ސައިފުއްދީން
މިޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގައި ޕާކިސްތާނުގެ ޖިނާއީ އަސްކަރިއްޔާގެ އަމަލުތަކާއި، ޚާއްޞަކޮށް ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން، ފަލަސްޠީނުގައި ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުގެ ސިޔާސަތުތަކުން އިންސްޕިރޭޝަން ހޯދަނީ އެއް މަސްދަރަކުން ކަމަށް ފެނެއެވެ. ދެ ބާރު ހިފާ ބާރުވެސް އެއް ނިޒާމެއްގެ އޭޖެންޓުންގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، ދެ ބާރުވެސް ޑައިރެކްޓް ކުރަނީ އެއް ލީޑަޝިޕެކެވެ.
މި ދެ މުއައްސަސާއިން އާންމުކޮށް އެކަކު އަނެކަކާ ދެކޮޅަށް ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ޝިއާރުތައް ކިޔާ ނަމަވެސް، ވިސްނުންތޫނު މީހުންނަށް ވިސްނޭ ގޮތުގައި ފިކުރީ ގޮތުންނާއި އޮޕަރޭޝަނަލް ގޮތުން މި ދެ އަސްކަރިއްޔާގެ މެދުގައި މާބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ.
އަނިޔާވެރިކަމުގެ ބަހާއި ހިސާރުކުރުމުގެ އަމަލުތައް ހިންގުމުގައި ހުރި އެއްގޮތްކަން އެންމެންނަށްވެސް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. ފަލަސްތީނުގެ މުސްލިމް އުއްމަތުގެ ބޮޑު ބައެއް ޒަޔަނިޒަމްގެ ވަށާލެވިފައިވާ ފަދައިން، ޕާކިސްތާނުގެ ހިފާފައިވާ އަސްކަރިއްޔާގެ ދަށުގައި ހުރި އަނިޔާވެރި ގައުމުތައް ކަމަށްވާ ޕަޝްތޫނުންނާއި ބަލޫޗް ވެސް ވަނީ ހަމަ އެފަދައިން ވަށާލެވިފައެވެ.
މި ދެ ކުށްވެރިންގެ މެދުގައި ހުރި ތަފާތުތައް މުހިންމު ބައެއް ދާއިރާތަކުން ފާހަގަކުރެވޭއިރު، ޚުލާޞާކޮށްފައިވަނީ ތިރީގައި މިވާ ގޮތަށެވެ.
1. އެމީހުންގެ ރައްޔިތުންގެ މުއްސަނދިކަން އަތުލައިގަނެ، އިޤްތިޞާދީ ވަސީލަތްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުން
ފަލަސްތީނުގައި ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުން އާބާދީ ފުޅާކޮށް، ފަލަސްތީނުގެ ބިމާއި މުދާ އަތުލައިގަތް ފަދައިން، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވެސް ވަނީ ޑިފެންސް ހައުސިން އޮތޯރިޓީ އާއި އެހެނިހެން އަސްކަރީ އިދާރާތައް ފަދަ މުއައްސަސާތައް މެދުވެރިކޮށް އާންމުންގެ އަތުން، ޚާއްސަކޮށް ސިންދު، ބަލޫޗިސްތާން، އަދި ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ އަމިއްލަ މުދަލާއި ބިން ހިފަހައްޓާފައެވެ. ދެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވެސް ހިފާފައިވާ ބިންތައް ބޭނުންކުރަނީ އިގްތިސާދީ އަދި ސްޓްރެޓެޖިކް ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
2. ގަދަކަމުން ގެއްލުވާލުމާއި، ޖަލަށްލުމާއި، މަރުގެ އަދަބު ދިނުން
ޒަޔަނިސްޓުންގެ އެންމެ ބަދުނާމު އެއް ޢަމަލަކީ ފަލަސްތީނުގެ މީހުން އަމިއްލައަށް ހައްޔަރުކޮށް، ޖަލުތަކުގައި ބަންދުކޮށް، ފަހުން މަރުގެ އަދަބު ދިނުމެވެ. މިސާލަކަށް އިސްރާއީލުގެ ޕާލަމެންޓުން ވަނީ އިސްރާއީލުގެ މީހުން މަރާލި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަލަސްތީނުގެ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ލިބޭނެ ގާނޫނުތަކެއް ފާސްކޮށްފަ އެވެ. މިފަދަ ގޮތަކަށް ޕާކިސްތާނުގައި “ގެއްލިފައިވާ މީހުން” ގެ މައްސަލަ ވަނީ ބޮޑު ހިތާމައަކަށް ވެފައެވެ. ބަލޫޗް އަދި ޕަޝްތޫންގެ އެތައް ހާސް ޒުވާނުންނެއް އަސްކަރިއްޔާއިން ގެންގޮސްފައިވާއިރު، އެމީހުން ތިބި ތަނެއް ނޭނގޭތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓީޓީޕީއާ ގުޅުން ހުރި ކަމަށް ބުނެ ކުށެއްނެތް އެތައް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށް ފަހުން ސްޓޭޖް ކުރެވިފައިވާ އެންކައުންޓްތަކުގައި ސިއްރުސިއްރުން މަރާލަ އެވެ. މިއީ ދެ ކޮންޓެކްސްޓްގައި ވެސް ބިރުވެރިކަން ފެތުރުމުގެ ނިޒާމީ މެކޭނިޒަމެއް ތަމްސީލުކުރާ ކަމެކެވެ.
