އަޒީޒް ޖަލާލް
ދަ އައިޑިއޮލޮޖީ އޮފް އައިއެސް: އެ ފިއުޝަން އޮފް ސަލަފީޒަމް އެންޑް އެބްސޯލްޓް ވައިލެންސް
އައިއެސްގެ ފިކުރަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ ރޫޅިފައިވުމާއި ދިގުދެމިގެންދިޔަ މުސީބާތްތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދި ފުޅާވި ފިކުރެއް ކަމަށްވާ ސަލަފީޒަމްގެ ހަރުކަށި މާނަތަކާއި ނިޒާމީ، މުއައްސަސާތަކުގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ވިހަ ސިންތެސިސްއެއްގެ ގޮތުގައި ވިސްނަން ޖެހެ އެވެ.
ދީނީ ޓާމިނަލޮޖީގައި އޮޅާލެވިފައި އޮތް ނަމަވެސް، މި ފިކުރީ ކޮންސްޓްރަކްޓް މުހިންމު ގޮތެއްގައި ޙަރަކާތްތެރިވީ އޯގަނައިޒްޑް ބްރޫޓަލިޓީގެ ތެރެއިން ވެރިކަން ހޯދުމުގެ ޝަރުޢީ ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އޭގެ މައިގަނޑުގައި މި ފިކުރު ބިނާވެފައި އޮތީ ގުޅިފައިވާ ތިން ތަނބެއްގެ މައްޗަށެވެ: ސަލަފް އަލްސާލިހުގެ ހަރުކަށި އަދި ޚިޔާރުކުރެވޭ ދަޢުވަތު ކުރުމާއި، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ތަފާތު ނުކޮށް ތަކްފީރު ބޭނުންކުރުމާއި، އޭގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށް ހަމައެކަނި އަދި މުޤައްދަސް ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި އަނިޔާވެރިކަން މަތިކުރުމެވެ. މި އުފެއްދުންތައް އެކުގައި އުފެދުނީ އިސްލާމީ ޚިލާފަތު ދިރުވާލާނެ ކަމަށް ބުނާ ހަރަކާތެއްގެ ފިކުރީ އޮނިގަނޑެވެ.
އައިއެސް އިން ސަލަފީ ދީނުގެ މާނަކުރުމަކީ މި ފިކުރީ ސަގާފަތުގެ އެންމެ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ އެއް އޮޅުވާލުން ތަމްސީލުކުރި ކަމެކެވެ. އެއީ ބޭރުފުށުގެ ދީނީ ގޮތްތަކަށް އޯބްސެސިވް ފޯކަސް ކުރުމާއި، އިސްލާމްދީނުގެ އަޚްލާޤީ، ފިޤުހު، އަދި ރޫޙާނީ އަޑިއަށް ގާތްގަނޑަކަށް މުޅިން ފަރުވާކުޑަވުމެވެ. ތާރީޚީ ލިޔުންތައް ޚިޔާރުކޮށް، ޤަރުނުތަކެއް ވަންދެން އިލްމީ ތަފްސީރުތައް ބާތިލްކޮށްގެން، އައިއެސް އިން އިސްލާމްދީނުގެ އަނިޔާވެރި އަދި ނިކަމެތި ތަޞައްވުރެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. މި އޮނިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ޖިހާދާއި، ހެޔޮކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި، ނުބައިކަން މަނާކުރުން ފަދަ އަސާސީ އިސްލާމީ ތަޞައްވުރުތައް އޭގެ އަސްލު މާނަތަކުން ހުސްވެ، މަޖުބޫރުކުރުމާއި ލޭއޮހޮރުވުމުގެ ވަސީލަތްތަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ.
