ސައިދު ޖަމާލުއްދީން އަލް އަފްޣާނީ
މި ވާހަކައަކީ ގާތްގަނޑަކަށް އަށް ދިހަ އަހަރު ކުރިން، އެއްބައިވަންތަ އިންޑިއާ ބައްރު އިނގިރޭސި ބާރުތަކުން ދެންމެ ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލި ދުވަސްވަރެކެވެ. އެއް ބަޔަކަށް އިންޑިއާގެ ނަން ދީފައިވާއިރު އަނެއް ބަޔަކަށް ޕާކިސްތާނާއި ބެންގަލްގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވާން ފެށިއެވެ. މުސްލިމުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮންނަ ސަރަހައްދުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ނިންމި ނިންމުމަކީ އެ ސަރަހައްދުތައް ޕާކިސްތާނާ ހަވާލުކުރާނެ ކަމަށާއި، އެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި ކަޝްމީރު ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް ދެ ފަރާތުން ވެސް އެމީހުންގެ ސަރަހައްދުތައް ހޯދުމަށް ކުރިއަށް ދިއުމާއި ބޯޑަރު ކަނޑައެޅުމުގެ މައްސަލަ މަޝްވަރާއަށް އައުމުން އިންޑިއާ ފަރާތުން ފާޅުގައި ކަޝްމީރު ހަވާލުކުރުމަށް ދެކޮޅު ހަދައި ދުވަހަކުވެސް ޕާކިސްތާނާ ހަވާލު ނުކުރާނެ ކަމަށް އިއުލާން ކުރި އެވެ.
މި މައްސަލަ ގާތްގަނޑަކަށް އަހަރެއްހާ ދުވަހު ދެމިއޮތެވެ. އެންމެ ފަހުން ނިންމީ ކަޝްމީރު ގަދަކަމުން ނަގާނެ ކަމަށާއި އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުން ނިންމާނީ ހަނގުރާމައިން ކަމަށެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އޭރު ޕާކިސްތާނުގެ ލީޑަރު މުޙައްމަދު އަލީ ޖިނާޙް ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރ އިން ޗީފް ޖެނެރަލް ގްރޭސީއަށް ކަޝްމީރަށް ހަމަލާއެއް ދިނުމަށް އަމުރުކުރައްވައި އަވަސް އަސްކަރީ ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ ތެރެއިން މި ސަރަޙައްދުގެ މުސްތަޤްބަލް ކަނޑައެޅުމަށް ސިފައިންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް މުޙައްމަދު އަލީ ޖިނާޙް ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާންވެވަޑައިގަތީ ޖެނެރަލް ގްރޭސީ ފާޅުގައި އެ އަމުރަށް ދެކޮޅު ހައްދަވައި، ސިފައިން ދުވަހަކުވެސް ކަޝްމީރުގެ ކުރިމައްޗާ ދިމާއަށް ނުދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ.
ޖެނެރަލް ގްރޭސީ ނިސްބަތްވަނީ އިނގިރޭސި ސިފައިންނަށް ކަމަށާއި، އެ ދުވަސްވަރު ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ތެރޭގައި އަދި އިންތިޒާމުކޮށްފައިވާ މުސްލިމް ލީޑަޝިޕެއް ނެތެވެ. އެ ސަބަބަށްޓަކައި ސިފައިންގެ ކޮމާންޑް އިނގިރޭސި އޮފިސަރުންނާ ހަވާލުކޮށްފައިވާއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންގެ އިސްވެރިއަކަށް އެ ސަފުގައި ދެވަނައަށް ހުންނެވީ ޖެނެރަލް ގްރޭސީ އެވެ.
އެހެންކަމުން އުފެދޭ ސުވާލަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ބާނީ އަދި އެ ޒަމާނުގެ އެންމެ ބާރުގަދަ ބާރުވެރިޔާގެ އަމުރަށް ޖެނެރަލް ގްރޭސީ ކިޔަމަންތެރިވުމަށް ދެކޮޅު ހެދީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މިދިޔަ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މީހުން ވަނީ ތަފާތު ބަޔާންތައް ހުށަހަޅައިދީފައެވެ. ނަމަވެސް ޖެނެރަލް ގްރޭސީ އަމިއްލައަށް ލިޔުއްވި އެއްޗެއް ޚުލާޞާކޮށްލެވޭނީ މިގޮތަށެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި އެކިއެކި ޙުއްޖަތްތައް ހުށަހަޅައިގެން މުޙައްމަދު އަލީ ޖިނާހަށް ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. މި ވިސްނުން ޖިނާހު ގަބޫލުކުރި ކަމެއް ނުވަތަ ނޫން ކަމެއް ސާފެއް ނުވި ނަމަވެސް ސިފައިންގެ ކުރިމަތީގައި އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދަތިވެ، ބާރެއް ނެތް ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނުކަން ޔަގީނެވެ.