3. ޖަމާޢަތުގައި އަދަބު ދިނުން
އެންމެ މީހެއްގެ އަމަލުތަކުގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ ގޮތުން ޒަޔަނިސްޓުން މުޅި ރަށްތައް ތަޅާލައެވެ. ހަމައެފަދައިން ޕާކިސްތާނުގެ ހިފާފައިވާ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އަސްކަރީ ކެމްޕޭންތަކުގެ ދަށުން ވަޒީރިސްތާން ފަދަ ޕަޝްތޫން ސަރަހައްދުތަކާއި އެހެނިހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގައި ގެދޮރު ހަލާކުކޮށް، ބާޒާރުތައް އަންދާލާފައެވެ. ވަކިވަކި ހާދިސާތަކަށް ރައްދުދީ މުޅި ޖަމާއަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން އެމީހުންގެ އިގްތިސާދީ ވަސީލަތްތައް ނައްތާލުމަކީ ހިއްސާކުރެވޭ ސިފައެކެވެ.
4. އަސްކަރީ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކާއި މަޖުބޫރުކުރުން
ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުގެ ދަށުން ޣައްޒާއާއި ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ވަށައިގެން ޗެކްޕޮއިންޓްތަކާއި ސަލާމަތީ ހުރަސްތައް ހުރި ފަދައިން، ލޯކަލް އާބާދީއަށް މެދުނުކެނޑި އަނިޔާވެރިކަން ކުރިމަތިވެފައިވާ ފަދައިން، ގަބީލާ ސަރަހައްދުތަކާއި ބަލޫޗިސްތާނުގައިވެސް މި އުސޫލު އޮވެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއްގައި ވެސް ޗެކްޕޮއިންޓްތައް ގާއިމްކޮށް، އާންމުންގެ ދަތުރުފަތުރު ހަނިކޮށް، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބިންތަކުގެ ތެރޭގައި ބިދޭސީން ނުވަތަ ކުށްވެރިންގެ ގޮތުގައި ބަލާފަ އެވެ.
5. ފިކުރީ ޕްރޮޕެގެންޑާއާއި ދުޝްމަނުން އުފެއްދުން
ދެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވެސް އެމީހުންގެ އަމަލުތައް ޖަސްޓިފައި ކުރަނީ ދީނީ އަދި ގައުމިއްޔަތުގެ ޝިއާރުތައް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ޒަޔަނިސްޓުން ޔަހޫދީ ރައްޔިތުންގެ ދިފާޢީ މީހުންގެ ގޮތުގައި ދައްކާއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދައްކުވައިދެނީ އިސްލާމްދީނާއި މުސްލިމުންގެ ރައްކާތެރިޔާގެ ގޮތުގައި، އަދި ދައުލަތުގެ ހަމައެކަނި ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލާ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އެމީހަކު ބަދުނާމުކޮށް ހިމޭން ކުރުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ޝަރުތުތަކެއް ލޭބަލް ކުރެ އެވެ.
6. ސިޔާސީ ކަންކަމާއި އިޤްތިޞާދަށް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަދެގަތުން
އިސްރާއީލުގައި ޒަޔަނިސްޓް އަސްކަރީ ނިޒާމުގެ މަސްލަހަތު މަދަނީ ދިރިއުޅުމަށް ވެރިވެފައިވާ ފަދައިން، ޕާކިސްތާނުގެ ހިފާފައިވާ އަސްކަރިއްޔާއިން ފެކްޓްރީތަކުން ފެށިގެން ސިޔާސީ އިންތިޚާބުތަކާ ހަމައަށް ހުރިހާ ކަމެއްގައި ތަދައްޚުލްވެ، އާންމުންގެ ތާއީދުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މިނިވަން ނިޒާމެއް ނުއުފެދޭނެކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ.
ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، ޕާކިސްތާނަކީ ގިނައިން އިސްލާމްދީނުގެ ކިއްލާއެއް ކަމަށް ކިޔާ ނަމަވެސް، އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އެގައުމުގެ އަމިއްލަ ރައްޔިތުން ޕަޝްތޫން، ބަލޫޗް، އަދި ސިންދީންނާ މެދު އަމަލުކުރާ ގޮތާއި ހިސާރުކުރާ ބާރެއްގެ ސުލޫކާއި ތަފާތެއް ނެތެވެ. ފަލަސްތީނުގައި ޒަޔަނިސްޓުން ބޭނުންކުރި އަނިޔާވެރިކަމާއި، އަތުލައިގަތުމާއި، ގަދަކަމުން ގެއްލުވާލުމުގެ އުސޫލުތައް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވެސް ދައްކުވައިދެނީ އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ހޯދުމަށް އެދޭ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށެވެ.
މިކަމުން ދޭހަވަނީ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ބަހާއި ހިސާރުކުރުމުގެ އަމަލުތައް ކޮންމެ ތަނަކަށް ބެލުމެއްނެތި ޢާއްމުކޮށް އެއްގޮތެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމާއި ޒަޔަނިސްޓް ވެރިކަމުގެ ޚުދުމުޚުތާރު އަދި ފުޅާކުރުމުގެ ސުލޫކާއި އެއްގޮތްކަން
