ރާވަލްޕިންޑީ އިން ފެށިގެން ޓެލް އަވީވް އަށް

މުސްތަޣްފިރު އަލް ހަނާފީ

ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެންދިޔަ ފަދައިން، ބޮޑެތި ދެ ކޯޅުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.  އެއް ކަމަކީ މެދުއިރުމަތީގައި އިސްރާއީލާއި އެމެރިކާ އަދި އީރާން ބައިވެރިވާ ގައުމެކެވެ.  އަނެއް ސަރަހައްދަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އާއި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެމެދު އޮންނަ ދެކުނު އޭޝިއާގަ އެވެ.  މި ދެ ކޯޅުން ވެސް ފަށާފައި ވަނީ ގިނަ އެއްގޮތް ކަންތައްތަކެއް ހިއްސާކުރާ ދައުލަތްތަކުންނެވެ.  މީގެ ތެރެއިން ބައެއް މިސާލުތަކުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިދާނެއެވެ.

1. ޕާކިސްތާނުގެ ސަރުކާރު އުފެދުނީ 1947 ވަނަ އަހަރު ކަމަށާއި، އިސްރާއީލުގެ ސަރުކާރު އުފެދުނީ 1948 ވަނަ އަހަރު ކަމަށެވެ.

2. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ ވެރިކަން ވެސް ޤާއިމުކުރެވުނީ އިނގިރޭސިންގެ ތާއީދާއެކުގައެވެ.

3. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލަކީ ހިފާފައިވާ ބިންތަކުގައި ބިނާކޮށްފައިވާ ދެ ޤައުމެވެ.

4. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ ވެރިކަމަކީވެސް އަސްކަރީ ހުދުމުހުތާރު ވެރިކަމެއް.

5. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ ވެސް އެ ސަރަހައްދުގެ މުސްލިމުންނަށް އަނިޔާވެރި ކަމެވެ.

6. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީވެސް ހަނގުރާމަތަކުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ނަސްލު ނައްތާލުމެވެ.

7. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން ވެސް ޚަވާރިޖަށް (އަނިޔާވެރިކަން ފެތުރުމަށް) ތާއީދުކުރެއެވެ.

8. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށްވެސް އެމެރިކާގެ ތާއީދު ލިބި، ދެމީހުންނަކީވެސް ޣައްޒާ ހިފުމުގެ ބައިވެރިންނެވެ.

9. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަންތަކުން ފެންނަނީ ހަނގުރާމަތަކުގައި އެމީހުންގެ ދިރިހުރުން.  ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ދެކުނު އޭޝިއާގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލާފައިވާއިރު، މެދުއިރުމަތީގައި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އަލިފާން ރޯކޮށްފައި ވަނީ އެހެންވެ އެވެ.

10. ޕާކިސްތާނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސްތައް ނައްތާލައެވެ.  ދީނީ ދާއިރާއިން ޕާކިސްތާނުން އުފައްދާ އުފެއްދުންތަކަކީ ޚަވާރިޖް ކަމަށާއި، އިސްރާއީލުގެ އުފެއްދުންތަކަކީ އައިއެސްގެ ވިސްނުމާއި، އިރުމަތީގެ ޢިލްމުވެރިންނާއި، އަދި އެހެނިހެން އުފެއްދުންތަކެވެ.

މި ދެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގައި މިއަށްވުރެ މާ އެއްގޮތްކަންތައްތަކެއް ހުރިއިރު، އެކަން އަޅުގަނޑުމެން މިތަނުގައި ފާހަގަ ނުކުރާނަން، މި މަޝްވަރާގެ ދިގުމިނުގެ ސަބަބުން.  އެދެމީހުންގެ ތަފާތަކީ ހަމައެކަނި ނަމެވެ: ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން އުފެދުނީ އިސްލާމްދީނުގެ ނަމުގައި، އަދި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން ޔަހޫދީ ދައުލަތުގެ ނަމުގައި ޤާއިމުކުރިއެވެ.  ތަފާތަކީ ހަމައެކަނި ނަމުގައި؛  އެމީހުންގެ އަމަލުތަކުން އެއްވެސް ތަފާތެއް ނުފެނެއެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ ފަދައިން، މިވަގުތު ހުޅަނގުގައި ރެޑިކަލް އިސްލާމްދީނާ (ސިޔާސީ އިސްލާމްދީން) އާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، އެކަން ތަންފީޒުކުރާ ސަރުކާރުތައް ބަލިކަށިކޮށް ނުވަތަ ވަކިކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް އަޑުގަދަވެފައިވެއެވެ.  ހަމައެއާއެކު، ޓްރަމްޕް ވަނީ އޭނާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން މެދުއިރުމައްޗަށް ފޮނުއްވައި، އައިއީއޭއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް އަންގަވާފައެވެ.

ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި ހުރި އާންމުންގެ ގެތަކަށް އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ބޮން ގޮއްވާލީ އިސްރާއީލާއި އެމެރިކާއިން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ދޭން ޖެހިދާނެ ހަމަލާތަކަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ.  މިހާރު އުފެދޭ ސުވާލަކީ އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާގެ ކުރިން އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައުސޫމް މުސްލިމުންގެ ގެތަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުން ބޮން ގޮއްވާލީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  މައްސަލައަކީ ޓެރަރިޒަމް ނަމަ މަސްތަކެއް ވަންދެން އަސްކަރީ ވެރިކަން ހިމޭންވެފައި އޮތީ ކީއްވެގެންތޯއާއި، ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހު މިހަމަލާތައް ދިނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  މިއީ ހަމައެކަނި އިއްތިފާޤެއް ހެއްޔެވެ، ނުވަތަ ފޮރުވިފައިވާ ރޭވުމެއް ހެއްޔެވެ؟

މި ސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބުނަން ޖެހޭނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައިވާ ގޮތުގައި، މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައާއި، އަފްޣާނިސްތާނުގައި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ހަނގުރާމަވެސް ފެށިގެން އައީ، ސިއްރު އެތައް ބައްދަލުވުމަކަށްފަހުގައެވެ.  ޓްރަމްޕް ވަނީ ޝެހްބާޒް ޝަރީފާއި އާސިމް މުނީރު ހިމެނޭ ގޮތަށް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އޮފިޝަލުންގެ އިތުރުން އިސްރާއީލުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާ ވެސް ފޮރުވިފައިވާ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރައްވާފަ އެވެ.  މި ހިސާބުން ފެށިގެން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން ޣައްޒާ ހިފުމުގެ ބޯޑަށް ވަދެގެން ދިޔަ ވާހަކަ ވެސް ފެށުނެވެ.  ނިޝާންތަކަށް ބަލާއިރު ހީވަނީ އަފްޣާނިސްތާނާއި އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ވެސް އުފެދިފައިވަނީ ސިޔާސީ އިސްލާމީ ނިޒާމުތައް ނައްތާލުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން އެއް ރޭވުމަކުން ކަމަށެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ ފަދައިން، ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި، އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގައި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ މަޤާމު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.  މިހާރު އެމެރިކާއިން ޕާކިސްތާނަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި ޗައިނާ ހިފެހެއްޓުމަށް އިންޑިއާއަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އިސްކަންދެއެވެ.  ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް އިގްތިސާދު ދެމެހެއްޓުމަށާއި އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގައި އަލުން ޖާގަ ހޯދުމަށް ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ޓްރަމްޕަށް ޕަޝްތުންޚްވާގެ “އަގު ނުކުރެވޭ ހިލަތައް” ހުށަހަޅައި، އިސްލާމްދީން ނައްތާލުމަށް ތާއީދު ހުށަހަޅާފައެވެ.

ޓްރަމްޕް އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވީ އީރާނަށް ވަރުގަދަވާން ފުރުސަތު ނުދޭ ކަމަށާއި، އައިއީއޭ އަށް ހަމަލާދޭން ޖެހޭނީ އެގައުމު ކޯޅުންތަކަށް މަޖުބޫރުވެ، ކުރިއެރުންތަކުގައި ފަހަތަށް ޖެހިދާނެ ކަމަށެވެ.  އަސްކަރީ ވެރިކަމުން މި މަޝްރޫއު ނަގައިގެން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އާދައިގެ މީހުންގެ ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވާލީ އައިއީއޭ ހަނގުރާމައަށް ވައްޓާލުމަށެވެ.