ބަލިކަށި ވާހަކަތަކާއި އަމިއްލައަށް މާނަކުރާ މާނަތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރޯސާވެ، އައިއެސް އިން ވަނީ އަނިޔާވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ހުއްދަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި ވާޖިބު ކަމެއް ކަމަށް އިއުލާންކޮށް، އެއްވެސް ފަސްޖެހުމެއް ނުވަތަ އިދިކޮޅު ކަމެއް ބަލިކަށި އީމާންތެރިކަމެއްގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފަ އެވެ. ތަކްފީރުގެ މި ފުޅާ ޢަމަލު ވެގެން ދިޔައީ އެ ޖަމާޢަތުގެ ފިކުރުގެ ބުރަކަށިގަނޑަކަށެވެ. ވަކިކުރުމުގެ ދައުރު މެދުނުކެނޑި ފުޅާކޮށްގެން، އައިއެސް އިން އުފެއްދީ، އެ ޖަމާއަތުގެ ގަބޫލުކުރުމުގެ ހަނި މާނައިން ބޭރުގައި ތިބި ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ އެންމެންނާ ދެކޮޅަށް ޙައްދެއް ނެތް އަނިޔާވެރިކަމުގެ ފިކުރީ ޖަސްޓިފިކޭޝަނެކެވެ.
ޝީޢީންނާއި، ސޫފީންނާއި، ޑްރޫޒްންނާއި، ކްރިސްޓިއަނުންނާއި، ޔަޒީދީންނާއި، އަދި އޭގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކުރި ސުންނީ މުސްލިމުންނަށް ވެސް ބްރޭންޑް ކުރެވުނީ މުރުތައްދުން ނުވަތަ މުޝްރިކުންގެ ގޮތުގައެވެ. މި ތަކްފީރީ ލޮޖިކްގެ ސަބަބުން އައިއެސްއަށް ކާފަރުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމާ ގުޅުންހުރި ކްލާސިކަލް ޙުކުމްތަކަށް ދަޢުވާކޮށްގެން ކޮންމެ ޖަރީމާއެއް ޖަސްޓިފައި ކުރެވޭނެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ މި ބާކީކުރުމުގެ ވިސްނުން “ހަގީގީ ޖިހާދުން” އެއްކިބާވެފައިވާ ކަމަށް އައިއެސް އިން ތުހުމަތުކުރި އަލްގައިދާ ފަދަ އެހެން ޖިހާދީ ޖަމާއަތްތަކަށް ވެސް ފޯރާފައިވާ ކަމެވެ.
ތަކްފީރުގެ މި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އަމަލުކުރުމުން އައިއެސްގެ ދުނިޔެދެކޭގޮތުގެ ފުންކޮށް ޚާއްޞަ ޠަބީޢަތް ހާމަވެގެން ދިޔައީ، އެއްވެސް ޚިޔާލުތަފާތުވުމަކަށް ތަޙައްމަލު ނުކުރާ އަދި އަޚްލާޤީ ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތް ދުނިޔެދެކޭގޮތަށެވެ. މި ފިކުރީ ކައުނުގެ ތެރޭގައި އަނިޔާވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ނިމުމަކަށް ވާސިލްވުމަށް އޮތް ވަސީލަތެއް ނޫން ކަމަށާއި އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި ނިމުމެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ސިޔާސީ މަގުސަދުތައް ކަށަވަރުކުރުމަށް މުހިންމު ގޮތެއްގައި އަނިޔާވެރިކަން ބޭނުންކުރާ އެހެން ފިނޑި ހަރަކާތްތަކާ ހިލާފަށް އައިއެސް އިން އަނިޔާވެރިކަން ބަދަލުކުރީ ޑޮމިނޭޝަން އާއި ޓެރަރިޒަމްގެ ތިއޭޓަރ ޑިސްޕްލޭއަކަށެވެ. އާންމުކޮށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމާއި، ބޯ ކަނޑާލުމާއި، އަންދާލުމާއި، ގިނަ އަދަދެއްގެ އަނިޔާތައް ގަސްތުގައި ސްޓޭޖް ކޮށްފައިވަނީ ބާރު ޕްރޮޖެކްޓްކޮށް ބިރުވެރިކަން އުފެއްދުމަށް ގަސްތުކޮށްގެންނެވެ.