ޖެނެރަލް ގްރޭސީ ވަނީ ތިން އަހަރު ދުވަހު ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންނަށް މެދުނުކެނޑި ތަމްރީނު ދެއްވާފައެވެ. މި ދިގު މުއްދަތުގައި އޭނާ އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންގެ ހިތުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމުންނާ މެދު ނަފްރަތު އުފެއްދުމެވެ. މި މަސައްކަތުގައި ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ކާމިޔާބު ލިބިވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވިއެވެ. ދުނިޔެ ފަތަޙަ ކުރަން ނިކުތް އިނގިރޭސި ސިފައިން ގިނަ ތަންތަނުގައި ކާމިޔާބީތައް ހޯދި ނަމަވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގައި ތަކުރާރުކޮށް ބަލިވެ ނިކަމެތި ނާކާމިޔާބީތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. ތާރީޚުން ހެކިވާ ގޮތުގައި އެތައް ފަހަރަކު މުޅި އިނގިރޭސި ސިފައިން ފޮހެވިގެން ގޮސް، އެ ހާދިސާތަކުގެ ލޮލުން ފެނުނު ވާހަކައެއް ރެކޯޑް ކުރުމަށް ސަލާމަތްވި އެންމެ މީހަކު ވެސް ނެތެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި ގްރޭޓް ބްރިޓަން އިން ގުދުރަތީ ގޮތުން އަފްޣާނިސްތާނާ މެދު ފުން ޢަދާވާތްތެރިކަމެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. މި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ ގޮތުން ތަފާތު ރޭވުންތަކާއި ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅުތައް ރާވައި، އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ތާރީޚުން ފެންނަން ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މި ސްކީމްތަކުގެ ތެރެއިން ވަކިން ބޮޑަށް ޝައުގުވެރިވި އެއް ސްކީމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ލަޝްކަރުގެ ދާއިމީ ދުޝްމަނަކީ އިންޑިއާ ނޫން ކަމަށާއި އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމުން ކަމަށް ގަބޫލުކޮށްދީ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމުންނާ މެދު ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކޯޅުންތަކެއް އުފެދި، މި ޢަދާވާތްތެރިކަން އޭގެ ޠަބީޢަތުގައި އެކުލެވިގެންވާނެ ކަމަށެވެ.
މި ލަޝްކަރަށް ޖެނެރަލް ގްރޭސީ ދެއްވި ތަމްރީނާއި، ކާފަރުންނާއި މުޝްރިކުންނަށްވުރެ މުސްލިމުންނާ މެދު އެމީހުންގެ ހިތުގައި ފުން ނަފްރަތެއް އުފެއްދެވި ގޮތެވެ. އަދި މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ކަޝްމީރު އިންޑިއާގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުން މިނިވަންވެފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެނަސް މުސްލިމުންގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި އޮތް އަދި މުޙައްމަދު ޢަލީ ޖިނާޙް އެއްބަސްވުންތައް ހަދާފައިވާ ކަލާތާއި ސްވަތު ދައުލަތްތަކަށް ހަމަ މި ލަޝްކަރުގެ ބޮޑެތި ހަމަލާތައް ދިނެވެ. އެ އެއްބަސްވުންތަކާ ޚިލާފުވެ، ބޮން ގޮއްވުމުގެ ތެރެއިން ބިމުގައި ހުރި ކޮންމެ ދިރޭ އެއްޗެއް ނައްތާލެވުނީ، އެމީހުންގެ ހައްގުތަކަށް ޑިމާންޑް ކުރިޔަސް ނުވަތަ ހަމައެކަނި މި ލަޝްކަރުއަކީ މުސްލިމް އަޚެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ ކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ.
