާރަފްކުރި ބައެކެވެ. މި ގްރޫޕްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.
1. މުސްލިމުންގެ ބާރާއި، ބުއްދިއާއި، މުސްތަޤްބަލުގެ ރޭވުންތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު އެއްކޮށް ނަޞާރާއިންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުން.
2. ނަސްލާއި ދީނުގެ ނަމުގައި މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުން އުފެއްދުމެވެ.
3. މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ކާފިރުންނާ އެކުވެރިކަމުގެ ފިކުރު ކުރިއެރުވުން.
4. ފިޤުހު (ފިޤްޙް) އަކީ އަގު ނެތް އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށް، ޚިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދޭ މައްސަލަތައް އުފެއްދުމެވެ.
5. މުސްލިމުންގެ ސަގާފަތް ބަދަލުކުރުން.
6. މުސްލިމް ވެރިންނާ ގާތްކަން ހޯދައި އެމީހުން މަގުފުރެދިނުން.
7. ވެރިންގެ ސިކުނޑީގައި ކްރިސްޓިއަނުންނާ އެކުވެރިކަމުގެ ޚިޔާލު އާލާކުރުން.
8. އިސްލާމީ ރިޗުއަލްތަކުގެ މުހިންމުކަން ކުޑަކޮށް، “ކުރިއެރުމުގެ” ނަމުގައި ވަކި ޙުކުމްތަކެއް ބަދަލުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުން.
އިރުމަތީ ޢިލްމުވެރިންގެ ދެ ޖަމާޢަތުންވެސް ވަނީ އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ކިޔުންތެރިން ސުވާލު ކޮށްފާނެ: ހުޅަނގުގެ މީހުން އޭރު މި ފަރުދުން ތަމްރީނު ކުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ މުސްލިމުން އޭރު ނެތް ހެއްޔެވެ؟
ޖަވާބުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބުނަން ޖެހޭނީ: އާދެ، އެކަމަކު އެދުވަސްވަރު މުސްލިމުންގެ ކިބައިގައި މިނިވަން ފިކުރަކާއި، ވަކި ސަގާފަތެއް، އަމިއްލަ ސަގާފަތެއް އޮތެވެ. އެމީހުންގެ ސަރުކާރުތައް އެހެން މީހުންގެ ނުފޫޒުގެ ދަށުގައި ނެތެވެ. މުސްލިމުންނަކީ އާންމުކޮށް ފިކުރީ އަދި ފިކުރީ ނަޒަރަކުން ވަރުގަދަ ބައެއް ކަމަށާއި، އިސްލާމީ ނިޒާމާއި ޚިލާފަތު އުފެދިފައިވާ ކަމަށާއި، ދީނާއި ސިޔާސީ ކަންކަން ވަކިވެފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ އިރުމަތީ ވެރިކަމަކީ އެންމެ ދުވަހެއްގެ ނުވަތަ އެންމެ އަހަރެއްގެ އުފެއްދުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭގެ އޮށް އިންދާފައިވަނީ މީލާދީން 8 ވަނަ ޤަރުނުން ފެށިގެން 10 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމައަށް، 11 ވަނަ ޤަރުނާއި 13 ވަނަ ޤަރުނާ ދެމެދުގައި އުފެދި، 13 ވަނަ ޤަރުނުން 17 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމައަށް ބޮޑުވެ، އެންމެ ފަހުން އިސްތިޢުމާރީ ސިފައެއް ލިބި، 18 ވަނަ ޤަރުނުން 20 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމައަށް ފުރިހަމަވުމަށެވެ.
މަޝްހޫރު ބައެއް އިރުމަތީ ޢިލްމުވެރިން:
1. ވިލިއަމް މުއިރް: ރަސޫލާ (ޞޢވ) ގެ ބަޔޮގްރަފީއާ ގުޅޭގޮތުން ފާޑުކިޔުމުގެ ފޮތްތައް ލިޔުއްވިއެވެ.
2. ޖޯސެފް ޝަކްޓް: އިސްލާމީ ފިޤުހު (ފިޤްޙް) އާމެދު ޝައްކު އުފައްދައި، ފިޤުހު ތަރައްޤީ ކުރެވުނީ ފަހުގެ މަރުޙަލާގައި ކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެއްވިއެވެ.
3. ޑޭވިޑް ސެމިއުލް މާގޯލިއުތު: އިސްލާމީ މަޞްދަރުތަކުގެ ޞައްޙަކަމާއި އިތުބާރު ކުރެވޭ ކަމާމެދު ޝައްކު ފާޅުކުރެއްވިއެވެ.
4. އިގްނާޒް ގޯލްޑްޒިހެރު: ޙަދީޘާއިމެދު ޝައްކު އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ.
ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ މިއީ ފާޅުގައި ހިންގި އިރުމަތީގެ މީހުންނެވެ. ބޭރުފުށުން މުސްލިމުން ކަމަށް ބުނާ އިރުމަތީގެ މީހުންނާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، ބައެއް މީހުން ނިމުމާއި ހަމައަށް މުސްލިމް އިލްމުވެރިންގެ ލަޤަބުގެ ދަށުން ފޮރުވިފައި ތިބިއިރު، މިއަދުވެސް ވަކި ފަރުދުން “ދީނީ ޢިލްމުވެރި” ގެ ލަޤަބުގައި ހަމަ އެ މަގުގައި ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ.
















