މި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އަސާސީ ދެ މަޤްޞަދެއް ފުއްދައިދިނެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އެމީހުން ޙަރަކާތްތެރިވީ hi ދުޝްމަނުންނަށް ބިރުދެއްކުމުގެ އާލާތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ އިޙްސާސްތަކަށް ދަމައިގަންނަ ރެޑިކަލައިޒްޑް ފަރުދުންނަށް މެގްނެޓެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުން ހަރަކާތްތެރިވިއެވެ. އައިއެސްގެ ވިސްނުމުގެ ތެރޭގައި މިފަދަ އަނިޔާވެރިކަން ކުށްވެރި ނުކުރި ނަމަވެސް ދީނީ ވައުދުވުމާއި އަޚްލާޤީ ގޮތުން މޮޅުކަމުގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މި ފުން އަޚްލާޤީ އިންވާޝަން އަކީ އައިއެސްގެ ފިކުރީ ނިޒާމުގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމުން، އެ ނިޒާމުގެ ފަހަތުގައި ތިބި މީހުންނަށް ކުށެއް ނުވަތަ ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ބިރުވެރި ޖަރީމާތައް ހިންގޭނެއެވެ.
ހަރުކަށި ސަލަފީ ދީނާއި، ވަކި ޙައްދެއް ނެތް ތަކްފީރާއި، ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތް އަނިޔާވެރިކަމުގެ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ސަބަބުން މެދުއިރުމަތީގައި އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ޒަޚަމްވެފައިވާ ލޭއޮހޮރުވުމުގެ ދައުރެއް އުފެދުނެވެ. ފިކުރީ ގޮތުން ނާޒުކުކަމާއި އެތެރޭގެ ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، އައިއެސްގެ ފިކުރު ސާދާ ސިކުނޑިތަކަށް ކަމުދިޔައީ، އޭގެ ކަޅު ސާފުކަމާއި، ކޮމްޕްލެކްސް ހަގީގަތްތަކަށް ސީދާ، މުއްސަނދި ނޫން ޖަވާބުތަކެއް ދިނުމުގެ ވައުދުގެ ތެރެއިންނެވެ.
ދީނީ ޖަޒުބާތުތައް ބޭނުންކޮށް، ޒަމާނީ މީޑިއާތައް ހުނަރުވެރިކަމާއެކު ބޭނުންކޮށްގެން، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން އެތައް ހާސް ފޮލޯވަރުންނެއް ހޯދުމަށް އައިއެސްއަށް ކާމިޔާބު ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ހަނި ތަޞައްވުރާއި އެއްބަސްވުމެއް ނެތް ހަރުކަށިކަމުން އާޚިރުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި އިޖުތިމާޢީ އަސާސެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅިއެވެ. އަމިއްލަ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ސަބަބުން ކޮންސިއުމްވެފައިވާ އެ ޖަމާއަތް ވެއްޓުނީ އެ ޖަމާއަތުން މަތިވެރިކުރި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ބަރުދަނުގެ ދަށުންނެވެ. އަމިއްލައަށް އިއުލާންކުރި ޚިލާފަތުގެ ވެއްޓުމުގެ ފަހުން އައިއެސްގެ ފިކުރުގެ ދިގުދެމިގެންދާ ތަރިކައަކީ ދިރުމެއް ނުވަތަ އާކުރުމެއް ނޫން ކަމަށާއި އެއީ ފަނާވުމާއި ލޭއޮހޮރުވުމާއި ދެމިއޮންނަ ނަފްރަތެވެ.
ޚިލާފަތެއްގެ ވަހުމް: އައިއެސްގެ އެމްޕަޔަރގެ ހުވަފެން އަދި އޭގެ ނިމުން| 6 ވަނަ ބައި