ކަލާތުގެ ޚާންގެ އާއިލާ ފަރުބަދަތަކުން ތިރިއަށް ވައްޓާލީ މައާފު ދިނުމުގެ ވައުދުތަކަކާއެކު ނަމަވެސް އެމީހުން ފައިބައިގެން ދިޔައިރު އެމީހުންނާ މެދު އަމަލުކުރީ ނުހައްގުންނެވެ. އެމީހުންނަށް ވެވުނު ވައުދުތަކާ ހިލާފަށް އެމީހުން މަރާލީ އެހާ އަނިޔާވެރިކަމާއެކު ޖަނަވާރުތަކާ މެދު ވެސް އެފަދަ ގޮތަކަށް އަމަލު ނުކުރާ ގޮތަށެވެ. މި ލަޝްކަރުގެ ޠަބީޢަތާއި ބިންގަލުގައި މުސްލިމުންނާމެދު ޢަދާވާތްތެރިކަން ބިންވަޅު ނެގިފައި އޮތުމުން، ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ތަނަކުންވެސް ފުރުޞަތެއް ލިބުނު ކޮންމެ ފަހަރަކު، މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވަން ފަސްނުޖެހުނެވެ. އެއީ ރަޙްމަތާއި އޯގާތެރިކަމުގެ އެއްވެސް ޖާގައެއް ނެތް ފަދައިން ތޫނު ޚަންޖަރުން މުސްލިމުންގެ ކަރު ބުރިކޮށްލި ކަމެކެވެ.
އެއް ޒަމާނެއްގައި މި ލަޝްކަރުއަކީ މުސްލިމް ދުނިޔޭގެ ބާރުގަދަ ބާރުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެން އުޅުނު ފަލަސްތީނުގެ އަނިޔާވެރި މުސްލިމުން، ކަރާއާއި ރެޑިޝް ފަދައިން ހަމަ މި ލަޝްކަރުގެ އަތުން ކަނޑާލިއެވެ. މިއަދުވެސް ފަލަސްތީނުގެ ގިނަ ބަޔަކު ޔަހޫދީންނަށް އަނިޔާވެރިވުމަށްވުރެ ބޮޑަށް މި ލަޝްކަރުގެ ޚިޔާނާތްތެރި އަމަލުތައް ހިތުގައި ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ.
ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައިގައި އުޅުނު އަރަބި ދުނިޔޭގެ އެތައް ސަތޭކަ އެތައް ހާސް މުޖާހިދުންނެއް ގަބޫލުކުރީ މުޅި ދުނިޔެ އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް އެނބުރި އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބުނަސް ޕާކިސްތާނުގެ ލަޝްކަރަކީ އިސްލާމީ ލަޝްކަރަކަށް ވުމުން އެންމެ ކުޑަމިނުން އެމީހުން ރައްކާތެރިކުރާނެ ކަމަށެވެ. މި އުއްމީދާއި ޢަޤީދާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މި މުޖާހިދުން މި ލަޝްކަރަށް ތާއީދުކޮށް ހުރިހާ ކަމެއް ޤުރުބާން ކުރިއެވެ. އެމީހުން އެމީހުންގެ ވަޒަނުގައި ހުރި ކާބަފައިންގެ މުދާތައް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ވިއްކާލީ އެކަން ހަރުދަނާކޮށް ތާއީދު ކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.
ފަހުން އެމެރިކާއިން ސާފު ޖަސްޓިފިކޭޝަނެއް ނެތި އަރަބިންނާ ދެކޮޅަށް އެނބުރި ދެފަރާތުން އެކަކު އަނެކަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވިއިރު، މި މުޖާހިދުންގެ އުންމީދުތައް އަދިވެސް އޮތީ ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންނާ ގުޅިފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން ރަސްމީކޮށް އެދުމުގެ ކުރިންވެސް، ހަމަ މި ލަޝްކަރު، އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް އަމާޒުކުރަން ފެށުމުން، އެމީހުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސިހުމެއް ލިބި، އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބުނެވެ. އެއްބަޔަކު މަރާލިއިރު އަނެއް ބަޔަކު ދިރިތިއްބާ އަތުލައިގަނެ އެމެރިކާއާ ހަވާލުކޮށްފައިވާއިރު، މުސްލިމުންނާ މެދު ޢަދާވާތްތެރިކަން ފާޅުކުރާކަމުގެ ސާފު ހެކިތައް ލިބެއެވެ.