އެމެރިކާގެ އަމާޒު

އައިއީއޭއާ ދެކޮޅަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަ މި މަޝްރޫއުގެ މައިގަނޑު ދެ މަގުސަދެއް އޮތެވެ.

1. އައި.އީ.އޭ އަކީ ހަމައެކަނި މިނިވަން އިސްލާމީ ނިޒާމު ކަމަށާއި ކުރިއެރުމާ ދިމާއަށް ކުރިއަށްދާ ނިޒާމެއް ކަމަށެވެ.  ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަރުގަދަ ކުރިއެރުމެއް ހޯދައިފިނަމަ، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި އިސްލާމީ ދުނިޔެ ވެސް އެއާއެކު އުފުލި، އެމެރިކާގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަސްލަހަތު ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލެވިދާނެ އެވެ.  އެހެންކަމުން، އައިއީއޭ ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން، އެމެރިކާއިން އެކަން ހިފެހެއްޓުމަށް އެގައުމުގެ ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ގާތިލު ޕާކިސްތާނާ ހަވާލުކުރިއެވެ.

2. ޗައިނާއަކީ މިހާރު އެމެރިކާގެ ހަމައެކަނި އިޤްތިޞާދީ ވާދަވެރިޔާއެވެ.  ދުނިޔޭގެ ބާރުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެމެރިކާއިން މަސައްކަތް ކުރަނީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުންނާއި އަސްކަރީ ގޮތުން ޗައިނާ ހިފެހެއްޓުމަށެވެ.  ޗައިނާ ހިފެހެއްޓުމަށް އިންޑިއާ މުހިއްމު ނަމަވެސް އިންޑިއާ އާއި ޕާކިސްތާނަކީ ވާދަވެރިންނެވެ.  އެމެރިކާއަށް ޖެހުނީ އިންޑިއާގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ނިއުޓްރަލައިޒް ކުރަން ކަމަށާއި، މި ސަބަބަށްޓަކައި އެމެރިކާއިން ވަނީ އައިއީއޭ އާއި ކުރިމަތިލުންތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ.

އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ޚާއްޞަ ދައުރަކަށް ލިބޭ ފައިދާ

ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ހިތްހަމަނުޖެހުން ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، ދީނީ ޖަމާއަތްތަކާއި އައިއެސްއައި އާއި ސިފައިންނާއި މަރުކަޒީ ސަރުކާރާ ދެމެދު ކޯޅުންތައް އެންމެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވެ އެވެ.  އެމީހުން ބޭނުންވީ މީހުންގެ ސިކުނޑި ގެއްލި، ނިޒާމު ފުނޑުފުނޑުވުމުން ސަލާމަތް ކުރުމަށް ބޭރުގެ މައްސަލައެއް.  ބޭރުގެ އަމާޒަކަށް އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް އޮތީ ދެ ގޮތެއް ކަމަށްވާ އިންޑިއާ ނުވަތަ އަފްޣާނިސްތާނެވެ.  ޓްރަމްޕްގެ އަމުރަށް ތަބާވެ، އެމީހުން އަފްޣާނިސްތާން އިޚްތިޔާރުކޮށް، އާދައިގެ މީހުންގެ ގެތަކަށް ބޮން ގޮއްވާލިއެވެ.

މި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުތަކަށް ތަބާވެ، އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށާއި، އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ޚާއްޞަ ދައުރެއްގެ ބާރު ދަމަހައްޓަން ނަމަވެސް، އޭގެ ޝިކާރައަކަށްވީ މައުސޫމް މުސްލިމުންނެވެ.  ބޯޑަރުގެ ދެފަރާތުގައި ތިބި މުސްލިމުން ފަހުގެ މި ސަރަހައްދީ ކުޅިވަރުތަކުގެ އަސްލުތަކާ މެދު ވިސްނައި، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލާއި އަމިއްލަ ބާރު ހިފެހެއްޓުމުގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށްޓަކައި އާދައިގެ މީހުންގެ މަރުގެ ބޭނުން ހިފާ މީހުން ކުށްވެރި ކުރަން ޖެހެއެވެ.