އެއްދުވަހަކު މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ ޢަދާވާތްތެރިކަން މަޑުމަޑުން އާދައަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. އަރަބިން ކަމުގައި ވިޔަސް، ފަލަސްތީނުގެ މީހުން ކަމުގައި ވިޔަސް، ބެންގަލީ މީހުން ކަމުގައި ވިޔަސް، ބަރުމާ މީހުން ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ އަފްޣާން މީހުން ކަމުގައި ވިޔަސް އެމީހުންގެ ކިބައިން އެއްވެސް މީހަކު ސަލާމަތުން ނުހުރެއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެމީހުންގެ އާޓިލަރީ ވެސް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މުސްލިމް ގައުމުގެ މީހުންނާ ދިމާއަށް އަނބުރާލިއެވެ. ކަރާޗީން ފެށިގެން ޕެޝަވާރާއި ކުއެޓާއިން ފެށިގެން އިސްލާމްއާބާދާ ހަމައަށް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މުސްލިމް އަޚުން އަތުލައިގަނެ އެމެރިކާއާ ހަވާލުކުރީ “ހަގީގީ މުސްލިމުން” ގެ ނަމުގައި އެވެ. އެއްފަރާތުން އެމެރިކާއިން ޑޮލަރު ލިބުނުއިރު އަނެއްފަރާތުން އެމީހުންގެ ހިތުގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާ ޢަދާވާތްތެރިކަން ހާމަކޮށްދިނެވެ.
އެމެރިކާއާ ހަވާލުކުރި މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވެ، އިތުރަށް ގަބޫލުކުރަން ދެކޮޅު ހެދުމުން، ހަމަ މި ލަޝްކަރު އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުކުރަން ފެށިއެވެ. ބަލޫޗިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ލޭ ތެމި، ރަށްތަކާއި އާބާދީތައް އަސްކަރީ ވަށާލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސް، ވައިގެ މަގުން ބޮން ގޮއްވާލުމުން ފެށިގެން ކުޑަކުދިންނާއި މުސްކުޅިން މަރާލުމާ ހަމައަށް އެއްވެސް މީހަކު ސަލާމަތުން ނުހުރެއެވެ. ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާ ސަރަހައްދުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ގެތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ވަދެ، ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ އާ ވާހަކައެއް ލިޔެވިގެން ދިޔައެވެ.
ސިންދުގައި، ޚާއްސަކޮށް ކަރާޗީގައި، “އަލްޤައިދާ” ނުވަތަ “ލަޝްކަރު އެ ޖަންގްވީ” ފަދަ ތަފާތު ތުހުމަތުތަކެއްގެ ދަށުން މީހުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ. އެތައް ހާސް ބަޔަކު ގެއްލި، އެހެން މީހުން ޖަލަށް ލާފައިވަނީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން ދިރިހުރި ނަރަކައަކަށް ވެގެން ދިޔަ ގޮތަކަށެވެ. ޕަންޖާބުގައި ފުލުހުން ހިންގި ސިއްރުވެރި މަރާލުންތައް ފެށިގެން ގޮސް، އެތައް ހާސް މުސްލިމް ޒުވާނުންނާއި މުސްކުޅިންނާއި މުޖުތަމައުގެ މެމްބަރުން މަރާލި އެވެ.
މުސްލިމުންނާ މެދު ނަފްރަތާއި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މުސްލިމުންގެ ލޭގެ ކަރުހިއްކުން ތަމްރީނު ކުރެވިފައިވާ ލަޝްކަރެއް މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ދަނީ ހަމަ އެ މަގުންނެވެ. އެހެނަސް މައްސަލައަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އެއަށް އެކަށީގެންވާ ބަހަނާއެއް ނުލިބުމެވެ.
އެންމެ ފަހުން ޔަހޫދީން އެމީހުންގެ ހުޅަނގުގެ ސަޕޯޓަރުންނާއެކު ފަލަސްތީނުގެ މުޖާހިދުން ފިއްތާލަން ނިންމުމުން، މި ލަޝްކަރުގެ ކުރީގެ އުންމީދު ފުރިހަމަ ވެގެން ދިޔަހެން ހީވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އެމީހުންގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅީ، މުސްލިމުންގެ ލޭ އޮހޮރުވަން ތައްޔާރަށެވެ. އެކަމަކު މިކަމަށް ވަގުތު ބޭނުންވާތީ އެމީހުން އެހެން މަގެއް ހޯދަން ފެށިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަށް ބަގްރާމް އެއާ ބޭސް ގެއްލުމާއި އަފްޣާނިސްތާނުގައި ބާކީ ހުރި ހަތިޔާރުގެ މައްސަލައަކީ މުހިންމު ކަންތައްތަކެކެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމުންނާމެދު ޢަދާވާތްތެރިވުމުގެ މަގު އިޚްތިޔާރުކޮށް، އެމީހުންގެ ނިޔަތް ދައްކާލުމަށްޓަކައި އެކިއެކި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާތައް ދޭން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ފެންނަ ފެނުމުގައި މިކަމުން ވެސް އޭގެ އެދުން ފުއްދައި ނުދެވުނީ، އެންމެ ފަހުން ނާޒުކު ވަގުތުކޮޅެއް ހޮވުމަށެވެ.
އެއީ ރަމަޟާން މަސް ޚިޔާރުކުރުމަށްފަހު އެމަހުގެ ތެރޭގައި ލައިލަތުލް ޤަދްރުގެ ވަށައިގެންވާ ރޭތައް ހޮވައިގެންނެވެ. އެ ބަރަކާތްތެރި ރޭތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި ރެއެއް ވެސް ހޮވައި ކާބުލަށް ހަމަލާތައް ދިނެވެ.
މި ހަމަލާތަކުގައި ޝިކާރައަކަށްވީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އުނދަގޫތަކަކަށްފަހު އެންމެ ފަހުން ދިރިއުޅުމަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އުއްމީދެއް ލިބި، އެއްވެސް މީހަކާ މެދު އެއްވެސް ޢަދާވާތްތެރިކަމެއް ނެތް މީހުންނެވެ. ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މި ހާދިސާތަކުގައި ގިނަ ބަޔަކަށް ގެއްލުން ލިބި ގެއްލުން ލިބިފައި ވަނީ ސިފައިން ގޮވާ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ހުރިހާ އެއްޗެއް އަލިފާން ރޯކޮށްލާތީ އެވެ.
މި އަލިފާނުން މުސްލިމުންނާމެދު ކުރާ ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ޠަބީޢަތް އިތުރަށް ސާފުކޮށް ހާމަވެ، އޭގެ ތެރެއިން މި ޢަދާވާތްތެރި ބާރުގެ ހިތްތަކަށް ހިތްހަމަޖެހުން ލިބެއެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި މި ބިރުވެރި އަމަލު ހިންގިއެވެ.
މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާންކަން ފާޅުކުރާ މީހުންނަށް ދަންނަވާލަން އޮތީ މާޗް 17 ވަނަ ދުވަހު ޕާކިސްތާނުގެ ބައެއް ސިޔާސީ ތަހުލީލު ކުރާ މީހުން ތާރީޚީ ނަޒަރަކުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މީގެ ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ވެސް ކާބުލް އަންދާލައި އަޅިއަށް ކުޑަކުރަން ނިންމި އެވެ. އޭގެ ފަހުން ހިނގި ކަންތައްތަކުގެ އިތުރު ބަޔާނެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.
އެކަމަކު މުސްލިމުންނާ މެދު ޢަދާވާތްތެރިކަން ހިމެނޭ، މުސްލިމުންގެ ލޭގެ ވަހުގެ މައްޗަށް ބިންގާ އަޅާފައިވާ، ނާރުތަކުން އަނިޔާވެރިކަމުގެ ރޫޙު އުފުލާ ބާރެއް، އެފަދަ ބާރަކަށް ރަޙްމަތް ދައްކާނީ ކިހިނެއްކަން މިމީހުން ހަނދާން ނައްތާލަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ފަލަސްތީނުގެ އަނިޔާވެރިންނަށް، އަދި އަރަބި މުސްލިމުންނަށް ވެސް ރަޙްމަތް ނުދައްކާ، ބަލޫޗިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ލޭ މުޤައްދަސް އެއްޗެއް ކަމަށް ނުދެކޭ، ޕަޝްތޫން، ޕަންޖާބީ ނުވަތަ ސިންދީން ނުހައްޤުން މަރާލުމާ ދެކޮޅަށް އަމަލު ނުކުރާ ބާރެކެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ބޭރުގެ ބާރުތަކަށް ވިހި އަހަރު ވަންދެން މަރުކަޒުތައް ފޯރުކޮށްދީ، އެމީހުންގެ ބިމުން އެތައް ހާސް ހަމަލާތަކެއް ދިން ބާރެކެވެ. މިފަދަ ބާރަކަށް އެންމެ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފަސްސަތޭކަ މީހުންނަށް އަމާޒުކުރުމަކީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟
ކަލޭގެ ސާދާކަމަށްޓަކައި އަހަރެން އަމިއްލައަށް ޤުރުބާންވާން ނުޖެހޭނެ ހެއްޔެވެ؟
މުސްލިމުންނާ މުހިއްމު ގޮތެއްގައި ޢަދާވާތްތެރިކަން އޮންނަ ލަޝްކަރެކެވެ
